Hút thuốc lá là hành vi đặc biệt nguy hại với sức khỏe. Mỗi người cần tăng cường trách nhiệm của bản thân trong cuộc đấu tranh với hành vi hút thuốc để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.
 Hút thuốc lá nơi công cộng, người xung quanh sẽ bị ảnh hưởng. Ảnh: Mai Anh |
Thuốc lá là một sản phẩm cực kỳ độc hại với sức khỏe con người. Trong thành phần của khói thuốc có những chất khiến chúng ta phải giật mình như crom (dùng trong sản xuất thép), asen (thành phần thuốc trừ sâu), chì (sản xuất sơn), fomaldehyde (bảo quản xác chết), polonium-210 (chất phóng xạ nguy hiểm)... Thuốc lá không chỉ có hại cho người trực tiếp hút mà còn gây nguy hiểm tương tự cho những người xung quanh.
Vì mối “hiểm họa” do thuốc lá gây ra, từ tháng 9- 2009, Hội Y tế công cộng tỉnh đã triển khai dự án “Tăng cường thực thi chính sách không khói thuốc tại Việt Nam thông qua mạng lưới Hội Y tế công cộng”. Hội đã tổ chức hàng loạt các hoạt động nhằm xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc như hội thảo nhằm nâng cao nhận thức cho lãnh đạo chính quyền các cấp và lãnh đạo các sở, ngành; xây dựng kế hoạch và thực hiện chiến dịch truyền thông đại chúng về môi trường không khói thuốc; tổ chức một số cuộc thi tìm hiểu về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Dự án cũng hỗ trợ biển “Cấm hút thuốc” cho một số cơ quan, đoàn thể trong tỉnh như Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Giao thông - Vận tải... Tỉnh đã thành lập được nhóm phòng, chống tác hại của thuốc lá gồm 25 thành viên là đại diện của một số sở, ngành trong tỉnh. Từ tháng 10-2009, tỉnh đã thành lập được nhóm thanh tra, giám sát dự án bao gồm đại diện công đoàn ngành y tế, thanh tra y tế, thanh tra giao thông. Hội mở 3 lớp tập huấn về tác hại của thuốc lá và phương pháp xây dựng mô hình không khói thuốc, kỹ năng huy động cộng đồng tham gia mô hình không khói thuốc cho các hội, đoàn thể…
Hưởng ứng dự án, các hội, đoàn thể đã có nhiều hoạt động thiết thực. Anh Nguyễn Vĩnh Sơn, Phó Bí thư Tỉnh đoàn cho biết: “Cuối năm 2009, Tỉnh đoàn đã triển khai mô hình “Trường học không thuốc lá” tới tất cả các tổ chức đoàn, Hội Liên hiệp thanh niên (LHTN) ở các trường cao đẳng, trung học chuyên nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh. Điển hình trong phong trào này là Trường Đại học Kỹ thuật y tế và Trường Đại học Sao Đỏ đã thành lập được 2 câu lạc bộ “Không thuốc lá” hoạt động khá hiệu quả. Chị Phạm Thị Phương, Trưởng Ban Gia đình Hội Liên hiệp phụ nữ (LHPN) tỉnh chia sẻ: “Hưởng ứng chiến dịch “Nhà không khói thuốc”, Hội LHPN tỉnh đang triển khai chương trình lấy chữ ký ủng hộ của hội viên. Đến nay, toàn tỉnh đã huy động được 18 nghìn chữ ký của chị em ủng hộ xây dựng môi trường không khói thuốc. Đặc biệt, hội LHPN huyện Thanh Miện đã triển khai dự án “Phụ nữ với việc phòng, chống tác hại của thuốc lá" ở tất cả các xã, thị trấn trong huyện, trong đó tập trung vào các hoạt động nhằm nâng cao năng lực truyền thông phòng, chống thuốc lá cho cán bộ phụ nữ và cán bộ y tế; tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ phụ nữ với chủ đề phòng, chống tác hại của thuốc lá, thiết lập góc truyền thông ở các trạm y tế. Những hoạt động trên đã giúp phụ nữ có thêm hiểu biết về tác hại của thuốc lá, vận động chị em lên tiếng phản đối hành vi hút thuốc, triển khai phong trào xây dựng ngôi nhà không khói thuốc…
Tuy nhiên, sau hơn nửa năm thực hiện dự án, đặc biệt là thực hiện Quyết định số 1315 của Thủ tướng Chính phủ về việc cấm hút thuốc lá ở một số nơi công cộng từ ngày 1-1-2010, hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh vẫn còn gặp một số trở ngại. Do các đơn vị y tế ở tuyến huyện phân làm nhiều đầu mối khác nhau nên nguồn lực bị phân tán, hoạt động của các chi hội (trực thuộc Hội Y tế công cộng tỉnh) không thống nhất, khả năng vận động xã hội còn hạn chế. Việc cấm hút thuốc lá trong khuôn viên bệnh viện, nhà ga, bến tàu, phương tiện giao thông công cộng khó thực hiện được do đối tượng luôn thay đổi khiến công tác tuyên truyền gặp nhiều khó khăn. Có nơi như Bệnh viện Đa khoa huyện Chí Linh, ban lãnh đạo đã kiên quyết thực hiện quy định cấm hút thuốc trong viện nhưng quy định này cũng chỉ thực hiện được trong khoảng 1 tháng. Khi các lực lượng chức năng rút đi, mọi việc "đâu lại đóng đấy". Theo quy định, hành vi hút thuốc lá tại các nơi như lớp học, nhà hát, bệnh viện… bị phạt tiền từ 50 đến 100 nghìn đồng. Tuy nhiên, theo ông Phạm Văn Tám, Phó Giám đốc Sở Y tế: "Do lực lượng thanh tra còn quá mỏng, phải kiêm nhiệm nhiều việc; quy định cũng không nêu rõ tiền phạt sẽ đưa về đâu, xử lý ra sao nên đến nay, việc xử phạt hành vi hút thuốc chưa thể thực hiện được…”
Ngày 18-5-2010, UBND tỉnh đã có chỉ thị về việc phòng, chống tác hại của thuốc lá. Đây là một biểu hiện đầy quyết tâm của các cấp chính quyền trong tỉnh “nói không với thuốc lá”. Theo đó, để quy định không khói thuốc ở nơi công cộng được thực thi có hiệu quả, UBND tỉnh yêu cầu các cấp, các ngành trong tỉnh tăng cường tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Các đơn vị chức năng có thẩm quyền xử phạt các hành vi hút thuốc lá nơi công cộng cần thực hiện nghiêm quy định về việc xử phạt. Ngành công thương tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm trong hoạt động kinh doanh thuốc lá. UBND các huyện, thị, thành phố và các sở, ban, ngành cần xây dựng kế hoạch cụ thể để thực hiện nghiêm chỉ thị số 12 ngày 10-5-2007 và Quyết định số 1315 ngày 21-8-2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Hút thuốc lá là hành vi đặc biệt nguy hại với sức khỏe. Nhà nước và tỉnh đều đã có các văn bản pháp quy quy định về việc cấm hút thuốc lá. Chế tài xử phạt cũng đã có. Chưa bao giờ "cuộc chiến" chống tác hại của thuốc lá được hậu thuẫn đầy đủ như hiện nay. Mỗi người cần tăng cường trách nhiệm của bản thân trong cuộc đấu tranh với hành vi hút thuốc để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.
MAI LIÊN
