Nhập nhèm nguồn gốc, chất lượng

Đoàn giám sát vệ sinh an toàn thực phẩm thành phố kiểm tra tại chợ Quý Kim, phường Hợp Đức (quận Đồ Sơn).

Theo Phó trưởng Phòng Hành chính tổng hợp - Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Sở Y tế), thành viên đoàn giám sát Nguyễn Thị Bích Diệp, qua giám sát VSATTP tại một số chợ trên địa bàn các quận, huyện: Đồ Sơn, An Lão… cho thấy, phần lớn mặt hàng rau, củ, quả không rõ nguồn gốc xuất xứ; công tác bảo đảm VSATTP chưa tốt, nhiều hàng thuỷ hải sản được bày bán trên nền đất hoặc để sát đất; hệ thống thoát nước tại chợ còn hạn chế, nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và phát sinh mầm bệnh.

Là người bán rau, củ quả nhiều năm tại chợ Quý Kim, phường Hợp Đức (quận Đồ Sơn), chị Hoàng Thị Mai Hồng cho hay: “Tôi mua, thu gom nhiều loại rau bình dân như rau muống, cải, ngót, hành, mướp, đậu, đỗ… của người dân địa phương. Còn những loại rau cao cấp hơn như bắp cải, ớt ngọt, măng tây, cà tím…, các thương lái chở về chợ bán sỉ cho cho chúng tôi, xuất xứ ở đâu tôi không rõ, họ cũng không có hóa đơn bán hàng. Người dân có nhu cầu mặt hàng nào, chúng tôi đáp ứng mặt hàng đó. Từ trước đến nay, chẳng có ai đi mua rau hỏi nguồn gốc xuất xứ, cứ tươi ngon là được”. Tương tự, tại chợ thị trấn An Lão (huyện An Lão) khoảng 60% lượng rau, củ được bày bán cũng không rõ nguồn gốc xuất xứ. Các mặt hàng thủy hải sản được người bán giải thích mua ở các bến tàu cá trong thành phố, tàu nào có hàng thì mua cũng không để ý hóa đơn hay hàng đánh bắt từ bao giờ… Câu chuyện này cho thấy, việc xác minh nguồn gốc xuất xứ rau củ quả, hải sản là bài toán khó chứ chưa nói đến việc xác minh chất lượng, độ an toàn của sản phẩm.

Như vậy, dù bán tín bán nghi nhưng người tiêu dùng không có sự lựa chọn nào khác, đành nhắm mắt “ăn liều” trước những sản phẩm rau quả có dư lượng thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng sinh học, thuốc bảo quản sau thu hoạch, thậm chí cả hoá chất làm đẹp mẫu mã sản phẩm. Lý giải về tình trạng rau củ, quả, thủy hải sản không rõ nguồn gốc, xuất xứ vẫn được lưu thông tại chợ dân sinh; tiềm ẩn nguy cơ bùng phát các dịch bệnh, gây ô nhiễm môi trường… Trưởng Phòng Y tế huyện An Lão Dương Đình Sinh cho biết: Do điều kiện nhân lực cũng như trang thiết bị kiểm tra chuyên ngành phục vụ công tác giám sát, kiểm tra chất lượng thực phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu nên việc giám sát, kiểm tra chất lượng hàng thực phẩm gặp không ít khó khăn. 6 tháng đầu năm 2020, Phòng Y tế phối hợp các phòng liên quan của huyện kiểm tra 343 cơ sở, trong đó có 39 cơ sở không đạt VSATTP đoàn nhắc nhở, chấn chỉnh, hướng dẫn cơ sở thực hiện đúng quy định về VSATTP.

Cần quyết liệt hơn

Phó trưởng Phòng Hành chính tổng hợp Chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm (Sở Y tế) Nguyễn Thị Bích Diệp cho biết thêm: Thời gian gần đây, tình trạng mất ATVSTP trở thành nỗi lo thường trực của nhiều gia đình, gây bức xúc, lo lắng trong toàn xã hội. Các loại thực phẩm tươi sống như rau, thịt, thủy hải sản đều tiềm ẩn nhiều nguy cơ như tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, chất bảo quản, chất cấm, thuốc kháng sinh, chất biến đổi gen... Nhiều trường hợp bị ngộ độc hoặc gây ra các bệnh đường ruột, bệnh mãn tính, ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài tới sức khỏe của người tiêu dùng. Vì vậy, tăng cường tuyên truyền, tập huấn nâng cao nhận thức của bà con tiểu thương về kinh doanh các loại thực phẩm rõ nguồn gốc, xuất xứ, bảo quản hàng hóa, thực phẩm bảo đảm ATVSTP là rất cần thiết.

Đánh giá về vai trò của phụ nữ thành phố và quá trình giám sát thực tế tại cơ sở, Phó chủ tịch Hội LHPN thành phố Vũ Thị Kim Liên nhấn mạnh: Hằng năm, Hội LHPN thành phố chỉ đạo, hướng dẫn các cấp hội cơ sở tích cực tham gia công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, được cụ thể hóa vào chủ đề công tác năm; chủ động tham mưu cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp tuyên truyền giúp hội viên, phụ nữ hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc thực hiện các quy định về bảo đảm an toàn thực phẩm. Đặc biệt là quyền khiếu nại, trách nhiệm khai báo, tố giác các hành vi vi phạm an toàn thực phẩm của các tổ chức, cá nhân trong hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm; vận động hội viên phụ nữ cam kết sản xuất, chế biến, kinh doanh và tiêu dùng thực phẩm an toàn, thực phẩm sạch. Mặc dù có nhiều cố gắng, nhưng kết quả mang lại trong công tác thực hiện VSATTP ở các cấp hội phụ nữ còn một số hạn chế. Để khắc phục những yếu kém hàng hóa, thực phẩm lưu thông tại các chợ dân sinh bảo đảm VSATTP, thời gian tới, Hội tăng cường phối hợp ngành chức năng, chính quyền địa phương kiểm tra, giám sát các cơ sở kinh doanh, duy trì các mô hình thực hiện ATVSTP nhằm cung cấp thực phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng.

Người dân không nên mua các loại rau quả trái vụ; không nên chọn những mớ rau quá non, mỡ màng, các loại quả to và bóng so với bình thường vì những loại rau quả này người trồng phải dùng hóa chất bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng; không mua rau quả có mùi vị lạ, màu sắc khác thường; nên chọn rau quả còn nguyên lành, không dập nát hoặc có vết nứt, thủng; tránh mua rau quả gọt vỏ và xắt sẵn, ngâm nước vì nguồn nước ngâm không bảo đảm vệ sinh hay có hòa các hoá chất độc hại để giữ trắng.