- Con mời mẹ chén hoa quả!
Giật mình trước câu mời của con, chị Thảo hỏi dồn:
- Con học ở đâu từ “chén” vậy?
Bé Tú hồn nhiên:
- Con học trong sách giáo khoa!
Nghe con nói, chị Thảo lật đật đi lấy sách giáo khoa Tiếng Việt tập 1, 2 của con (bộ sách Cánh diều) đọc nghiến ngấu, ngẩn người. Đúng vậy, nội dung bài “Cua, cò và đàn cá” nói về chuyện cò lừa đàn cá rô rồi lần lượt “chén” hết cả đàn…
Chia sẻ với chị Quyên, hàng xóm cũng có con đang học lớp 1, chị Thảo băn khoăn:
- Thực sự em thấy nội dung sách Tiếng Việt mới có không ít vấn đề cần bàn. Tại sao phải dùng khá nhiều truyện ngụ ngôn nước ngoài mang tính hàn lâm, phức tạp, ngụ ý sâu xa không phù hợp với suy nghĩ của trẻ lớp 1, trong khi chúng ta có cả một kho tàng truyện cổ tích, ca dao, hò vè, tục ngữ, ngạn ngữ, thơ ca giàu tính thẩm mỹ, giáo dục, dễ hiểu, dễ nhớ và rất gần gũi với cuộc sống? Ngoài những truyện ngụ ngôn không phù hợp tư duy của trẻ nhỏ, sách còn sử dụng âm vần trúc trắc, khó hiểu, từ ngữ không thông dụng, tiếng địa phương, khẩu ngữ, sai chính tả…
Chạm đúng vấn đề đang quan tâm, chị Quyên đồng tình:
- Xem sách của cháu, chị cũng thấy chưa ổn. Như truyện ngụ ngôn về hai con ngựa, con ngựa ô làm việc chăm chỉ, còn con ngựa tía thì lười biếng. Khi chị hỏi bé Bảo nhà chị học được điều gì qua câu chuyện này, suy nghĩ một hồi, bé trả lời là “không làm việc và trốn đi nơi khác”. Nếu không cân nhắc kỹ, việc đưa những câu chuyện như vậy vào sách giáo khoa lớp 1 rất dễ phản tác dụng giáo dục!
- Trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội “sôi sục” với nhiều ý kiến trái chiều về sách Tiếng Việt lớp 1, khen có, chê có nhưng phần lớn là chê. Số đông cho rằng dạy tiếng Việt lớp 1 nên bắt đầu từ chuẩn phổ thông cả về phát âm và ngữ nghĩa, sau đó mới mở rộng ra phương ngữ, cách dùng theo bản địa cho từ ngữ, ngữ cảnh phong phú. Cùng với đó, các câu chuyện và cách diễn giải đưa vào sách giáo khoa cần dễ đọc, dễ hiểu, dễ nhớ với học sinh lớp 1, hạn chế khai thác, vay mượn, cắt ghép truyện ngụ ngôn nước ngoài, dễ dẫn đến hiểu lầm, hiểu sai, hiểu không đầy đủ. Giáo dục nền tảng phải bắt nguồn từ những điều hay, lẽ đẹp trong triết lý sống truyền thống của dân tộc Việt Nam và hướng đến mục tiêu trẻ lớp 1 được tiếp cận với ngôn ngữ tiếng Việt trong sáng, phổ thông, dễ hiểu, phải không chị?
- Em cứ yên tâm. Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục- Đào tạo yêu cầu Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa môn Tiếng Việt khẩn trương kiểm tra, làm rõ và có phương án xử lý phù hợp liên quan đến phản ứng của dư luận những ngày qua về sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1. Qua thẩm định, hội đồng và tác giả thống nhất tiếp thu tối đa ý kiến đóng góp để chỉnh sửa. Cụ thể, chỉnh sửa, bổ sung ngữ liệu để giáo viên thay thế một số đoạn, bài đọc như “Cua, cá và đàn cò”, “Hai con ngựa”, “Lừa, thỏ và cọp”...; thay thế một số từ ngữ như “nhá”, “chén”, “nom”… cho phù hợp với học sinh lớp 1. Với sự quyết liệt, kịp thời này, chị tin, những “hạt sạn” trong sách giáo khoa Tiếng Việt 1 sẽ nhanh chóng được nhặt sạch, bảo đảm để trẻ được tiếp cận ngôn ngữ trong sáng, chuẩn mực ngay từ những năm học đầu đời.
Dương Thanh
