Nhà văn Nguyễn Quốc Hùng dịp thăm lại chiến trường Vị Xuyên (tỉnh Hà Giang).
Hơn 30 năm gắn bó công việc thợ lái cần trục là trải nghiệm quý giá để nhà văn Nguyễn Quốc Hùng khai thác trong gần 20 năm sáng tác của mình. Từ đó, ông ghi dấu ấn cá nhân trong đời sống văn học đất Cảng nói riêng và cả nước nói chung bằng những sáng tác về đề tài công nhân. Nguyễn Quốc Hùng chia sẻ: “Đề tài người lao động như mối duyên gắn với chặng đường sáng tác của tôi. Bởi lẽ, như câu nói của nhân vật trong truyện ngắn “Mặt trời dưới lòng sông” mà tôi từng viết -“tại thằng bốc vác ngửi mùi mồ hôi của nhau còn nhiều hơn ngửi mùi mồ hôi của vợ nên mới mắc nợ nhau”. Tôi mắc nợ những người mà mồ hôi chảy thành dòng trên lưng không khác gì vệt con sên bò trên tấm gỗ mục. Và tôi viết như một cách để tri ân nghề nghiệp của mình”.
Nhận mình “mắc nợ” những người công nhân nên suốt những năm cầm bút, Nguyễn Quốc Hùng miệt mài viết về họ. Tiểu thuyết “Chuyến hàng mưa” của ông kể về những người công nhân bến cảng thời kỳ chuyển từ bao cấp sang cơ chế thị trường với bao khó khăn, nhọc nhằn. Bên cạnh việc khắc họa vẻ ngoài thô ráp, vạm vỡ, phong trần của những người công nhân cảng, tác giả đi sâu khai thác diễn biến tâm lý của nhân vật trong từng hoàn cảnh, để tìm kiếm vẻ đẹp tâm hồn ẩn sau mỗi câu nói thô kệch. Người công nhân bốc xếp tên Phiện với vẻ bề ngoài thô ráp, tính tình cục cằn, hay bẳn gắt, khi chia tay nhóm học sinh thực hành cũng rưng rưng xúc động.
Trong tiểu thuyết “720o góc luân hồi”, nhà văn tập trung miêu tả giai đoạn mở cửa nền kinh tế đầy biến động. Nhân vật ông Diễn trong tác phẩm là điển hình của những người cam chịu, không dám đấu tranh bảo vệ lẽ phải, nhưng trăn trở bao dằn vặt, day dứt nội tâm. Gần 30 năm ông Diễn làm công tác công đoàn, biết việc sai trái nhưng không dám đấu tranh, biết giám đốc thu chi sai quy định nhưng không dám đưa ra một ý kiến nhỏ nhoi nào, đành phải viết ra giấy. Những tình tiết quá khứ - hiện tại, thực- hư đan xen liên tục tạo cho người đọc cảm nhận về vòng quay luân hồi của cuộc đời đầy trúc trắc, bất ngờ. Những nhân vật phản diện như Hồng, Quynh, Sơn.. hiện ra trước mắt đầy chân thực, sống động.
Bên cạnh đó, Nguyễn Quốc Hùng có nhiều truyện ngắn phản ánh hình tượng người lao động với chút ngang tàng của người đất Cảng và cuộc sống công nhân bước đầu có sự cải thiện đáng kể trong sự phát triển của kinh tế- xã hội thành phố Hải Phòng đầu thế kỷ 21. Như nhận định của nhà văn Dương Thị Nhụn, Phó chủ tịch Hội Nhà văn Hải Phòng, Cảng Hải Phòng ngày nào tự hào có Đào Cảng với những trang thơ về công nhân bốc xếp, những thủy thủ, những chuyến hàng, thì hôm nay có thêm Nguyễn Quốc Hùng với những trang văn về công nhân cảng trong cơ chế thị trường.
Âm thầm lao động, âm thầm sáng tác, những trang văn viết về người công nhân của nhà văn Nguyễn Quốc Hùng lặng lẽ đi vào lòng người. Hình tượng người công nhân qua nhiều giai đoạn phát triển của thành phố trong những sáng tác của nhà văn Nguyễn Quốc Hùng có lẽ sẽ bền với thời gian.
Trúc Lâm
