Nhân tố quyết định đưa thành phố Hải Phòng phát triển bứt phá

Chủ đề này tập trung vào các giải pháp nâng cao chất lượng dân số, hạn chế tình trạng già hóa và tăng trưởng dân số không đồng đều.

Đối với Hải Phòng - thành phố Cảng năng động, đầu tàu phát triển của vùng Duyên hải Bắc bộ, nâng cao chất lượng dân số không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là nhân tố quyết định tạo bước phát triển bứt phá trong giai đoạn mới.

Những năm gần đây, Hải Phòng đạt được nhiều thành tựu quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, với tốc độ tăng trưởng GRDP luôn nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước. Trước hợp nhất, thành phố Hải Phòng là địa phương duy nhất cả nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế 2 con số trong cả thập kỷ qua. Trong khi, tỉnh Hải Dương có tốc độ tăng trưởng tốp đầu cả nước.

Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng nhanh và bền vững, thành phố không thể chỉ dựa vào lợi thế vị trí địa lý, hạ tầng hay nguồn vốn đầu tư, mà cần dựa vững chắc vào chất lượng nguồn nhân lực - cốt lõi của chất lượng dân số.

Sau hợp nhất, dân số của Hải Phòng với hơn 4,6 triệu người. Công tác dân số của thành phố thời gian qua đạt được nhiều kết quả tích cực. Số con trung bình của phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ duy trì ở mức 2 con. Tỷ lệ tử vong mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 5 tuổi giảm mạnh. Tuổi thọ trung bình của người dân toàn thành phố đạt khoảng 75,6 - 75,7 tuổi, cao hơn mức bình quân cả nước. Thành phố hiện có hơn 65% dân số trong độ tuổi lao động, cho thấy cơ cấu dân số đang ở giai đoạn “vàng”, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Chất lượng dân số từng bước được cải thiện, đời sống người dân được nâng cao. Những kết quả này góp phần quan trọng thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, xây dựng thành phố trở thành trung tâm kinh tế lớn của khu vực phía Bắc.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển bứt phá, Hải Phòng đứng trước nhiều thách thức. Sau hợp nhất, quy mô dân số tăng nhanh, địa bàn rộng khiến chất lượng dân số chưa đồng đều giữa các khu vực. Mức sinh có sự khác biệt rõ giữa các địa phương. Xu hướng giới trẻ ngại kết hôn, kết hôn muộn, sinh ít con hoặc không muốn sinh con ngày càng tăng. Tỷ số giới tính khi sinh vẫn ở mức cao, 115,8 bé trai/100 bé gái trong 9 tháng năm 2025.

Những yếu tố này dự báo sẽ khiến tốc độ già hóa dân số của thành phố diễn ra nhanh hơn, tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt lao động trong tương lai. Điều này đòi hỏi thành phố phải tiếp tục đổi mới tư duy, coi đầu tư cho con người là đầu tư cho phát triển lâu dài.

Nhiệm kỳ 2025 - 2030, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng liên tục 2 con số. Do đó, nâng cao chất lượng dân số của thành phố cần được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch đô thị thông minh và xây dựng thành phố hiện đại, đáng sống.

Trong đó, việc tạo môi trường sống an toàn, văn minh, hệ thống y tế - giáo dục chất lượng cao và cơ hội việc làm bền vững sẽ góp phần thu hút, giữ chân và phát huy tối đa nguồn nhân lực.

Chất lượng dân số chính là “chìa khóa vàng” quyết định sức cạnh tranh và khả năng phát triển bứt phá của Hải Phòng trong tương lai. Khi con người Hải Phòng được phát triển toàn diện cả về trí tuệ, thể chất và tinh thần, thành phố sẽ có đủ nền tảng vững chắc để vươn lên trở thành trung tâm kinh tế, công nghiệp, dịch vụ lớn của cả nước và khu vực.