Bài và ảnh: THANH THẢO
![]() |
| Sinh viên Khoa Máy tàu biển Trường đại học Hàng hải Việt Nam trong giờ thực hành. |
PGS-TS Phạm Văn Thuần cho rằng: Tại các nước đang phát triển, nhất là các quốc gia ven biển, cũng từng bước phát triển đội ngũ thuyền viên theo hai hướng: cung cấp cho các đội tàu quốc gia và xuất khẩu thuyền viên. Hướng thứ nhất, bảo đảm cho vận tải trong nước đáp ứng yêu cầu vận tải nội địa, cạnh tranh tốt với nước ngoài, bảo đảm an ninh. Hướng thứ hai, đáp ứng nhu cầu vận tải biển thế giới, tạo thêm việc làm, tăng nguồn thu ngoại tệ… Đối với Việt Nam, là quốc gia có biển, cảng biển và nhân lực dồi dào, thu nhập bình quân còn thấp. Người học và muốn làm nghề đi biển chuyển dần sang các vùng nông thôn, tỉnh xa hơn là thành phố lớn vì nhu cầu thu nhập. Tuy nhiên, phải nói rằng nghề đi biển vẫn đem lại cho thuyền viên và gia đình cơ hội việc làm và điều kiện kinh tế bảo đảm.
Với những người học ngành đi biển, yêu cầu đặt ra là phải được đào tạo theo yêu cầu kiến thức về chuyên môn chuẩn quốc tế. Điều này đòi hỏi sự đầu tư của các cơ sở đào tạo về cơ sở vật chất, điều kiện thực tập, như: phòng thực hành, tàu thực tập, ký túc xá, nguồn nhân lực giảng dạy… Cùng với đó, người học cũng phải đáp ứng trình độ tiếng Anh cao, sức khỏe tốt, được huấn luyện cập nhật liên tục sau khi ra trường, trong quá trình công tác để đảm nhận các chức danh ngày một cao hơn trên tàu biển. Bên cạnh có thu nhập cao khi làm việc, người học ngành đi biển còn có cơ hội được đi nhiều nơi trên thế giới, làm việc trong môi trường đa quốc tịch, phát huy được hết khả năng của mình trong quá trình hội nhập, cùng với học tốt tiếng Anh giao tiếp, tiếng Anh hàng hải, học cách vận hành trang thiết bị hàng hải, điều khiển tàu biển, Luật hàng hải, an toàn hàng hải… Sinh viên cần các tố chất: sức khỏe dẻo dai, được rèn luyện tốt, sống và làm việc có kỷ luật cao, độc lập, biết làm việc tập thể, tôn trọng tập thể, sẵn sàng sống và làm việc xa nhà, trong môi trường đa quốc tịch, có khả năng tự học tập và nghiên cứu liên tục ngay cả khi đi làm… Khi ra trường, sinh viên có thể làm việc trên tàu biển Việt Nam và nước ngoài vì bằng cấp chuyên môn đáp ứng yêu cầu quốc tế. Sinh viên có thể làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước về hàng hải, như: Cảng vụ; hoa tiêu hàng hải; bảo hiểm hàng hải; giám định hàng hải; quản lý khai thác tàu… Về thu nhập, mức lương thấp nhất (thủy thủ, thợ máy) tàu nội địa khoảng 7-8 triệu đồng/tháng và tăng dần theo chức danh; sĩ quan 20-30 triệu đồng/ tháng; thuyền trưởng 50-80 triệu đồng/ tháng, có thể cao hơn tùy tàu, công ty sử dụng lao động. Đối với các chủ tàu nước ngoài, thủy thủ khoảng 20-30 triệu đồng/ tháng; cao nhất là thuyền trưởng, máy trưởng có thể 5000-8000 USD trở lên.
PGS-TS Phạm Văn Thuần cho biết trong những năm tuyển sinh gần đây những ngành đi biển được nhà trường ưu tiên, khuyến khích. Bên cạnh hình thức xét tuyển dựa trên kết quả kỳ thi THPT quốc gia do Bộ GD-ĐT tổ chức, nhà trường còn xét tuyển dựa trên kết quả học tập, rèn luyện 3 năm học THPT của thí sinh áp dụng ở quy mô 20% chỉ tiêu các ngành Điều khiển tàu biển, Khai thác máy tàu biển, Thiết kế tàu và công trình ngoài khơi, Đóng tàu và công trình ngoài khơi.