Nhà văn hoá Hữu Ngọc.
Ông thường được mọi người nhắc đến với cái tên trìu mến là nhà “xuất nhập khẩu văn hóa”. Ông chia sẻ: “Trong cuộc đời từng trải qua nhiều nghề. Lúc đầu là dạy học, làm địch vận trong quân đội, làm văn hóa đối ngoại, viết sách, viết báo, dịch thuật, nghiên cứu văn hóa. Đến giờ nhìn lại thấy cuộc đời mình là một người làm công việc “xuất nhập khẩu văn hóa”: Giới thiệu văn hóa Việt Nam ra nước ngoài và giới thiệu văn hóa nước ngoài vào Việt Nam”.
Sinh năm 1918 ở phố Hàng Gai, một con phố vào loại cổ nhất trong khu ba mươi sáu phố phường của Thủ đô, ông Hữu Ngọc trải lòng: Những trải nghiệm về Hà Nội cứ ngấm sâu khiến tình yêu nồng nàn với mảnh đất này ngày càng căng đầy và rồi với tất cả sự nâng niu, ông biến cảm xúc thành những bài viết sinh động.
Năm 2017, nhà văn hóa Hữu Ngọc vinh dự được nhận Giải thưởng lớn – Vì tình yêu Hà Nội nhờ những đóng góp to lớn của ông trong việc nghiên cứu, quảng bá chân dung văn hóa Hà Nội. Đến nay, trong số 34 cuốn sách về di sản văn hóa Việt Nam mà ông viết bằng tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức và cả bằng tiếng Việt, thì có 7 cuốn viết riêng về Thủ đô thân yêu. Với ông, văn hóa Hà Nội là những điều rất đỗi thân quen, như: tranh Hàng Trống, tháp Rùa, Văn Miếu, phố cổ, những món ăn cổ truyền ngày Tết, những lễ hội, phong tục tập quán, hay đơn giản là những hàng cây ven đường... Vì thế, trong sách của ông, người đọc luôn nhận thấy hình ảnh một Hà Nội xưa thanh bình, mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, công trình đầu tay về văn hóa Hà Nội của ông là cuốn “Phác thảo chân dung văn hóa Hà Nội” (1997) viết bằng tiếng Pháp, dày 200 trang. Đây là cuốn sách đầu tiên giới thiệu về Hà Nội một cách hệ thống cho người nước ngoài kể từ tháng 8-1945 đến thời điểm năm 1997 và được dùng làm quà tặng các nguyên thủ quốc gia đến tham dự Hội nghị các nước có sử dụng tiếng Pháp lần 7 tại Hà Nội…
Thưởng lãm những bài viết về Hà Nội của ông, ai cũng cảm nhận được sự tinh tế, trong sáng của một ngòi bút tràn đầy năng lượng khám phá. Cho đến nay, ông Hữu Ngọc là người có nhiều tác phẩm về Hà Nội viết bằng ngoại ngữ nhất. Những công trình của ông là thứ tài sản quý giá cho văn hóa Hà Nội hôm nay và mai sau.
Quốc Hưng
