Nhớ tháng 5 năm ấy…

Thiếu tướng Nguyễn Duy Khâm và các cựu chiến binh gặp gỡ ôn lại kỷ niệm 66 năm Ngày giải phóng Hải Phòng. (Ảnh: CTV)

Sáng tháng Năm rực lửa

Căn nhà nhỏ trên phố Ngô Gia Tự, phường Cát Bi (quận Hải An) của Thiếu tướng Nguyễn Duy Khâm náo nhiệt hẳn bởi cuộc hội ngộ của những người đồng đội năm xưa gồm các ông: Nguyễn Minh Kha, Nguyễn Hồng Thái – những người lính của tại Đại đoàn Đồng Bằng (Sư đoàn 320) tham gia giải phóng Hải Phòng ngày 13-5-1955. Ở tuổi gần 90, Thiếu tướng Nguyễn Duy Khâm vẫn vẹn nguyên cảm xúc như 66 năm trước, ông vinh dự được đi đầu trong hàng quân tiến về giải phóng, tiếp quản Hải Phòng.

Hải Phòng ngày mới.  

“Năm ấy, tôi tròn 21 tuổi, là Trung đội phó Đại đội 27, Trung đoàn 48, Đại đoàn Đồng bằng…”, Thiếu tướng Khâm nhớ lại. Cuối tháng 2, đầu tháng 3-1955, các đơn vị trong Đại đoàn nhận nhiệm vụ tiếp quản Khu vực 300 ngày gồm 3 đơn vị bộ binh: Trung đoàn 48, Trung đoàn 52, Trung đoàn 64 và Tiểu đoàn pháo cao xạ cùng các đơn vị trực thuộc. Ngoài ra, Đại đoàn được tăng cường thêm Trung đoàn bộ binh 42 của Quân khu Tả ngạn sông Hồng và các lực lượng bộ đội địa phương thuộc tỉnh đội Hải Dương, Kiến An và Hải Phòng.

Sau thời gian trinh sát, nắm bắt tình hình, đầu tháng 5-1955, Đại đoàn chia làm 3 mũi chính tiến về Hải Phòng. Thiếu tướng Nguyễn Duy Khâm nhớ rõ: “Ở hướng Tây, Trung đoàn 42 và Trung đoàn 48 chúng tôi cùng các đơn vị pháo binh từ ga Tiền Trung (Hải Dương) theo đường 5, rầm rập vượt qua cầu Hạ Lý, tiến vào trung tâm thành phố. Sau 1 ngày hành quân không nghỉ, chúng tôi về đến Quán Toan và đóng quân tại nhà máy xi măng…

Tiếp lời đồng đội, ông Nguyễn Minh Kha kể tiếp: Đêm 12-5, Hải Phòng vẫn bị địch thiết quân luật. Những hàng rào dây thép gai chắn ngang nhiều đoạn đường, tiếng xe quân sự gầm rít trong đêm. Tất cả mọi nhà đều đóng kín cửa và che ánh sáng. Bên trong từng nhà, mọi người tíu tít phấn khởi kê bàn thờ Tổ quốc, treo ảnh Bác Hồ, chăng cờ hoa biểu ngữ và thức suốt đêm chờ đón con em mình trở về. Rạng sáng 13-5, từ hướng Nam, theo trục đường 10, Trung đoàn 52 đóng tại Quý Cao, Ninh Giang (Hải Dương) vượt qua Kiến An, tiến vào các phố Cầu Đất, Lạch Tray, tiếp quản nhanh gọn huyện lỵ Hải An và sân bay Cát Bi. Ở phía Bắc, từ Quảng Yên (Quảng Ninh), Trung đoàn 64 vượt bến phà Rừng và bến Điền Công (Uông Bí), chiếm giữ bến Bính, bến Kiền.

Đến 12 giờ trưa 13-5, bộ đội ta chiếm giữ hầu hết các mục tiêu quan trọng trong nội thành. Trên đường chúng tôi hành quân, ở từng chốt canh, sĩ quan, binh lính Pháp bàn giao bộ đội ta quyền kiểm soát rồi lầm lũi bước đi. Trong khi đó, bộ đội ta đi đến đâu, tiếng reo hò, hoan hô rền vang cả góc trời. Già trẻ, gái trai tràn xuống đường, vẫy chào. Nhiều người chạy vào giữa hàng quân, ôm chầm lấy chúng tôi, giúi vào tay những bó hoa tươi thắm. Người thì nước mắt lã chã rơi, người tíu tít hỏi thăm tình hình con em mình. Dù xúc động trước tình cảm đó, nhưng chúng tôi vẫn giữ nghiêm đội ngũ chỉnh tề, lưỡi lê tuốt trần hùng dũng tiến vào giải phóng tiếp quản thành phố.

Còn ông Nguyễn Hồng Thái bồi hồi nhớ lại: Rừng người, rừng cờ đỏ sao vàng xen lẫn màu hoa phượng như quyện vào nhau trong tiếng còi tầm vang lên trên khắp thành phố Hải Phòng báo tin với đồng bào cả nước và bạn bè quốc tế: Hải Phòng giải phóng! Sau hơn 80 năm dưới xiềng xích nô lệ, miền Bắc hoàn toàn giải phóng. Những tên lính thực dân Pháp xâm lược lặng lẽ cúi đầu bước xuống tàu “há mồm” Đi-rin-booc-đô, rời khỏi bến Nghiêng (Đồ Sơn) trở về nước…”

Mong muốn quê hương tiếp tục khẳng định vị thế

Rưng rưng xúc động nhớ về ngày đầu hưởng bầu không khí độc lập, tự do trên thành phố Cảng vừa giải phóng, những người lính năm xưa càng thêm phấn khởi, tự hào trước thành tựu phát triển ngày càng nhanh, mạnh, bền vững của quê hương.

Nhớ lại những ngày đầu tiếp quản, Hải Phòng chỉ là đống đổ nát, hoang tàn. Cầu cống, đường sá bị địch phá hoại, điện, nước không có, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Bộ đội ta cùng người dân thành phố bắt tay vào xây dựng lại thành phố hải cảng thân yêu. Để rồi 66 năm qua, trải qua những thăng trầm của lịch sử, những người cựu chiến binh tận mắt chứng kiến sự thay da đổi thịt từng ngày của đất Cảng. Điều Thiếu tướng Nguyễn Duy Khâm ấn tượng nhất là đô thị Hải Phòng ngày càng được mở rộng với hàng loạt công trình hạ tầng, giao thông làm thay đổi hoàn toàn diện mạo thành phố. 5 năm gần đây, Hải Phòng hoàn thành xây dựng 55 cây cầu, trở thành địa phương xây dựng cầu nhiều nhất cả nước. Trong dịp kỷ niệm 66 năm Ngày giải phóng Hải Phòng, thành phố đẩy nhanh tiến độ, quyết tâm hoàn thành các cây cầu gồm: cầu Dinh, cầu Quang Thanh, cầu Tràng Kênh, cầu qua sông Đa Độ và dự kiến khởi công 19 cây cầu, phấn đấu mục tiêu đến năm 2025, xây dựng hơn 100 cây cầu nối tất cả tuyến giao thông huyết mạch giữa các quận, huyện trong nội thị thành phố cũng như các tỉnh lân cận.

Cùng với đó, Hải Phòng trở thành điểm đến hấp dẫn thu hút đầu tư của nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong và ngoài thành phố như: Sun Group, Aeon, Vingroups, BRG, Hoàng Huy, Nhật Hạ… với hàng loạt khu đô thị, khách sạn, tổ hợp nghỉ dưỡng, dịch vụ, thương mại, giải trí cao cấp, hiện đại, góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần và thu hút khách du lịch đến với thành phố. Cùng với người dân thành phố, những người lính năm xưa cũng rất phấn khởi trước chủ trương của thành phố về việc xây dựng mỗi phường một công viên cây xanh, coi đây là giải pháp cụ thể hóa mục tiêu xây dựng Hải Phòng thành thành phố Cảng xanh, đô thị phát triển bền vững.

“Ôn cố tri tân”, ông Kha, ông Thái vô cùng tự hào khi Hải Phòng là một trong những địa phương thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch COVID-19 hiệu quả cao ngay từ khi dịch xâm nhập vào nước ta. Không ít lần, Hải Phòng được các đồng chí lãnh đạo Trung ương biểu dương bởi tinh thần “chống dịch như chống giặc”, quyết liệt không để dịch COVID-19 xâm nhập trong cộng đồng. Chính quyền thành phố luôn đi trước một bước với những quyết sách kịp thời, chính xác, hợp lòng dân. Người dân thành phố chung sức, chung lòng quyết tâm diệt “giặc” COVID-19. Hiện Hải Phòng cùng cả nước tiếp tục đương đầu với làn sóng COVID-19 thứ tư dự báo sẽ có nhiều diễn biến phức tạp hơn, cam go hơn, song những người lính già từng “vào sinh ra tử” luôn tin tưởng quân dân thành phố “Trung dũng – Quyết thắng” sẽ sớm đẩy lùi dịch bệnh, tiếp tục thực hiện mục tiêu “kép” vừa phát triển kinh tế, vừa chống dịch hiệu quả. Không phấn khởi tự hào sao được khi năm 2020, dù dịch COVID-19 ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế, song Hải Phòng vẫn duy trì đà tăng trưởng, đứng trong tốp đầu các địa phương có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước. Một số chỉ số kinh tế 4 tháng đầu năm 2021 đều vượt so cùng kỳ năm 2020 như: Thu hút đầu tư nước ngoài gấp 3,6 lần; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 23%; sản lượng hàng hóa qua cảng tăng hơn 13%; lượng khách du lịch tăng 6%...

Với những thành tích ấn tượng đó, các ông tin tưởng và kỳ vọng Hải Phòng sẽ ngày càng rộng dài, bừng sáng hơn, tiếp tục đi đầu trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng đất nước hùng cường./.