Thử nghiệm tiêm vaccine COVID-19 với một tình nguyện viên Nga.
(HPĐT)- Làn sóng dịch COVID-19 đổ bộ trở lại nhiều quốc gia khiến cuộc đua tìm vaccine COVID-19 trở nên ngày càng khốc liệt. Hơn bao giờ hết, khi thế giới cần nhất sự đoàn kết và sẻ chia, các quốc gia cần ngăn chặn tư tưởng “chủ nghĩa dân tộc” đang có dấu hiệu xuất hiện.
Nỗi lo phân phối vaccine
Trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh Y tế thế giới lần thứ 12 vào ngày 25-10 ở Berlin (Đức), Tổng Giám đốc Tổ chức y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus kêu gọi các quốc gia đoàn kết trong phân phối vaccine COVID-19, tránh tình trạng thiếu công bằng trong tiếp cận vaccine đối với các nước nhỏ. Không chỉ có người đứng đầu WHO, nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới cũng bày tỏ quan ngại về tình trạng “chủ nghĩa dân tộc” vaccine trong phòng, chống dịch COVID.
Cảnh báo về “chủ nghĩa dân tộc” vaccine không phải không có cơ sở. Hiện nay, nhiều nước lớn đua nhau bắt tay riêng với các nhà sản xuất vaccine để bảo đảm có đủ liều vaccine cung cấp tới công dân nước mình. Điển hình là các thỏa thuận khổng lồ của Mỹ, Anh, Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU) với đơn đặt hàng hơn 1 tỷ liều vaccine COVID-19 từ nhiều hãng dược phẩm lớn khác nhau. Trong đó, EU giữ chắc 400 triệu liều của J&J. Theo tổ chức Bác sĩ không biên giới, điều này có thể thúc đẩy “cuộc tranh cướp” để dự trữ vaccine giữa các nước giàu thay vì chia sẻ với các nước khác. Điều này khiến các quốc gia có tài chính hạn chế bị tụt lại phía sau và tạo xu thế nguy hiểm về “chủ nghĩa dân tộc” vaccine.
Nguy cơ này càng đáng báo động hơn khi các chuyên gia y tế cho rằng, kịch bản tồi tệ trên từng xảy ra với đại dịch cúm H1N1 giai đoạn 2009-2010, khi các nước giàu chạy đua thu mua các loại vaccine có sẵn, và khiến các nước nghèo gần như không thể mua được vaccine ở giai đoạn đầu. Trước tình hình này, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo, tư tưởng “chủ nghĩa dân tộc” vaccine kéo theo nguy cơ kéo dài đại dịch. Với tốc độ lây lan nhanh của virus SARS-CoV-2, nếu một số nước có vaccine ngừa COVID-19, nhưng hơn 150 nước và vùng lãnh thổ còn lại trên thế giới không có, đại dịch sẽ vẫn hoành hành.
Trách nhiệm và đoàn kết
Đương nhiên, các cường quốc có lý do chính đáng để vội vàng đặt mua vaccine phòng COVID-19 vì việc các quốc gia muốn bảo vệ công dân của nước mình trước tiên là điều hiển nhiên. Tuy nhiên, khi thế giới có vaccine hữu hiệu, các quốc gia cũng cần sử dụng vaccine đó một cách hiệu quả.
Trước mối lo lắng này, WHO khởi động sáng kiến quốc tế có tên COVAX có sự phối hợp với WHO và Liên minh Đổi mới sáng tạo sẵn sàng cho dịch bệnh (CEPI), nhằm hỗ trợ 90 quốc gia nghèo hơn. Mục tiêu của COVAX là phân phối vaccine COVID-19 ít nhất 20% tổng số dân của các nước đăng ký tham gia chương trình, bảo đảm các quốc gia có thể công bằng hơn trong việc tiếp cận vaccine. Tuy nhiên, điều đáng buồn là chương trình này đang gặp khó khăn trong việc gây quỹ khi một số nước lớn như Mỹ và Nga chưa tham gia chương trình.
Hiện nay, WHO tiếp tục kêu gọi sự đoàn kết toàn cầu. Theo đó, các nước công nghiệp phát triển nên hỗ trợ hệ thống y tế các nước nghèo hơn, đồng thời kêu gọi các nước tham gia sáng kiến COVAX để đẩy nhanh việc triển khai và phân phối vaccine phòng COVID-19 một cách công bằng nhất. Vì để giúp cộng đồng thế giới thoát khỏi khủng hoảng y tế trầm trọng này, đoàn kết và chia sẻ vaccine được cho là biện pháp duy nhất.
Thái Nghiên (tổng hợp) - Ảnh: Bộ Quốc phòng NgaSố liệu công bố trên trang web của WHO cho biết, hiện có 198 vaccine tiềm năng ngừa COVID-19 đang được phát triển trên toàn thế giới và 44 vaccine trong số đó đang được thử nghiệm lâm sàng. Các chuyên gia ước tính thế giới có thể sẽ có khoảng 2 tỷ liều vaccine COVID-19 hiệu quả vào cuối năm 2021.
