(HPĐT)- Dân tộc ta có truyền thống hiếu học, “tôn sư trọng đạo”. Hình ảnh những thầy, cô giáo trong sự nghiệp “trồng người” cũng in bóng, phản chiếu trong nhiều tác phẩm thơ văn của học sinh, văn nghệ sĩ. Không chỉ là những giáo viên dạy giỏi, nhiều nhà giáo còn tích cực tham gia sáng tác văn chương, góp phần làm sinh động văn đàn thành phố Cảng...
Nguồn cảm xúc bất tận
Vào dịp Ngày Hiến chương Nhà giáo Việt Nam 20-11 hằng năm, cùng với những lời chúc, tấm thiệp và bó hoa tươi thắm, những bài thơ hay cũng là món quà tinh thần vô cùng ý nghĩa để mỗi học trò gửi tới thầy cô giáo của mình. Những bài thơ thật ý nghĩa và đầy cảm xúc cũng là lời chúc tốt đẹp nhất đến thầy cô vững bước chèo lái “con thuyền trồng người” đến bờ bến thành công.
Trưởng thành, vững bước trên đường đời, nhiều người học trò năm xưa vẫn gửi những dòng xúc cảm tri ân thầy cô giáo cũ vào trang viết. Trong cuốn kỷ yếu “Trăm năm lời đồng vọng” của ngôi trường cổ kính nhất thành phố Cảng có những bài thơ, bài viết sắc và xúc động với nhiều thế hệ thầy cô giáo, học trò. Cô giáo Cao Tố Nga, Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền bộc bạch: Thầy cô không chỉ khai TÂM, mở TRÍ cho lớp lớp học trò, mà còn trở thành biểu tượng đẹp đẽ về tài năng, nhân cách và tấm lòng. Không chỉ trao truyền kiến thức, họ còn trao truyền yêu thương; không chỉ thắp lửa trí tuệ họ còn thắp lửa trái tim và lẽ sống. Được chọn lựa từ hàng trăm bài viết của học trò về thầy cô giáo mình dưới mái trường này, “Người thầy năm xưa” gồm gần 15 bài viết của học sinh tri ân một số thầy cô tiêu biểu qua từng giai đoạn phát triển của nhà trường với niềm ngưỡng mộ và cảm phục sâu xa. “Nơi mái trường này có biết bao người lặng thầm cống hiến như thế. Chúng tôi có một niềm tin son sắt rằng: Trang sách hữu hạn mà trang đời lớn rộng khôn cùng, hình bóng thầy cô luôn đẹp mãi trong lòng học sinh thân yêu”, cô Cao Tố Nga xúc động bày tỏ.
Trong văn học dân gian, các câu ca dao, tục ngữ đều đề cao vai trò, địa vị của người thầy trong xã hội, như: “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”; “Không thầy đố mày làm nên”; “Mồng Một Tết cha, mồng Hai Tết mẹ, mồng Ba Tết thầy”; “Muốn sang thì bắc cầu kiều/ Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”... Văn học trung đại Việt Nam cũng khắc họa hình ảnh người thầy là các thầy đồ, các nhà nho dạy chữ “thánh hiền” cho học trò. Trong văn học hiện đại, người thầy không còn “bó khuôn” trong hình ảnh nhà nho mà nằm trong loại hình nhân vật trí thức, trở về là con người bình thường với những lo toan “rất đời, rất người”.
Khi nhà giáo viết văn
Nền văn học nước nhà từ lâu đã ghi đậm dấu ấn của những cây bút vừa là nhà giáo, vừa là nhà văn. Từ những ông đồ nho văn hay chữ tốt thuở xa xưa đến các nhà văn tên tuổi sau này, như: Hoàng Ngọc Phách, Nguyễn Công Hoan, Chế Lan Viên… đều gắn bó với nghề dạy học. Nghề giáo với đặc trưng là khám phá chiều sâu trong tâm hồn và trí tuệ của con người, thường xuyên gắn bó với sách vở cùng với bầu không khí tĩnh tại bao quanh, tạo nên môi trường thuận lợi cho sự viết.
Tại thành phố Cảng, đến ngày 27- 10-2024, Câu lạc bộ (CLB) thơ Nhà giáo Hải Phòng tròn 17 năm thành lập. Là sân chơi văn hóa, là trí tuệ và tâm hồn của các nhà giáo yêu thơ nghỉ hưu, CLB là nơi giúp họ tiếp tục thể hiện những suy cảm về thành phố, mái trường, gia đình và niềm riêng tư khi không còn đứng trên bục giảng. Những chương trình sinh hoạt định kỳ hằng tháng là niềm vui gặp gỡ của các hội viên ở các quận, huyện trong thành phố với biết bao tình cảm: tình thơ - tình đồng nghiệp. CLB ra mắt 9 tập thơ “Tiếng trống trường”, gồm 3 thể loại: thơ, văn, nhạc. Mỗi hội viên đều bước đầu có dấu ấn và phong cách riêng, như: “Kỷ lục gia” Nguyễn Hồng Văn dùng những vần thơ tự nhiên, dễ thuộc, dễ nhớ để giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước; thơ Nguyễn Đình Tâm lan tỏa ra thế giới; Phạm Công Đoàn hướng về hiện đại với thể trường ca; Quang Tuyến trăn trở với thơ lục bát hai câu; chất thơ gợi cảm trong tản văn của Thanh An; Hà Thúc Quả khát khao đổi mới trong thơ; một số thể loại văn chương cùng thức với ngòi bút nghiên cứu, khám phá của Nguyễn Cảnh Ân; lối viết bình văn nhẹ nhàng, gợi cảm của Vương Bảo; chút triết lý trong thơ bốn câu của Đoàn Minh Ngọc; chất ca trù ngân vang trong thơ Hoàng Gia Điều; Đặng Thị Hiền Định đắm đuối với Đường Thi... Mỗi người một vẻ riêng đã làm nên bức tranh đa sắc màu của vườn thơ nhà giáo đất Cảng. “Đến nay, CLB có 3 hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, 11 hội viên Hội Nhà văn Hải Phòng, các hội viên đạt nhiều giải thưởng văn chương ở các cấp độ. Họ luôn đoàn kết, chia sẻ, động viên với hội viên của CLB để cùng vươn lên trong sáng tác, tăng chất lượng cho các tập sách” - nhà giáo, nhà thơ Đoàn Minh Ngọc, Chủ nhiệm CLB thơ Nhà giáo Hải Phòng thông tin.
HẢI HẬU
