Trăn trở nợ gia tăng
Theo báo cáo của Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện, trong tổng số nợ 463 tỷ đồng, chủ yếu là nợ phát sinh từ các dự án thực hiện trên địa bàn huyện do UBND huyện quyết định đầu tư. Số nợ này chiếm hơn 432 tỷ đồng. Trong đó, các công trình, dự án phục vụ Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) nợ hơn 37 tỷ đồng. Các dự án, công trình khác được xây dựng trên địa bàn từ nhiều năm qua nợ 395 tỷ đồng. Một số dự án do UBND thành phố có quyết định đầu tư nợ hơn 30 tỷ đồng. Tính đến cuối tháng 6 - 2017, nợ tiếp tục tăng thêm 455 triệu đồng so với thời điểm tháng 12 – 2016 do tăng khối lượng các dự án được thành phố quyết định đầu tư mỗi công trình hơn 11,9 tỷ đồng trong khi nguồn vốn đầu tư công chưa giải ngân kịp.
Khoản nợ trên khá lớn đối với địa phương có quy mô diện tích, dân cư nhỏ hẹp. Trong khi nợ XDCB ngày càng tăng thì việc giảm nợ khá chậm chạp. 6 tháng đầu năm 2017, huyện mới giảm nợ được các công trình chủ yếu do UBND huyện có quyết định đầu tư hơn 11,4 tỷ đồng chủ yếu bằng hình thức giải ngân nguồn vốn sự nghiệp để thanh toán. Chính quyền địa phương trăn trở bởi giải quyết vấn đề này khá nan giải việc trả nợ không thể thực hiện được ngay trong “một sớm, một chiều”.
Theo giải trình của các ngành chức năng huyện, số nợ XDCB khá cao nói trên phát sinh từ nhiều năm qua. Huyện An Lão trải qua quá trình chia tách, sáp nhập nên xuất phát điểm về hạ tầng cơ sở khá thấp. Trưởng phòng Tài chính – kế hoạch Lương Thị Yến cho biết, ngày mới thành lập, từ trụ sở làm việc đến các công trình hạ tầng khác phục vụ đời sống dân sinh đều khó khăn, thiếu thốn, nhất là các công trình hạ tầng ngành giáo dục, nhà văn hóa…. cũ nát, xuống cấp nghiêm trọng không đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa của địa phương. Vì vậy, địa phương đầu tư xây dựng khá nhiều công trình hạ tầng, phúc lợi, chủ yếu là đường giao thông, trường học, nhà văn hóa, trụ sở làm việc… trong khi điều kiện kinh tế của một huyện mới thành lập khá hạn hẹp. Nguồn thu trên địa bàn chủ yếu trông chờ vào ngân sách nhà nước. Số nợ trên địa bàn chủ yếu phát sinh trước năm 2014, khi Luật Đầu tư công chưa có hiệu lực. Nguyên nhân khác do công tác quản lý đầu tư những năm trước chưa chặt chẽ.
 |
| Cơ sở hạ tầng Trường THCS Tân Viên được đầu tư xây dựng đạt chuẩn quốc gia nhưng xã Tân Viên còn nợ XDCB. |
Giải pháp cấp bách, thiết thực
Trong buổi làm việc với huyện An Lão về tình hình kinh tế - xã hội, thu chi ngân sách 9 tháng năm 2017, giải pháp thực hiện kế hoạch những tháng cuối năm và dự toán thực hiện các chỉ tiêu năm 2018, Phó chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Thành đánh giá số nợ XDCB nói trên khá cao trong số các địa phương; yêu cầu huyện bố trí vốn đầu tư công được phân cấp hằng năm, cân đối các công trình được đầu tư để trả nợ xây dựng cơ bản; hạn chế khoán thu thuế hộ; tăng nguồn thu từ sử dụng đất; chú trọng quy hoạch sử dụng đất, đưa diện tích có giá trị kinh tế cao vào đấu giá đất để tăng nguồn thu.
Trước thực tế số nợ tăng cao, năm 2017, huyện An Lão xác định việc giảm dần nợ đọng XDCB là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Về giải pháp xử lý nợ đọng, huyện tập trung các nguồn vốn để giảm nợ. Hạn chế tối đa triển khai dự án, công trình mới. Cụ thể trong 6 tháng đầu năm 2017, huyện bố trí vốn kế hoạch đầu tư công được thành phố hỗ trợ, một số nguồn thu từ đất và nguồn vốn khác để thanh toán dần số nợ đọng.
Theo Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Văn Thông, việc giải quyết số nợ trên cần có lộ trình phù hợp theo từng giai đoạn. Trước mắt, trong những tháng cuối năm 2017, huyện tiếp tục giải ngân nguồn vốn đầu tư công để thanh toán một số khoản nợ đọng từ trước năm 2014. Đồng thời, trên cơ sở nguồn thu từ đầu giá quyền sử dụng đất, huyện dành một phần để trả nợ XDCB. Dự kiến đến cuối năm 2017, huyện trả nợ khoảng 43 tỷ đồng. Trong giai đoạn 3 năm tiếp theo (2018 - 2020), huyện tập trung cao giải quyết nợ Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM phát sinh từ trước năm 2014. Trong lộ trình giải quyết nợ những năm tiếp theo, huyện tích cực đẩy mạnh các nguồn thu từ đấu giá các khu đất có giá trị kinh tế cao, tiết kiệm chi tiêu công. Đối với khoản nợ xây dựng NTM, huyện tranh thủ nguồn tăng thu của địa phương, đồng thời huy động xã hội hoá việc đóng góp hỗ trợ xây dựng các công trình hạ tầng NTM từ doanh nghiệp đóng trên địa bàn, con em xa quê, nhân dân địa phương… Đặc biệt, huyện kiên quyết không để phát sinh nợ xây dựng cơ bản trong quá trình thực hiện xây dựng NTM trong những năm tiếp theo. Tuy nhiên, Chủ tịch UBND huyện cho rằng, xuất phát điểm và tiềm lực kinh tế của huyện khá thấp nên xử lý nợ đọng sẽ khá nan giải, kéo dài thời gian. Vì vậy, trong thời gian tới, huyện mong muốn thành phố xem xét, tạo điều kiện hỗ trợ huyện xử lý nợ XDCB trước năm 2014 bằng cơ chế thiết thực, hiệu quả cao hơn…
Hương An
