(HPĐT)- Nhà lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng tại thôn Đại Độ, xã Tiên Cường (huyện Tiên Lãng) là công trình duy nhất tại miền Bắc lưu giữ hình ảnh, tư liệu quý báu về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Tôn. Ngôi nhà từ lâu trở thành biểu tượng tình đoàn kết, cũng như tình cảm của người dân thành phố Cảng, quê hương Tiên Lãng với Chủ tịch Tôn Đức Thắng. Bảo tồn, phát huy giá trị quần thể nhà lưu niệm là việc làm cần thiết để lan toả đến thế hệ mai sau.
_900x600.jpg)
Người dân tham quan Nhà lưu niệm và Đền thờ Chủ tịch Tôn Đức Thắng tại thôn Đại Độ, xã Tiên Cường
Kiến trúc Nam bộ trong lòng đất Cảng
Những ngày cuối tháng 3 nắng vàng rực rỡ, từ Quốc lộ 10 đoạn qua xã Tiên Cường, chỉ khoảng 5 phút di chuyển, khách du lịch đến với khu Nhà lưu niệm, đền thờ Chủ tịch Tôn Đức Thắng tại thôn Đại Độ, xã Tiên Cường. Ngôi nhà được bao quanh bởi vườn cây xanh mướt, phía trước là sông Thái Bình hiền hoà, khung cảnh thật thoáng đãng, yên bình. Giám đốc Bảo tàng Hải Phòng Bùi Thị Nguyệt Nga thông tin: Sau chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, đất nước tạm thời bị chia cắt 2 miền Nam- Bắc. Thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng và Chính phủ về việc đón nhận cán bộ và đồng bào miền Nam tập kết ra miền Bắc, Hải Phòng là một trong những địa phương được giao nhiệm vụ đón cán bộ và đồng bào miền Nam tập kết. Huyện Tiên Lãng được chọn để xây dựng 2 nông trang với quy mô lớn dành cho đồng bào miền Nam tập kết, trong đó có nông trang Nam bộ (sau này là nông trường Quý Cao).
Năm 1957, Bác Tôn về thăm nông trang Nam bộ. Nhận thấy nơi đây phong cảnh giống như quê hương An Giang, Bác đề nghị và được Trung ương Đảng chấp thuận xây dựng ngôi nhà theo kiến trúc Nam bộ để thuận tiện việc đi về với bà con quê hương. Ngôi nhà được xây gần bờ sông Thái Bình (cạnh bến phà Quý Cao cũ) với thiết kế 2 tầng, 4 mái. Kinh phí xây nhà là toàn bộ số tiền thưởng 24.000 rúp từ giải thưởng quốc tế Hòa Bình Lê-nin do Đảng và Nhà nước Liên Xô trao tặng. Dù bận nhiều công việc nhưng trong giai đoạn năm 1958- 1962, Bác Tôn nhiều lần về nghỉ, làm việc, gặp gỡ đồng bào miền Nam sinh sống tại nông trang.
Sau khi Bác Tôn qua đời, nơi ở và sinh hoạt của Bác được xác định là công trình lịch sử văn hóa, nơi tưởng niệm công lao, cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Tôn Đức Thắng đối với Đảng và dân tộc, có ý nghĩa to lớn trong việc giáo dục truyền thống cách mạng đối với thế hệ mai sau. Sau năm 1975, ngôi nhà được phục dựng lại. Đến năm 2005, Nhà lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng được xếp hạng di tích cấp thành phố. Đến năm 2009, thành phố tiến hành phục dựng nhà lưu niệm và mở rộng khuôn viên. Vào năm 2014, đền thờ Chủ tịch Tôn Đức Thắng được khởi công xây dựng và hoàn thành vào dịp kỷ niệm 60 năm Ngày Hải Phòng giải phóng (13-5-1955- 13-5-2015). Từ đó đến nay, Nhà lưu niệm và đền thờ Chủ tịch Tôn Đức Thắng trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng, thể hiện tình cảm, sự tri ân sâu sắc của người dân thành phố Cảng và quê hương Tiên Lãng với Bác Tôn.
Phát huy giá trị di tích
Tại cuộc toạ đàm khoa học bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử nhà lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng được huyện Tiên Lãng tổ chức mới đây, các nhà sử học, nhà nghiên cứu, đại biểu đều chung đề xuất thành phố, Sở Văn hoá- Thể thao và UBND huyện Tiên Lãng sớm triển khai các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng. Ông Vũ Minh Đức, nguyên Bí thư Huyện uỷ Tiên Lãng nhấn mạnh: Đây là công trình biểu tượng cho tình đoàn kết Bắc- Nam và tình cảm của người dân thành phố Cảng, quê hương Tiên Lãng với Bác Tôn. Do đó, huyện Tiên Lãng cần thực hiện đúng quy hoạch được UBND thành phố phê duyệt trước đây. Trong đó, sớm di dời một số hộ dân hiện đang sinh sống trong khuôn viên di tích. Đồng thời, sớm thành lập Ban Quản lý di tích để chăm lo, giữ gìn và bảo tồn các các công trình, hiện vật.
Đồng tình với quan điểm trên, nguyên Phó chủ tịch UBND thành phố Hoàng Văn Kể mong muốn, để người dân, du khách hiểu rõ hơn về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng, cốt cách và đức độ của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, thành phố, huyện Tiên Lãng cần sớm đề nghị và xây dựng hồ sơ công nhận nơi đây là di tích cấp quốc gia. Song song với đó, nhân dịp kỷ niệm 45 năm (30-3-2025) ngày mất của Chủ tịch Tôn Đức Thắng cần tổ chức các hoạt động lễ hội, sự kiện văn hoá- thể thao để thu hút đông đảo người dân, du khách tham dự và duy trì để trở thành hoạt động thường niên.
Giám đốc Bảo tàng Hải Phòng Bùi Thị Nguyệt Nga cho rằng, để bảo tồn, phát huy giá trị di tích Nhà lưu niệm Bác Tôn, việc đẩy mạnh tuyên truyền, giới thiệu công trình trên các phương tiện truyền thông, nền tảng số cần được quan tâm hơn nữa; cũng như xây dựng kế hoạch sưu tầm, bổ sung tư liệu, hình ảnh, hiện vật liên quan đến Chủ tịch Tôn Đức Thắng, từ đó góp phần đổi mới hoạt động trưng bày, giới thiệu tại khu di tích. Đối với huyện Tiên Lãng, hằng năm cần quan tâm, bố trí kinh phí tôn tạo di tích ngày càng khang trang; sớm thành lập Ban Quản lý di tích gắn với bố trí hướng dẫn viên để giới thiệu đến người dân, khách du lịch khi đến tham quan di tích.
BAI: MINH KHÔI
