Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang cân nhắc sử dụng các dịch vụ điện toán đám mây thương mại để quản lý những thông tin có độ mật cao, trong đó có bí mật quốc phòng.
Trong đề xuất ngân sách cho năm tài chính 2027, Bộ Quốc phòng Nhật Bản dự kiến bố trí kinh phí chuẩn bị chuyển hoạt động quản lý dữ liệu mật sang các dịch vụ điện toán đám mây do khu vực tư nhân cung cấp. Kế hoạch nhằm đáp ứng nhu cầu xử lý khối lượng dữ liệu ngày càng lớn và đẩy nhanh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quốc phòng.
Động thái này xuất phát từ những thay đổi nhanh chóng trong phương thức tác chiến hiện đại. Trong xung đột Nga - Ukraine, AI được sử dụng để phân tích lượng dữ liệu lớn thu thập từ thiết bị bay không người lái (UAV) và vệ tinh. Công nghệ này giúp cập nhật thông tin và hỗ trợ ra quyết định trên chiến trường trong thời gian ngắn.
Một quan chức Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho rằng việc xây dựng hạ tầng có khả năng đáp ứng các hình thức tác chiến mới là yêu cầu cần thiết nhằm duy trì năng lực răn đe. Theo truyền thông Nhật Bản, việc chuyển sang hạ tầng điện toán đám mây được kỳ vọng giúp Bộ Quốc phòng và Lực lượng Phòng vệ xử lý, chia sẻ dữ liệu linh hoạt hơn, qua đó hỗ trợ ứng dụng các công nghệ mới.
Hiện Bộ Quốc phòng và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản vẫn sử dụng các hệ thống nội bộ để quản lý thông tin mật phục vụ chỉ huy, điều hành và chia sẻ dữ liệu với các đối tác nước ngoài. Tuy nhiên, việc sử dụng hạ tầng của bên thứ ba để xử lý dữ liệu mật đặt ra nhiều vấn đề về an ninh và kiểm soát thông tin.
Từ trước đến nay, nguyên tắc chung của Nhật Bản là không xử lý thông tin có độ mật cao trên các dịch vụ điện toán đám mây. Bên cạnh đó, Nhật Bản chưa có tiêu chuẩn thống nhất trên phạm vi toàn chính phủ về việc sử dụng các nền tảng này để quản lý dữ liệu mật.
Một thách thức khác liên quan đến nhà cung cấp dịch vụ. Hiện các nền tảng điện toán đám mây đáp ứng yêu cầu về hiệu năng của Bộ Quốc phòng Nhật Bản chủ yếu do các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ cung cấp. Dù các nền tảng này được đánh giá có năng lực bảo mật cao, việc sử dụng hạ tầng do doanh nghiệp nước ngoài vận hành vẫn đặt ra câu hỏi về khả năng kiểm soát của Nhật Bản đối với dữ liệu quốc phòng nhạy cảm.
Để giải quyết những vấn đề trên, Văn phòng An ninh mạng Quốc gia Nhật Bản dự kiến xây dựng bộ tiêu chuẩn trong năm tài chính 2026, quy định các yêu cầu về an toàn và khả năng kiểm soát dữ liệu mật khi sử dụng dịch vụ điện toán đám mây.
Việc xây dựng tiêu chuẩn được xem là bước chuẩn bị quan trọng trước khi Nhật Bản mở rộng sử dụng hạ tầng đám mây trong quản lý dữ liệu quốc phòng. Mục tiêu là cân bằng giữa yêu cầu xử lý dữ liệu quy mô lớn, ứng dụng AI và yêu cầu bảo vệ thông tin mật.
