Cơn sốt nhạc “sến”
Nhạc trẻ Việt cần nhiều hơn những sáng tạo trong âm nhạc như những gì Bích Phương từng làm được với “Bùa yêu”. (Ảnh: 24h.com.vn)
Từ đầu năm 2018 đến nay, chưa bao giờ lại có nhiều ca khúc ballad “sến” thống trị bảng xếp hạng âm nhạc như hiện nay. Đứng đầu tốp các ca khúc được nghe nhiều nhất trên zingchart – bảng xếp hạng âm nhạc lớn nhất Việt Nam là “Buồn không em” của Đạt G, “Duyên mình lỡ” của Hương Tràm”, “Đừng quên tên anh” của Hoa Vinh, “Sai người sai thời điểm” của Thanh Hưng, “Lỡ thương một người” của Nguyễn Đình Vũ,… Đây đều là những ca khúc mang điệu ballad chậm rãi, nền nhạc da diết và lời ca về tình cảm lứa đôi có phần sướt mướt.
Cách đây 1 tháng, tốp 10 ca khúc dẫn đầu các bảng xếp hàng còn có sự xuất hiện của một số bài hát ở thể loại đa dạng hơn, điển hình như 2 bản hip-hop, rap “Cô gái m52” (HuyR và Tùng Viu), “Người âm phủ” (OSAD và VRT) với giai điệu và lời ca vui tươi. Tuy nhiên, các ca khúc này nhanh chóng nhường chỗ cho sự đổ bộ của những bản ballad buồn. Các sản phẩm âm nhạc này lũ lượt ra mắt như dây chuyền, nối đuôi nhau để tận dụng thành công của cơn sốt nhạc “sến”.
Vốn dĩ những bản ballad chậm buồn luôn có sức hút mạnh mẽ đối với công chúng vì khả năng truyền tải cảm xúc mà nhiều người có thể đồng cảm. Vì vậy, các nghệ sĩ trẻ thường sử dụng thể loại nhạc này để gây ấn tượng với người nghe, tạo động lực phát triển sự nghiệp. Tuy nhiên, khi thị trường âm nhạc ngập tràn những bài tình ca đẫm nước mắt na ná nhau, màu sắc âm nhạc trẻ Việt bỗng dưng trở nên nhạt nhòa. Với những vòng hòa thanh quen thuộc, phần phối khí nhàm chán, lời ca “sến” và không được chăm chút, cách thể hiện của ca sĩ cũng không có điểm nhấn, các ca khúc này không thể đại diện nền âm nhạc Việt tươi mới và mang dấu ấn riêng.
Điều đáng buồn hơn nữa, một số ca khúc như vậy lại thuộc về các giọng ca vốn được đánh giá cao như Hương Tràm, Tóc Tiên. Hòa Minzy,… Thay vì hướng đến những sáng tạo trong âm nhạc, các tài năng này đi vào lối mòn của cơn sốt nhạc ballad buồn thịnh hành từ nhiều năm trước. Thu hút hàng triệu lượt nghe là thành công trước mắt, nhưng về lâu dài, sự dễ dãi trong cách làm nhạc này ảnh hưởng xấu tới chính hình ảnh của ca sĩ và cả sự phát triển của âm nhạc Việt hiện đại.
Cần thoát khỏi lối mòn
Cơn bão của những bản tình ca đẫm nước mắt và rập khuôn tạo ra trên các bảng xếp hạng không thể hiện được đúng tính chất của âm nhạc trẻ Việt hiện nay, nhưng cho thấy sự chững lại trong sáng tạo âm nhạc của một bộ phận nghệ sĩ. Trong khi thế giới âm nhạc độc lập tuy không nổi tiếng rộng khắp và được đầu tư bài bản nhưng càng ngày càng phát triển với sự đa dạng về thể loại, các ca sĩ nổi tiếng và được lăng xê tích cực lại sa đà vào cách làm nhạc dễ dãi. Điều này đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc hơn vào các sản phẩm âm nhạc của những nghệ sĩ trẻ.
Theo Tiến sĩ Chu Văn Sơn (Giảng viên Trường đại học Sư phạm Hà Nội), dân trí âm nhạc chung chưa cao, cùng với công nghệ giải trí phát triển, có thể làm lung lay những giá trị âm nhạc đích thực. Quả thực, khi thị hiếu âm nhạc của phần đông công chúng còn chưa chấp nhận hoàn toàn được những "hương vị" âm nhạc mới mẻ, rất khó để các ca sĩ trẻ thoát khỏi cái bóng của những bản nhạc "sến" luôn thịnh hành. Tuy nhiên, âm nhạc đại chúng không chỉ góp phần vào sự phát triển nghệ thuật nước nhà, mà còn có tác dụng định hướng thị hiếu người nghe. Sáng tạo trong âm nhạc, mang đến những giai điệu văn minh và mới mẻ hơn giúp công chúng nhìn nhận đa chiều hơn về âm nhạc. Bằng chứng là nhiều làn gió mới trong âm nhạc như những "Bùa yêu" của Bích Phương, "Đi để trở về" của Soobin Hoàng Sơn, "Thật bất ngờ" của Trúc Nhân,... cũng từng làm mưa làm gió trên thị trường. Điều này chứng tỏ, người nghe luôn trân trọng và đánh giá cao những nỗ lực tìm tòi, thay đổi bản thân trong âm nhạc của các nghệ sĩ.
Chưa bao giờ âm nhạc trong nước được tạo nhiều điều kiện để phát triển đúng tầm như hiện nay. Ngay đến truyền thông - vốn được coi là "con dao hai lưỡi" với âm nhạc thị trường, nay ngày càng ủng hộ sự phát triển đổi mới của âm nhạc qua hàng loạt chương trình như "Sing My Song", "The Voice", "The Debut",... Đã đến lúc những tên tuổi "ngôi sao" trong âm nhạc tận dụng điều này để thoát khỏi những giai điệu một màu, những câu chuyện trăm người kể như một, để sáng tạo hơn. Thử thách mình ở những lối rẽ âm nhạc mới sẽ giúp tạo dấu ấn trong lòng công chúng và mang lại hơi thở mới mẻ cho âm nhạc Việt.
