(HPĐT)- Là tác giả của gần 100 bài thơ được phổ nhạc cùng nhiều tập sách có giá trị, nhà thơ Hải Như (tên thật là Vũ Như Hải) được người dân Hải Phòng biết đến và yêu quý bởi bài thơ cùng tên được phổ nhạc thành bài hát “Thành phố Hoa Phượng Đỏ”. Hơn nửa thế kỷ qua, từ khi bài hát ra đời và được phổ biến rộng rãi, Hải Phòng còn được người dân cả nước gọi bằng tên trìu mến thành phố mang tên loài hoa “thắp lửa” này.
.jpg)
Thành phố Hoa Phượng Đỏ trở thành tên gọi biểu tượng của Hải Phòng cùng Lễ hội Hoa Phượng Đỏ hằng năm đi vào truyền thống. Ảnh: Đỗ Hiền
Người thi sĩ dành tình yêu với Hải Phòng
“Tháng Năm rợp trời Hoa Phượng Đỏ. Ơi Hải Phòng thành phố quê hương. Ta yêu thành phố quê ta như yêu chính người thương yêu nhất…”. Giai điệu thành phố quê hương, với những địa danh thân thiết, hiên ngang của người Hải Phòng lập nên hàng trăm chiến công cách mạng và nhịp sống ngày đêm hối hả của thành phố công nghiệp không biết tự bao giờ thấm vào tim của những người con Hải Phòng chúng tôi. Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng tôi luôn quyết tâm hoàn thành thành xuất sắc nhiệm vụ, xứng đáng với truyền thống thành phố “Trung dũng - Quyết thắng” - cựu chiến binh, nhạc sĩ 83 tuổi Cù Phong Nhã bày tỏ.
Mỗi dịp tháng Năm về, khi những tán hoa phượng thắp lửa trên bầu trời thành phố, trong lòng mỗi người Hải Phòng lại ngân nga giai điệu bài hát “Thành phố Hoa Phượng Đỏ” của nhạc sĩ Lương Vĩnh, phổ thơ Hải Như. Nhiều người cho rằng, nhà thơ Hải Như là người Hải Phòng thì mới có lời thơ tin yêu đến thế. Ít người biết rằng, cả nhà thơ và nhạc sĩ phổ nhạc bài thơ “Thành phố Hoa Phượng Đỏ” tuy không sinh ra tại Hải Phòng, cũng ít có thời gian gắn bó hoạt động, nhưng đều dành tình cảm đặc biệt đối với thành phố Cảng. Theo nhạc sĩ Nguyễn Đình San, Hải Như là người gốc Nam Ðịnh, cùng quê, cùng năm sinh với nhạc sĩ Văn Cao.
Đi giữa thành phố Cảng rực rỡ hoa phượng đỏ trong những ngày cả nước sôi động cùng miền Nam đánh Mỹ, Hải Như xuất thần viết bài thơ “Thành phố Hoa Phượng Đỏ”. Sau đó, được sự giới thiệu của Hội Âm nhạc Việt Nam và Sở Văn hóa- Thông tin thành phố Hải Phòng, ông gửi bài thơ của mình để nhạc sĩ Lương Vĩnh (thuộc Đoàn Ca múa nhạc Trung ương) đang đi thực tế sáng tác ở Hải Phòng phổ nhạc. 3 tháng sau, bài hát “Thành phố Hoa Phượng Đỏ” được “trình làng” tại trụ sở Đoàn Ca múa Hải Phòng ở phố Ga (nay là phố Lương Khánh Thiện). Người hát là nhạc sĩ Lương Vĩnh với cây ghita gỗ, người nghe là nhà thơ Hải Như, nhạc sĩ Lê Yên và chị Ngọc, diễn viên múa, vợ nhạc sĩ Lương Vĩnh. Ca sĩ Hoàng Thái (Đoàn Ca múa Hải Phòng) là người lần đầu hát bài này trên sân khấu Hải Phòng, lập tức gây xúc động lòng người. Mùa hè năm 1971, nghệ sĩ ưu tú Kiều Hưng lần đầu hát bài này trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam. Bài hát lập tức được đông đảo công chúng cả nước yêu thích…
Giai điệu đi cùng năm tháng
Những câu thơ đầy cảm xúc hào hùng, da diết tình cảm về Hải Phòng của Hải Như được giai điệu của Lương Vĩnh “chắp ánh” để bay xa.
NSƯT Khánh Hòa, Trưởng Đoàn Ca múa Hải Phòng cho biết, trong các chương trình nghệ thuật của Đoàn biểu diễn vào dịp kỷ niệm của thành phố, một trong các bài hát được ưu tiên lựa chọn là “Thành phố Hoa Phượng Đỏ”. Ca từ của bài hát mang hơi hướng anh hùng ca. Nhạc sĩ Lương Vĩnh sử dụng chất liệu âm nhạc hiện đại để tạo dựng hình tượng âm nhạc bề thế, có chiều cao, bề rộng, sừng sững uy nghi, nhưng vẫn giữ được tính dung dị, mộc mạc. Hải Phòng hôm nay phát triển với nhịp điệu của thành phố công nghiệp và du lịch hiện đại. Những dấu tích của “một thời đạn bom” trong quá khứ được xóa đi, thay thế bằng nhịp sống hối hả, trẻ trung. Còn đó “những cái tên nghe chẳng thơ đâu. Nhưng với ta vô cùng oanh liệt”. Và, thành phố càng rực rỡ thêm bởi màu hoa đỏ như lửa, bởi “những Bến Bính, Xi Măng, Cầu Rào, Cầu Đất, Lạc Viên”, bởi “những hẹn hò bên bờ sông Lấp”… Bài hát có sự pha trộn hài hòa, nhuần nhuyễn giữa chất trữ tình và anh hùng ca, giữa những tâm sự, tình cảm của con người bình thường nơi đất Cảng và lý trí thép, khát vọng mãnh liệt của con người trước mọi thử thách, cam go. “Đến nay, dù có nhiều bài hát mới và được yêu thích về thành phố ra đời, nhưng “Thành phố Hoa Phượng Đỏ” vẫn luôn là dấu ấn không phai mờ trong nền âm nhạc thành phố, mãi đi cùng năm tháng”, NSƯT Khánh Hòa khẳng định.
Hải HậuNhạc sĩ Duy Thái, Chủ tịch Hội Âm nhạc Hải Phòng (Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật thành phố) nhấn mạnh, để có được sức sống bền lâu như vậy, cả thơ và bài hát “Thành phố Hoa Phượng Đỏ” không chỉ “tả tình”, “tả cảnh”, mà ẩn chứa trong đó sự “chuyển động”, tạo sự lôi cuốn đối với người nghe, góp phần động viên lớp lớp người con Hải Phòng cùng đồng lòng, góp sức xây dựng thành phố quê hương ngày càng phát triển văn minh, giàu đẹp. Đó chính là mục tiêu mà bất kỳ bài hát nào cũng hướng đến để có thể “đi cùng năm tháng”./.
