Nhà giáo nghỉ hưu được tiếp tục giảng dạy theo hợp đồng, thỉnh giảng

Chuẩn hóa quy chế đối với nhà giáo hợp đồng

Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT nhằm huy động nguồn lực tri thức cao, chuẩn hóa việc giao kết hợp đồng và bảo đảm chất lượng giáo dục trong toàn hệ thống.

Thông tư áp dụng thống nhất đối với đội ngũ nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu, nhà giáo thỉnh giảng, các cơ sở giáo dục, cơ sở thỉnh giảng cùng các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan trên phạm vi toàn quốc. Quy định mới giải thích rõ hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu là sự thỏa thuận lao động giữa cơ sở giáo dục và nhà giáo sau khi nghỉ hưu, được xác lập dưới hình thức hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật.

Trong khi đó, thỉnh giảng được xác định là hoạt động của người được cơ sở giáo dục mời đến thực hiện nhiệm vụ giảng dạy tối thiểu một môn học, mô-đun, học phần, chuyên đề hoặc các nội dung thuộc chương trình giáo dục, đào tạo. Quy chuẩn phân định nhà giáo thỉnh giảng giảng dạy chương trình mầm non, phổ thông, thường xuyên, dự bị đại học và nghề nghiệp là giáo viên thỉnh giảng, còn nhà giáo thỉnh giảng ở trình độ cao đẳng, đại học, thạc sĩ, tiến sĩ là giảng viên thỉnh giảng.

Việc ký kết hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo sau khi nghỉ hưu phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, công khai, minh bạch và bảo đảm phù hợp với nhu cầu, chiến lược phát triển đội ngũ của cơ sở giáo dục. Hợp đồng không được làm ảnh hưởng đến kế hoạch tuyển dụng, đào tạo và lộ trình phát triển đội ngũ kế cận, đồng thời phải tuân thủ các chuẩn mực nghề nghiệp, đạo đức và quy định bảo đảm chất lượng.

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, việc giao kết hợp đồng phải bảo đảm tuân thủ đúng quy định tại Nghị định số 235/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 của Chính phủ về hợp đồng thực hiện công việc. Để đủ điều kiện ký hợp đồng, nhà giáo phải có phẩm chất đạo đức tốt, không trong thời gian bị xử lý kỷ luật hay truy cứu trách nhiệm hình sự, đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe đối với người lao động cao tuổi và có trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn, khả năng ứng dụng công nghệ số đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình.

Về chế độ làm việc và quyền lợi, cơ sở giáo dục và nhà giáo nghỉ hưu được chủ động thỏa thuận linh hoạt về hình thức, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi nhằm phát huy tối đa năng lực, kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Tiền lương, phụ cấp và các khoản hỗ trợ đặc thù được thực hiện theo thỏa thuận trên cơ sở ghi nhận trình độ chuyên môn và đóng góp thực tế.

Nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu được tôn trọng, bảo vệ uy tín, được xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư, xét tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú khi đủ điều kiện, đồng thời được ưu tiên thỏa thuận thời điểm chấm dứt hợp đồng phù hợp với kế hoạch đào tạo.

Ngược lại, nhà giáo chỉ được ký hợp đồng toàn thời gian với duy nhất một cơ sở giáo dục, phải thực hiện đúng định mức, tuân thủ liêm chính khoa học, chấp hành quy tắc ứng xử và chịu trách nhiệm bồi thường nếu vi phạm hợp đồng. Về phía cơ sở giáo dục, việc sử dụng lực lượng nhà giáo này giúp nâng cao chất lượng đào tạo nhưng không được thay thế các điều kiện bắt buộc về nhà giáo cơ hữu, đồng thời phải công khai danh sách trên trang thông tin điện tử và quản lý, đánh giá chất lượng định kỳ theo quy định.

Siết chặt hoạt động thỉnh giảng

Đối với hoạt động thỉnh giảng, thông tư đặt mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục và nghiên cứu thông qua việc thu hút đội ngũ có trình độ cao, giàu kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục với các doanh nghiệp và tổ chức xã hội. Hoạt động thỉnh giảng phải tuân thủ quy định pháp luật, không làm ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công tác chuyên môn tại cơ quan gốc của người thỉnh giảng.

Nhà giáo thỉnh giảng phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn đạo đức, sức khỏe và trình độ chuẩn được đào tạo theo Luật Nhà giáo; trường hợp hướng dẫn thực hành, chấm luận văn, luận án hay biên soạn giáo trình phải đáp ứng các năng lực chuyên môn tương ứng. Về định mức, tổng số giờ thỉnh giảng trong một năm học của một nhà giáo không được vượt quá định mức giờ giảng dạy và giờ làm thêm quy định đối với nhà giáo cơ hữu. Cán bộ, công chức, viên chức tham gia thỉnh giảng phải bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ tại đơn vị công tác và không vượt quá tổng thời gian làm thêm theo pháp luật lao động .

Về hình thức hợp đồng, việc thỉnh giảng được thực hiện dưới dạng hợp đồng lao động nếu có đầy đủ yếu tố quản lý, điều hành hoặc hợp đồng dịch vụ nếu người thỉnh giảng thực hiện nhiệm vụ độc lập và tự chịu trách nhiệm. Đặc biệt, cán bộ, công chức tham gia thỉnh giảng bắt buộc phải thực hiện theo hình thức hợp đồng dịch vụ. Nhà giáo thỉnh giảng được hưởng thù lao theo thỏa thuận, được tham gia sinh hoạt chuyên môn, xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư, khen thưởng và được cung cấp điều kiện làm việc cần thiết. Ngược lại, nhà giáo có trách nhiệm bảo mật thông tin nội bộ, đề thi, dữ liệu người học và phải chịu sự quản lý, giám sát của cả cơ sở thỉnh giảng lẫn cơ quan quản lý trực tiếp.

Cơ sở thỉnh giảng có trách nhiệm công khai danh sách nhà giáo thỉnh giảng trên trang thông tin điện tử đối với các hợp đồng từ 15 tiết học trở lên và thông báo kết quả thực hiện hợp đồng về cơ quan gốc khi có yêu cầu.

Về điều khoản chuyển tiếp và hiệu lực thi hành, các hợp đồng thỉnh giảng đã ký kết trước ngày thông tư có hiệu lực được tiếp tục thực hiện theo thỏa thuận nhưng không quá 12 tháng. Thông tư chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/9/2026.