Giám đốc Trung tâm Dược lý, Trường đại học Y Hà Nội
Hỏi: Tôi được biết Paracetamol là thuốc hạ sốt và giảm đau điều trị cảm cúm, nên thường tự mua dùng. Gần đây, qua báo chí tôi nghe nói thuốc này không còn được cho là an toàn. Xin bác sĩ cho lời khuyên, có nên sử dụng Paracetamol để hạsốt,điều trị cảm cúm, sổ mũi khi không được bác sĩ kê đơn không?
 |
Trả lời: Đây là loại thuốc nói chung an toàn, nhưng khi dùng quá liều có thể gây ngộ độc, chủ yếu là gây hoại tử tế bào gan và độc với thận.
Có 2 trường hợp quá liều xảy ra:
- Uống một liều gây ngộ độc: Người bệnh uống paracetamol với liều ngộ độc > 140mg/kg. Ở người nghiện rượu, suy dinh dưỡng, xơ gan, đang dùng các thuốc khác độc với gan, có thể ngộ độc với liều thấp hơn.
- Uống quá liều điều trị lặp lại nhiều lần, cũng có thể gây ngộ độc: uống > 2 lần, mỗi lần > 4g trong khoảng thời gian > 8 giờ.
Gần đây, FDA khuyến cáo các bác sỹ không chỉ định các sản phẩm có hàm lượng paracetamol nhiều hơn 325 mg trong một viên hay một đơn vị liều lượng khác (other dosage unit). Điều này được giải thích là do việc dùng các sản phẩn này làm tăng nguy cơ tổn thương gan nặng do vô ý dùng quá liều paracetamol, có thể dẫn đến suy gan, ghép gan và tử vong. Ngoài ra, việc nhiều thuốc có chứa paracetamol nhưng không ghi rõ trực tiếp trên bao bì dẫn tới việc sử dụng nhiều loại thuốc có chứa paracetamol cùng một lúc, làm tăng nguy cơ dùng quá liều.
Tổng liều 650mg (hai viên) paracetamol cho mỗi lần sử dụng vẫn có thể được bác sĩ chỉ định khi cần thiết, nhưng cần xem xét thêm các thành phần thuốc kết hợp khác có trong viên thuốc.
Như vậy, bạn vẫn có thể sử dụngparacetamol để hạ sốt, giảm đau như trong chỉ định của thuốc này dù không được bác sĩ kê đơn, tuy nhiên phải sử dụng đúng cách. Nên lưu ý một số điểm sau:
- Không dùng vượt quá mức tối đa tổng liều hằng ngày paracetamol (4 gam/ngày).
- Nên sử dụng các loại thuốc có chứa hàm lượng paracetamol dưới 325mg trên một đơn vị.
- Ghi nhớ việc dùng quá liều paracetamol có thể gây ra tổn thương gan nặng, kể cả trường hợp suy gan cấp tính dẫn đến phải ghép gan và tử vong.
- Cần đọc kỹ tất cả hướng dẫn sử dụng thuốc được kê đơn hay không kê đơn, để bảo đảm không dùng nhiều sản phẩm có chứa paracetamol cùng một lúc.
- Không uống rượu trong khi dùng thuốc có chứa paracetamol.
- Tới cơ sở y tế ngay lập tức nếu đã dùng liều paracetamol cao hơn chỉ dẫn hay xuất hiện các dấu hiệu sưng mặt, miệng, họng; khó thở, ngứa và phát ban.
