Nhận bảo hiểm xã hội một lần: Người lao động chịu thiệt

Bảo hiểm xã hội Hải Phòng tăng cường tuyên truyền, đối thoại với người lao động về chính sách BHXH

Gia tăng số người nhận BHXH một lần

Theo thống kê, khảo sát của ngành BHXH, trong những năm gần đây, độ tuổi có số người nghỉ việc hưởng BHXH một lần nhiều nhất từ 26-29 tuổi và bình quân tuổi nghỉ hưởng BHXH một lần (bao gồm cả trường hợp đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu) từ 32,5 tuổi đến 33,3 tuổi. Tỷ lệ hưởng BHXH một lần của nữ giới thường cao hơn nam giới, cụ thể đối với nữ là 55,63% và nam giới là 44,37%.

Thực tế cho thấy, nguyên nhân của tình trạng trên xuất phát từ ảnh hưởng tiêu cực của dịch bệnh COVID-19, do nhận thức của một bộ phận người lao động (NLĐ) chưa cao. Không những thế, nguyên nhân khiến NLĐ chọn hưởng BHXH một lần còn do ảnh hưởng của việc điều chỉnh tăng tỷ lệ hưởng lương hưu và lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu theo từng năm đối với cả nam và nữ. Để được hưởng mức lương hưu tối đa 75%, lao động nữ cần 30 năm đóng BHXH trở lên; lao động nam cần 34 năm đóng BHXH nếu nghỉ hưu trong năm 2021 và 35 năm đóng BHXH khi nghỉ hưu từ năm 2022. Tuy nhiên, với người trẻ tuổi, tăng tuổi nghỉ hưu khiến họ cảm thấy việc đủ điều kiện về tuổi đời để được hưởng lương hưu khó đạt. Xuất phát từ suy nghĩ trên, nhiều trường hợp có thời gian tham gia BHXH thời gian dài, nhưng vẫn quyết định nghỉ việc để đủ điều kiện hưởng BHXH một lần – Trưởng Phòng Truyền thông và Phát triển đối tượng (BHXH Hải Phòng) Nguyễn Quang Minh thông tin.

Từng bước tăng quyền lợi cho người lao động

Trước tình trạng NLĐ “ồ ạt” gửi hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ BHXH một lần, BHXH các quận, huyện chủ động các phương án, giải pháp hạn chế tình trạng này. Tại BHXH quận Hải An, khi NLĐ đến nộp hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ, cán bộ, nhân viên BHXH làm khâu tư vấn đầu tiên, không chỉ chỉ ra những thiệt thòi khi lĩnh BHXH một lần mà còn thuyết phục, hướng dẫn NLĐ các giải pháp bảo lưu, bảo toàn thời gian đóng; chuyển hướng tham gia đóng nối BHXH tự nguyện. Đồng thời, hướng dẫn NLĐ làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời gian đầu khó khăn. Nhờ đó đến nay, đơn vị vận động được hàng chục trường hợp không nhận BHXH một lần và tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện. Tại các địa phương khác, cơ quan BHXH chủ động kết nối với các đơn vị, doanh nghiệp, nắm bắt số lượng NLĐ có nguy cơ nghỉ việc, nhất là đối với lao động trẻ tuổi, phối hợp với các doanh nghiệp, công đoàn cơ sở đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để NLĐ hiểu về sự ưu việt, nhân văn của chính sách BHXH.

Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Nguyễn Văn Thạnh cho biết: Trong tình hình khó khăn như hiện nay, dự kiến tình trạng nhận BHXH một lần tiếp tục có chiều hướng gia tăng, vì vậy, BHXH thành phố chủ động phối hợp các đơn vị liên quan và chỉ đạo BHXH các quận, huyện mở rộng mạng lưới thông tin, truyền thông tạo chuyển biến trong nhận thức, hành động của NLĐ; bám sát hoạt động, tình hình sản xuất kinh doanh của các đơn vị, doanh nghiệp, kịp thời đề xuất các giải pháp hỗ trợ khi cần thiết, bảo đảm NLĐ có thể duy trì việc làm, có thu nhập ổn định. Tuy nhiên, các giải pháp nêu trên chỉ là biện pháp tạm thời, trước mắt, về lâu dài cần điều chỉnh một số chính sách liên quan như: Nên có quy định tăng dần thời gian hưởng trợ cấp BHXH một lần sau khi nghỉ việc theo lộ trình; tăng tính hấp dẫn của BHXH tự nguyện bằng việc hỗ trợ mức đóng, bổ sung các chế độ ngắn hạn, thời gian hưởng; tăng quyền lợi cho NLĐ nếu bảo lưu thời gian tham gia BHXH… từ đó giúp NLĐ có động lực quay lại thị trường lao động, có điều kiện tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc.