DƯƠNG TRÍ
Năm 2017 đã chứng kiến nhiều màn đối đầu giữa Nga và Mỹ cả về ngoại giao, kinh tế, truyền thông lẫn trên trường quốc tế. Đỉnh điểm của căng thẳng là việc hai viện Quốc hội Mỹ hồi tháng 7 thông qua luật siết chặt trừng phạt Nga kèm theo những điều khoản đặt Tổng thống Trăm vào tình thế "tiến thoái lưỡng nan" buộc phải ký ban hành. Nga coi đây là đòn “khiêu chiến", khiến Mát-xcơ-va ra quyết định trục xuất 755 nhà ngoại giao Mỹ, đồng thời không cho Đại sứ quán Mỹ ở Nga tiếp tục sử dụng một số cơ sở ở thủ đô Mát-xcơ-va. Đáp lại, lập tức Mỹ yêu cầu Nga đóng cửa Tổng lãnh sự quán tại thành phố Xan Phran-xcô, cùng 2 cơ sở Thương vụ tại thủ đô Oa-sinh-tơn và thành phố Niu Y-oóc. "Cuộc chiến ngoại giao" vẫn tiếp diễn này không khỏi khiến dư luận liên tưởng tới những sự kiện ngay trước thềm Năm mới 2017, khi Oa-sinh-tơn công bố một loạt biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Mát-xcơ-va, bao gồm việc yêu cầu 35 quan chức Đại sứ quán Nga ở Oa-sinh-tơn DC và Tổng lãnh sự quán Nga tại Xan Phran-xít-cô rời khỏi Mỹ trong vòng 72 giờ.
 |
| Để hòa bình đến được với người dân Xy-ri, rất cần sự hợp tác và tôn trọng lẫn nhau của hai cường quốc Nga – Mỹ. Ảnh AP |
Căng thẳng giữa Nga và Mỹ trên mặt trận kinh tế cũng trở nên gay gắt hơn. Hai bên tiếp tục gia hạn các biện pháp trừng phạt lẫn nhau. Thậm chí Mỹ còn áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt mới nhằm vào các doanh nghiệp trong những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế Nga như năng lượng và xuất khẩu vũ khí. Mát-xcơ-va cáo buộc Oa-sinh-tơn cạnh tranh không lành mạnh khi sử dụng công cụ trừng phạt nhằm chiếm ưu thế trên thị trường vũ khí thế giới và "hất” Nga ra khỏi thị trường năng lượng châu Âu.
Bất đồng trong quan hệ Nga - Mỹ kéo theo quan hệ giữa Nga với Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng không thể "xuôi chèo mát mái". Nga và EU tiếp tục gia hạn các biện pháp trừng phạt lẫn nhau, trong khi NATO đẩy mạnh triển khai binh sĩ và khí tài quân sự tại các quốc gia Đông Âu và Baltic (Ban-tích) giáp biên giới Nga nhằm kiềm chế Mát-xcơ-va. Về phần mình, Mát-xcơ-va coi đây là hành động đe dọa an ninh và lợi ích quốc gia và cũng tăng cường sức mạnh quân sự như một biện pháp đối trọng với Mỹ và NATO.
Quả thực, trong suốt năm 2017, thế đối đầu giữa Nga và Mỹ khiến lòng tin giữa hai bên bị xói mòn nghiêm trọng, đồng nghĩa với việc Mát-xcơ-va và Oa-sinh-tơn không thể hợp tác với nhau, cả ở cấp độ song phương lẫn trong các vấn đề quốc tế. Đặc biệt, đối với những vấn đề quốc tế nóng như tình hình bán đảo Triều Tiên, U-crai-na, thỏa thuận hạt nhân I-ran hay cuộc xung đột Trung Đông, Nga và Mỹ chẳng những không phối hợp được với nhau mà còn luôn trong tình trạng "trống đánh xuôi kèn thổi ngược". Tất cả khiến quan hệ Nga-Mỹ có những thời điểm bị coi là đang sa vào một cuộc “Chiến tranh Lạnh” mới.
Tuy nhiên, những tín hiệu phát đi từ cả Nhà Trắng lẫn Điện Kremlin đang cho thấy Mỹ và Nga đều không muốn đối đầu hai nước leo thang thành cuộc đấu “một mất một còn”. Phía Mỹ vẫn tuyên bố đang nỗ lực để gây dựng lại lòng tin với Nga, trong khi Mát-xcơ-va khẳng định “ chưa bao giờ đóng cửa với Mỹ”. Thực tế đã chứng minh đối thoại trực tiếp giữa Nga và Mỹ có thể mang lại nhiều lợi ích, như cuộc trao đổi ngắn giữa Tổng thống Nga Vla-đi-mia Pu-tin và người đồng cấp Mỹ bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) ở Đà Nẵng tháng 11 vừa qua đã dẫn tới một tuyên bố chung, trong đó hai bên nhất trí tiếp tục nỗ lực chung nhằm đánh bại tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng cũng như khẳng định giải quyết vấn đề Xy-ri bằng biện pháp chính trị. Việc Nga và Mỹ cùng bày tỏ thiện chí tiếp tục duy trì đối thoại để cải thiện lòng tin và tìm cách hợp tác trong những lĩnh vực hai bên cùng có lợi ích, có thể coi là điểm sáng của một năm nhiều biến động trong mối quan hệ luôn phức tạp và đầy sóng gió giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới này.
