Duy Lân thực hiện
 |
| Nghệ sỹ nhiếp ảnh Vũ Huyến. |
- Từng tham gia Ban giám khảo nhiều cuộc thi ảnh, ông có thể cho biết thế mạnh, hạn chế của hoạt động sáng tác nhiếp ảnh ở Hải Phòng ?
- Nhiếp ảnh Hải Phòng có vị trí quan trọng trong đời sống nhiếp ảnh Việt Nam, nhiều nghệ sỹ nhiếp ảnh “thương hiệu” đóng góp lớn vào thành tựu chung, bước phát triển mạnh mẽ của nhiếp ảnh Việt Nam, như NSNA Vũ Dũng, Minh Nhật, Viết Rừng... Những năm gần đây, cùng với sự phát triển, đổi mới của Hải Phòng, nhiếp ảnh thành phố Cảng có bước phát triển mạnh mẽ, với nhiều tay máy chuyên nghiệp và nghiệp dư. Chưa bao giờ hoạt động sáng tác nhiếp ảnh Hải Phòng sôi nổi như hiện nay. Nếu như trước đây, phương tiện tác nghiệp của thế hệ chúng tôi rất khiêm tốn và nghèo nàn, nay, giới nhiếp ảnh Hải Phòng sở hữu và sử dụng những chủng loại máy ảnh mới nhất trên thế giới...Họ sáng tạo những tác phẩm ảnh tuyệt tác về màu sắc, độ nét, dung lượng cao…Bên cạnh đó, chất xúc tác không thể thiếu là hoạt động kinh tế- xã hội của thành phố Cảng khá sôi động, hội tụ cảm hứng, thúc đẩy niềm đam mê sáng tác các tác phẩm ảnh; đề tài đa dạng, phong phú như về cảng, biển, thiên nhiên, công nghiệp, du lịch, làng nghề... Hơn nữa, Hải Phòng có rất nhiều cuộc thi ảnh như cuộc thi “Đất Cảng quê hương tôi” của Báo Hải Phòng tổ chức, cuộc thi ảnh các Câu lạc bộ, ảnh nghệ thuật Hải Phòng… đây là những sân chơi, đất diễn thúc đẩy các nhiếp ảnh gia sáng tác.
Tuy vậy, nhiếp ảnh Hải Phòng chưa có nhiều tác phẩm nổi bật in dấu trong tâm trí người xem. Đây không chỉ là hạn chế của nhiếp ảnh Hải Phòng, mà là thực trạng của nhiếp ảnh Việt Nam nói chung. Đội ngũ nhiếp ảnh gia đông về số lượng, nhưng thiếu chiều sâu về chất lượng nghệ thuật, đòi hỏi các tay máy tiếp tục tìm tòi, suy nghĩ để sáng tạo sự mới lạ trong từng bức ảnh, tránh đi theo lối mòn. Món ăn dù ngon mấy mà hâm đi hâm lại rồi cũng nhạt miệng. Nghệ thuật nói chung và nhiếp ảnh nói riêng, phải làm cho người xem thấy cái họ chưa bao giờ thấy, hoặc giúp họ nhận ra vẻ đẹp bất ngờ ngay những điều gần gũi xung quanh, mà bằng mắt thường họ đã bỏ qua…
- Vậy các nhiếp ảnh gia cần làm gì để nâng cao hơn nữa chất lượng nghệ thuật tác phẩm?
- Các CLB, hội nhiếp ảnh của thành phố cần tăng cường tập huấn nâng cao kỹ năng nghề nghiệp một cách thiết thực, hiệu quả cao cho các hội viên, gắn liền với chương trình sáng tác thực tế. Nhiếp ảnh là khoảnh khắc bấm máy nên cần tính thực tế cao hơn bất cứ nghề nào khác. Bên cạnh đó, các nhiếp ảnh gia nên dành thời gian đọc, xem, nghĩ và lựa chọn đề tài, cách thể hiện và đi vào chuyên sâu. Ví dụ, người chuyên chụp công nghiệp, người chuyên đề tài nông nghiệp, chân dung. Nhiều người chụp ảnh thiếu ý tưởng sáng tạo. Người cầm máy phải biến nhiếp ảnh thành công cụ hành động, chứng tỏ tác phẩm của mình đang tác động vào xã hội. Nhiều nhiếp ảnh gia hiện nay chỉ nghĩ làm sao chụp được bức ảnh “đèm đẹp”, mà quên rằng nếu quá cầu kỳ bố cục, màu sắc, nhiếp ảnh thật khó cạnh tranh với hội họa qua nét vẽ của họa sỹ. Còn nếu tác giả định đạo diễn bức ảnh giả như thật (set up) thì khó có thể cạnh tranh được với điện ảnh. Chính tính chân thực của nhiếp ảnh tạo nên sức hút. Những yếu tố phụ về màu sắc và tạo hình là cần thiết để tạo ấn tượng với người xem, nhưng không cần quá bóng bẩy làm mất đi cái “thật”.
- Quan điểm của ông về sử dụng phần mềm Photoshop như thế nào?
- Ảnh nghệ thuật cảm xúc là quan trọng, còn ảnh báo chí chất liệu cuộc sống, sự kiện là quan trọng. Hai lĩnh vực này rất khác nhau. Hiện, nhiều nhiếp ảnh gia đang nhầm lẫn giữa ảnh nghệ thuật và ảnh báo chí. Người chụp ảnh báo chí cố tình xử lý, can thiệp để bức ảnh mượt về màu sắc. Việc này làm bức ảnh mất đi tính chân thực của bức ảnh. Trong khi đó, nhiều bức ảnh nghệ thuật rất xúc cảm, nhưng tác giả cứ cố ép những hình ảnh đời sống, hiện thực vào, làm hỏng bức ảnh.
Đối với những bức ảnh thời sự tài liệu, phục vụ tuyên truyền, thể hiện sự đổi mới phải chụp cái “thật” đầu tiên. Để chụp cái “thật” này không dễ dàng, đòi hỏi người cầm máy phải suy nghĩ, sáng tạo rất nhiều. Còn ảnh nghệ thuật thuộc về cảm xúc và sự sáng tạo riêng của người cầm máy, đề tài chụp rất rộng. Các nhà nhiếp ảnh ở Hải Phòng cũng như nhiều địa phương khác chưa để ý đến việc tìm tòi lựa chọn góc độ riêng, nâng tầm ảnh nghệ thuật như ảnh tĩnh vật, ý tưởng, thân thể…Những góc độ này tác giả có thể sử dụng phần mềm can thiệp vào bức ảnh để lột tả ý đồ, suy nghĩ của mình.
Việc áp dụng công nghệ vào các bức ảnh nếu ở mức độ vừa phải giúp bức ảnh đẹp hơn. Nhưng can thiệp quá nhiều sẽ mất đi sự sáng tạo, dễ trở thành thể loại ảnh ý tưởng. Vì vậy, chúng ta khi tổ chức các cuộc thi ảnh cần có tiêu chí cụ thể về thể loại ảnh báo chí, ảnh nghệ thuật và ảnh ý tưởng để các tác giả dự thi theo đúng chủ đề. Điều này khơi gợi sự sáng tạo, đồng thời giữ tính chân thật của nhiếp ảnh.
