Thành phố Nagasaki (Nhật Bản) kêu gọi thúc đẩy giải trừ hạt nhân, đồng thời cảnh báo nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân đang gia tăng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang.

Nhân kỷ niệm 81 năm vụ Mỹ ném bom nguyên tử xuống Nagasaki, ngày 9/8, thành phố Nagasaki (Nhật Bản) tổ chức lễ tưởng niệm và kêu gọi các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân cũng như các nước dựa vào chiến lược răn đe hạt nhân nhìn nhận nghiêm túc nguy cơ ngày càng lớn về một cuộc chiến sử dụng loại vũ khí này.
Theo Nikkei Asia, trong Tuyên bố hòa bình được đọc tại buổi lễ, Thị trưởng Nagasaki Shiro Suzuki nhấn mạnh vũ khí hạt nhân là "điều xấu tuyệt đối" và không thể cùng tồn tại với nhân loại.
Một phút mặc niệm được tổ chức lúc 11 giờ 2 phút, đúng thời điểm quả bom plutonium mang mật danh "Fat Man" được máy bay Mỹ thả xuống Nagasaki ngày 9/8/1945. Đến nay, Nagasaki vẫn là thành phố cuối cùng trên thế giới hứng chịu một cuộc tấn công bằng vũ khí hạt nhân.
Theo Thị trưởng Shiro Suzuki, hiện thế giới vẫn còn hơn 12.000 đầu đạn hạt nhân. Ông bày tỏ lo ngại trước diễn biến khó lường của các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông, trong bối cảnh nhiều quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân có liên quan.
Ông cho rằng việc các nước tiếp tục hiện đại hóa và tăng cường năng lực hạt nhân đang làm gia tăng vòng xoáy mất lòng tin, đối đầu và chia rẽ.
Thị trưởng Nagasaki cũng đề cập việc hội nghị rà soát Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) hồi tháng 5 không thông qua được văn kiện cuối cùng. Đây là lần thứ ba liên tiếp hội nghị kết thúc mà không đạt được đồng thuận sau một tháng họp tại New York.
Trong bài phát biểu, Thị trưởng Shiro Suzuki kêu gọi Chính phủ Nhật Bản tiếp tục tuân thủ tinh thần hòa bình được quy định trong Hiến pháp cùng ba nguyên tắc phi hạt nhân, đồng thời tham dự hội nghị rà soát Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân dự kiến diễn ra vào tháng 11. Hiệp ước này hướng tới cấm phát triển, sản xuất, sử dụng và sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong tuyên bố được đọc thay tại buổi lễ, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cảnh báo xu hướng cắt giảm kho vũ khí hạt nhân kéo dài nhiều thập kỷ đang bị đảo ngược, trong khi những lời đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân ngày càng xuất hiện nhiều hơn.
Ông Antonio Guterres cho rằng nguy cơ tính toán sai lầm, leo thang và xung đột đang tăng lên qua từng năm, đồng thời nhấn mạnh an ninh của các quốc gia có mối liên hệ chặt chẽ với nhau và vũ khí hạt nhân chỉ làm gia tăng bất ổn.
Phát biểu tại lễ tưởng niệm, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tái khẳng định Chính phủ Nhật Bản tiếp tục duy trì ba nguyên tắc phi hạt nhân, gồm không sản xuất, không sở hữu và không cho phép đưa vũ khí hạt nhân vào lãnh thổ Nhật Bản.
Theo bà Sanae Takaichi, với cam kết để Nagasaki là nơi cuối cùng phải hứng chịu một cuộc tấn công hạt nhân và với trách nhiệm của quốc gia duy nhất từng trải qua sự tàn phá của vũ khí hạt nhân trong chiến tranh, Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy các biện pháp thực tế, khả thi hướng tới một thế giới không có vũ khí hạt nhân.
Thủ tướng Nhật Bản cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giúp cộng đồng quốc tế hiểu đúng những hậu quả mà các vụ ném bom nguyên tử đã gây ra.
Vụ Mỹ ném bom nguyên tử xuống Nagasaki được cho là đã khiến khoảng 74.000 người tại thành phố thiệt mạng tính đến cuối năm 1945, đồng thời để lại hậu quả lâu dài đối với nhiều người sống sót.