Người trong ký ức tuổi thơ

Bìa cuốn truyện "Dế mèn phiêu lưu ký" do họa sĩ Ngô Mạnh Lân vẽ tranh. 

Cả trước đó và sau này, "Dế mèn phiêu lưu ký" của nhà văn Tô Hoài có xuất hiện với diện mạo thế nào đi nữa, thì hình họa Dế Mèn trong cuốn truyện "Dế Mèn phiêu lưu ký" mà họa sĩ Ngô Mạnh Lân vẽ vẫn được ghi nhớ như một sáng tạo vượt thoát khỏi văn bản chữ. Cũng trong âm hưởng những tác phẩm dành riêng cho thiếu nhi, ở vai trò họa sĩ - đạo diễn phim hoạt họa (bây giờ gọi là phim hoạt hình) hay vẽ minh họa sách, truyện, Ngô Mạnh Lân luôn nhìn trẻ em bằng chính đôi mắt của trẻ em. Ngộ nghĩnh, láu lỉnh mà giản đơn, ấm áp, từ Dế Mèn,Thạch Sanh… hay thời phim hoạt họa còn hồn nhiên kỹ xảo thô sơ kỹ thuật thì những Ông Gióng, Mèo Con, Rồng lửa Thăng Long… vẫn thu hút được chính trẻ em bằng cách tạo hình gọn ghẽ, sinh động, riêng biệt với từng nhân vật.

Đúng như họa sĩ Trần Văn Cẩn từng đánh giá: "Nghệ thuật của Ngô Mạnh Lân là một nghệ thuật trong sáng, khoáng đạt mà chừng mực, biểu lộ cái nhìn lạc quan, dí dỏm, thoáng trào lộng nhưng không lộ liễu với một bảng màu phong phú và giàu sắc nhị cùng với tạo hình một cách thông tuệ, vững vàng"… Cả đời làm nghệ thuật trong vai trò họa sĩ, đạo diễn phim hoạt hình, nhà nghiên cứu hay quản lý, nhà giáo tham gia giảng dạy…, NSND Ngô Mạnh Lân đều đam mê, chân thành, nhiệt huyết với tinh thần xả thân trong từng bổn phận.

Một minh họa của họa sĩ Ngô Mạnh Lân trong cuốn truyện "Dế Mèn phiêu lưu ký".

Sinh năm 1934 tại ngoại thành Hà Nội, họa sĩ Ngô Mạnh Lân là học viên khóa mỹ thuật kháng chiến của Trường Mỹ thuật Việt Nam. Ông cũng nằm trong số những tên tuổi đầu tiên được cử đi học ở nước ngoài. Tốt nghiệp về nước, ông nhiều năm liền công tác tại xưởng phim Hoạt họa Búp bê (hãng phim hoạt hình sau này) và trở thành người đồng hành cùng nhiều thế hệ tuổi nhỏ Việt Nam. Trẻ em Việt Nam hàng thập niên ròng rã giải trí bằng các bộ phim của "xưởng phim hoạt họa Búp bê", "xưởng phim hoạt hình", những bộ phim đứng tên Ngô Mạnh Lân đạo diễn mà phần đông chưa một lần lưu nhớ tên ông. Một cách vô thức, phim hoạt hình, truyện tranh… và nhiều, rất nhiều tác phẩm nghệ thuật đẹp cả về tư tưởng lẫn hình thức thể hiện âm thầm len lỏi vào ngõ ngách sâu thẳm trong tâm hồn trẻ thơ, góp phần bén rễ, vun xới nuôi dưỡng tình yêu quê hương đất nước.

Lao động với cá nhân Ngô Mạnh Lân là nhu cầu thiết yếu, một đòi hỏi tự thân, nên cả khi về hưu rồi, ông vẫn đúc kết, trau dồi kinh nghiệm nghề nghiệp để viết thành sách, những cuốn sách thực sự bổ ích với các nghệ sĩ phim hoạt hình Việt Nam đương thời…/.