Ảnh: Đỗ Hiền
Hải sản được bày bán tại chợ đầu mối thủy sản Kiến Quốc (Kiến Thụy).
Ngộ độc do thực phẩm kém chất lượng
Bà Trần Thị Thắm, ở xã Phù Ninh (huyện Thủy Nguyên) cho biết, đầu tháng 5- 2018, khi đi dự đám cưới ở xã Quảng Thanh, bà và nhiều người có biểu hiện đau bụng, đi ngoài, buồn nôn, choáng váng. Nhiều người cùng triệu chứng như bà, chỉ những người không ăn món cua gạch là không bị đau bụng, buồn nôn. Theo bà Thắm, cua có vị lạ, gạch màu xanh.
Theo báo cáo của Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hải Phòng, từ đầu tháng 4 đến nay, chi cục ghi nhận 5 vụ ngộ độc thực phẩm nhỏ lẻ. 70% số vụ ngộ độc này do sử dụng hải sản, thủy sản không rõ nguồn gốc. Tình trạng ngộ độc do hải sản kém chất lượng năm nào cũng gia tăng mạnh khi vào mùa hè. Giữa tháng 5-2017, 26 công nhân Công ty cổ phần Anovafeed (Khu công nghiệp Vĩnh Niệm, quận Lê Chân) bị ngộ độc thực phẩm khi đang du lịch tại Cát Bà do ăn buffet hải sản tại bãi biển của bãi tắm Cát Cò 1. Các trường hợp này bị nặng nên phải chuyển lên tuyến trên và điều trị tại Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp.
Cùng với việc gia tăng tình trạng ngộ độc thực phẩm do ăn hải sản không bảo đảm chất lượng, qua kiểm tra thị trường, đoàn kiểm tra liên ngành của thành phố còn phát hiện nhiều hộ kinh doanh hải sản không rõ nguồn gốc, kém chất lượng. Như ngày 26-4, Đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm thành phố phát hiện cơ sở kinh doanh thủy sản Đương Thắm ở địa chỉ 941 đường Phạm Văn Đồng, phường Hải Thành, quận Dương Kinh có khối lượng lớn tôm không rõ nguồn gốc xuất xứ đã đổi màu đựng trong 3 tủ cấp đông. Trong đó, có cả tôm đóng hộp ghi rõ thương hiệu tôm sạch nhưng không có thời hạn sử dụng, không có đơn vị sản xuất. Thời điểm đoàn kiểm tra làm việc, chủ cơ sở không có mặt tại địa phương nên không xuất trình được giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận bảo đảm an toàn thực phẩm và toàn bộ hồ sơ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của số lượng thủy sản nói trên. Qua kiểm tra, phần lớn lượng tôm đã ngả màu này được bảo quản đông lạnh hơn 2 năm. Đáng nói là cách đây 2 năm, đoàn kiểm tra liên ngành của thành phố đã kiểm tra và xử phạt cơ sở này do vi phạm tương tự. Theo phản ánh của tổ trưởng tổ dân phố và lãnh đạo UBND phường Hải Thành, ngoài cơ sở này, trên đường Phạm Văn Đồng, đoạn qua địa bàn phường còn khá nhiều cơ sở kinh doanh hải sản quy mô lớn nhưng lượng hàng chủ yếu là thủy sản đông lạnh từ các tỉnh khác đưa về đây, không rõ nguồn gốc xuất xứ. Qua kiểm tra tại chợ đầu mối thủy sản Kiến Quốc (Kiến Thụy), đoàn phát hiện, tại chợ mỗi ngày có từ 10-15 tấn thủy sản các loại nhưng đều không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ.
Nhiều địa phương còn lơ là
Theo Chi cục trưởng Chi cục VSATTP Nguyễn Văn Toản, trong Tháng hành động VSATTP, qua kiểm tra tại các địa phương, thấy khá rõ tình trạng mất VSATTP đang diễn ra nóng bỏng, nhưng một số địa phương chưa quan tâm đến công tác này. Luật ATTP quy định việc quản lý các cơ sở chế biến, kinh doanh thực phẩm, nông, lâm, thủy sản là nhiệm vụ của UBND các xã, phường, thị trấn. Tuy nhiên, hiện một số địa phương vẫn coi công tác quản lý và kiểm tra VSATTP là của các đoàn kiểm tra liên ngành hoặc của ngành Y tế. Nhiều địa phương xây dựng ban chỉ đạo về ATTP và kế hoạch kiểm tra các cơ sở về VSATTP nhưng thực tế không tiến hành kiểm tra.
Lý giải việc khó kiểm tra chất lượng thủy sản tại các cơ sở kinh doanh trên địa bàn, Trưởng Phòng Kinh tế quận Dương Kinh Nguyễn Mạnh Cường cho biết, hiện việc kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm chủ yếu về phương diện quản lý nhà nước, tức là cơ sở đó có thực hiện đúng các quy định kinh doanh hay không, chứ chưa thực hiện được kiểm tra để khẳng định sản phẩm có bảo đảm chất lượng. Do chưa được đầu tư trang thiết bị nên việc kiểm tra thực phẩm, nông sản, thủy sản trên địa bàn quận chủ yếu bằng cảm quan, ảnh hưởng đến chất lượng công tác kiểm tra, giám sát.
Hiện tại, trên địa bàn thành phố, các cơ quan chuyên môn mới chỉ được trang cấp thiết bị kiểm tra hàn the trong giò chả, chất tạo nạc trong chăn nuôi... còn lại các mẫu cần kiểm định đều phải gửi phân tích tại các phòng kiểm định được Bộ Nông nghiệp - PTNT chỉ định, do trên địa bàn không có phòng kiểm nghiệm chất lượng vật tư nông nghiệp và sản phẩm nông, lâm, thủy sản. Trung bình thời gian để có kết quả kiểm định chất lượng thủy sản kéo dài từ 15 ngày đến 30 ngày, trong khi các cơ quan chức năng lại không có thẩm quyền niêm phong, thu giữ hoặc cấm lưu hành sản phẩm nếu chưa có kết luận của cơ quan chức năng nên nhiều địa phương ngại kiểm tra các cơ sở kinh doanh thủy sản.
Thiếu nhân lực cũng đang là vấn đề khó đối với các đơn vị, địa phương. Hiện nay, số cán bộ làm công tác chuyên môn về quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp và sản phẩm nông, lâm, thủy sản của ngành còn hạn chế, chưa có nhiều kinh nghiệm. Các đơn vị cấp huyện mới chỉ có 1 cán bộ kiêm nhiệm về lĩnh vực này, trong khi cấp xã vẫn chưa có. Do đó, hiện công tác kiểm tra, giám sát ATTP tuyến cơ sở còn nhiều hạn chế, chỉ tập trung vào các đợt cao điểm và phụ thuộc vào việc bố trí, sắp xếp thời gian của cán bộ y tế và lãnh đạo địa phương.
Hoàng Yên
