(HPĐT)- Tháng Ba lại về trong bâng khuâng với bồng bềnh cảm xúc. Mùa hoa xoan in trên trời như những đám mây màu tím làm bao người say đắm. Ai lớn lên mà không có kỷ niệm tuổi thơ với cây xoan – một loài cây khá phổ biến ở làng quê miền Bắc Việt Nam.

Cây có mặt ở khắp mọi nơi: trên đường làng, đầu ngõ, sau nhà, trên bờ ruộng, bãi đất hoang… Cây xoan dễ sống nên bất cứ ở đâu cũng vươn lên cao lớn, tỏa bóng mát dịu dàng làm nơi nghỉ ngơi cho những người đi làm đồng về. Hoa xoan mộc mạc, chân chất như chính tâm hồn của những người sống ở làng quê. Hoa đẹp giản dị nhưng lại gợi những cảm xúc nao lòng. Những chùm hoa nhỏ xíu như những chùm mây tím nhạt đan xen nhau, bồng bềnh tím ngăn ngắt cả một góc trời. Mùa này, quê tôi hoa xoan nở rộ. Mỗi lần gió thoảng qua, hoa rụng xuống như mưa. Lũ trẻ con thích nhất là được nô đùa dưới gốc cây, gió thổi qua đứa nào tóc cũng vương đầy hoa nhìn xa như như tuyết. Hoa còn lưu lại những khoảnh khắc đẹp của tuổi thơ. Tôi thích nhất là được ngắm hai cây xoan già, nơi đánh dấu cột mốc của làng tôi và làng bên. Hai cây ấy cao niên nhất ở làng. Mỗi đợt nở hoa, hương thơm ngào ngạt, nồng nàn. Mùi thơm của hoa xoan cũng đặc biệt, thơm đến ngọt ngào. Dẫu biết mỗi loài hoa một hương sắc riêng, nhưng không có loại hoa nào có màu sắc và hương thơm dịu dàng đến vậy. Tôi đi học xa quê, mỗi lần về gần đến cổng làng, thấp thoáng thấy tán xoan cao lớn lại chợt dâng lên cảm xúc bồi hồi, thân thuộc. Đó là nơi tôi sinh ra, lớn lên có những kỷ niệm không thể nào quên. Làng tôi có những chùm hoa xoan thơm ngan ngát mỗi độ tháng Ba về. Một loài hoa hiền lành và dịu dàng đến vô cùng.
Sau những ngày giá rét, trời bắt đầu hửng nắng. Thứ nắng non vàng như tơ lụa mơn man trên vòm lá xoan xanh biếc thoảng trong không gian một làn hương thơm hăng hắc. Thứ hương đồng gió nội rất riêng trong muôn ngàn hương sắc của mùa xuân. Ngước nhìn từng chùm hoa tím ngắt rung rinh trong gió nhẹ. Mấy con chim chào mào đỏm dáng đứng trên cành, tiếng hót xao động cả vòm cây. Ngày xưa lũ bạn tôi biết bao lần thích thú đi dưới hàng hoa xoan, ngửa cổ ngắm mải những đám mây hoa bồng bềnh, xốp nhẹ không biết chán.
Qua mưa nắng thời gian, hàng xoan giờ không còn nữa thay vào đó là hàng cây mới trồng, đường làng rộng hơn thay đổi nhiều. Nhưng trong ký ức của bọn trẻ quê tôi vẫn luôn có hình ảnh hàng xoan nở hoa tím ngắt mỗi dịp tháng Ba. Thi thoảng nhà ai còn sót lại…
Hoa xoan không chỉ có sắc màu mơ mộng, dịu dàng vẹn nguyên trong ký ức mà hương thơm hăng nồng ấy còn thấm vào hồn người. Xa quê, chợt nhớ và thèm được hít hà hương thoang thoảng trong gió giữa bầu trời quê tinh khôi, yên bình. Loài hoa ấy vẫn dịu êm một màu thủy chung nhẹ nhàng níu yêu thương lưu giữ trong ký ức. Tựa như đôi câu thơ: Hoa xoan tím cả góc trời/ Ai vô tình để xa vời nhớ thương…/.
PHẠM THỊ MỸ LIÊN