Nhiều thách thức với trạm y tế xã, phường

Khó khăn từ thực tiễn

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp đơn vị hành chính, hệ thống trạm y tế xã, phường trên địa bàn thành phố bước sang giai đoạn vận hành mới với nhiều kỳ vọng. Đây được xem là cơ hội để kiện toàn mạng lưới y tế cơ sở, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng đặt ra không ít khó khăn.

Thời gian đầu sau khi chuyển mô hình quản lý về chính quyền địa phương từ ngày 1/1/2026, Trạm Y tế phường Lê Thanh Nghị gặp nhiều khó khăn trong tổ chức bộ máy và triển khai nhiệm vụ chuyên môn theo quy định mới.

Theo yêu cầu tổ chức mới, trạm y tế phải thành lập các khoa, phòng chuyên môn để thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ được giao. Trong khi đó, đơn vị hiện chỉ có 27 biên chế, gồm cả bộ phận hành chính, kế toán. Đội ngũ chuyên môn chủ yếu là điều dưỡng, y sĩ và cán bộ y tế công cộng. Đơn vị chỉ có 3 bác sĩ, gồm 2 bác sĩ đa khoa và 1 bác sĩ y học cổ truyền.

“Khó khăn nữa là về trang thiết bị y tế. Hiện nay, nhiều trang thiết bị của trạm còn thiếu, một số thiết bị đã xuống cấp, hư hỏng sau thời gian dài sử dụng nên chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu khám, chữa bệnh và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân trên địa bàn”, ông Nguyễn Hữu Tường, Phụ trách Trạm Y tế phường Lê Thanh Nghị cho biết.

Tại Trạm Y tế đặc khu Cát Hải, nhiều điểm trạm được xây dựng từ nhiều năm trước đã xuống cấp nhưng chưa được cải tạo, sửa chữa kịp thời. Hiện trạm chỉ có 2 bác sĩ thực hiện công tác chuyên môn; nhân lực ở các lĩnh vực cận lâm sàng và dược còn thiếu. Nhiều trang thiết bị y tế hư hỏng hoặc chưa được bổ sung thay thế, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân.

Theo báo cáo của ngành y tế, Hải Phòng hiện có 375 trạm y tế xã, phường, đặc khu thuộc 26 trung tâm y tế khu vực với tổng số 610 công trình. Trong đó, 253 công trình đã xuống cấp cần sửa chữa, bảo dưỡng; 96 công trình xuống cấp nghiêm trọng cần xây thay thế và 21 công trình thiếu diện tích, cần mở rộng hoặc xây dựng bổ sung. Hệ thống y tế tuyến xã hiện còn thiếu hơn 800 nhân lực so với định mức tối thiểu. Tỷ lệ trạm y tế có bác sĩ hoạt động mới đạt 86,7%; tỷ lệ trạm y tế có bác sĩ định biên là viên chức tại trạm đạt 75,5%.

Nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở

Nhận diện rõ những khó khăn của tuyến y tế cơ sở, Hải Phòng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm từng bước nâng cao năng lực hệ thống y tế, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới.

Một trong những giải pháp được kỳ vọng tạo chuyển biến mạnh mẽ là chính sách phát triển nguồn nhân lực y tế. HĐND thành phố đã ban hành Nghị quyết quy định chính sách đặc thù về hỗ trợ đào tạo, thu hút và đãi ngộ nguồn nhân lực ngành y tế Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, thành phố dự kiến bố trí khoảng 203 tỷ đồng để hỗ trợ đào tạo, đãi ngộ và thu hút khoảng 1.242 bác sĩ làm việc tại các cơ sở y tế trên địa bàn, trong đó có đội ngũ bác sĩ cho tuyến y tế xã, phường.

Song song với đó, thành phố xây dựng Đề án Nâng cao năng lực hệ thống y tế Hải Phòng với tổng kinh phí dự kiến gần 42,9 tỷ đồng. Riêng lĩnh vực đầu tư cơ sở hạ tầng y tế dự kiến được bố trí gần 34,9 tỷ đồng, bao gồm nâng cấp hệ thống cơ sở vật chất y tế tuyến xã giai đoạn 2026-2030.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Quang, Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng cho rằng mục tiêu của ngành không chỉ dừng ở việc kiện toàn tổ chức bộ máy mà hướng tới xây dựng hệ thống y tế cơ sở đủ năng lực thực hiện quản lý sức khỏe toàn dân, chăm sóc sức khỏe ban đầu, phát hiện sớm bệnh tật và giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên. Muốn làm được điều đó, việc đầu tư cho y tế cơ sở phải được thực hiện đồng bộ cả về nhân lực, cơ sở vật chất và năng lực chuyên môn.

Trong bối cảnh Hải Phòng triển khai chủ trương khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm cho người dân từ năm 2026, vai trò của trạm y tế càng trở nên quan trọng. Vì vậy, nâng cao năng lực trạm y tế không chỉ nhằm giải quyết khó khăn trước mắt mà còn là bước chuẩn bị cần thiết để thực hiện các mục tiêu lớn của thành phố trong lĩnh vực y tế.