Nhộn nhịp không khí Tết ở vùng di sản

Người dân phát triển nghề nuôi ong thân thiện với môi trường thiên nhiên vùng di sản Cát Bà. Ảnh: ĐỖ HIỀN

Phát triển du lịch cộng đồng hiệu quả

Dịp cận Tết Giáp Thìn 2024, nhiều du khách nước ngoài chọn huyện đảo Cát Hải là điểm nghỉ dưỡng và trải nghiệm tết cổ truyền của Việt Nam. Một trong những địa chỉ độc đáo thu hút du khách là xã Việt Hải (huyện đảo Cát Hải). Nơi đây nằm sâu trong khu vực Vườn quốc gia Cát Bà, được bao bọc hoàn toàn bởi rừng, biển và những dãy núi đá vôi trập trùng, tạo khung cảnh vừa hùng vĩ vừa thơ mộng, gần như chưa có sự tác động của bàn tay con người. Vài năm gần đây, Việt Hải trở thành điểm du lịch sinh thái cộng đồng hấp dẫn du khách, đặc biệt là du khách nước ngoài. Họ rất thích được hòa mình vào không gian hoang sơ; trải nghiệm thực tế cùng cư dân bản địa nấu cơm bằng bếp củi, trồng rau, gặt lúa và tham gia các hoạt động thể thao như đạp xe, leo núi… Đến Việt Hải, anh Fergus Brady (quốc tịch Anh) trầm trồ mãi về rừng, biển đẹp và yên tĩnh nơi đây và cho biết nhất định sẽ quay lại làng chài đầy thú vị này. Trước đây, người dân ở Việt Hải chủ yếu làm nghề chài lưới và nông nghiệp. Chuyển đổi nghề theo sự phát triển của quê hương, nhiều hộ chuyển sang làm du lịch cộng đồng. Chủ tịch UBND xã Vũ Phi Hùng thông tin: Năm 2023, tổng số khách du lịch đến Việt Hải hơn 64 nghìn người, trong đó khách lưu trú khoảng 1.900 người, tăng gần 31% so năm 2022. Nhờ thế, cuộc sống của người dân cũng có nhiều thay đổi theo hướng tích cực và thu nhập ổn định hơn trước.

 Đây cũng là xu hướng chung của nhiều địa phương tại Cát Hải. Hiện, toàn huyện có hơn 300 cơ sở lưu trú với hơn 6.500 phòng nghỉ thuộc các khách sạn, nhà nghỉ, nhà khách, nhà có phòng cho du khách thuê. Thực tế, chỉ khi người dân được hưởng lợi từ di sản, tham gia vào các hoạt động bảo tồn, khai thác du lịch, trở thành một phần của di sản thì họ mới gắn bó chặt chẽ, đồng hành cùng di sản. Anh Bùi Văn Long, chủ của homestay mang tên CatBa Rustic có 11 phòng nghỉ với sức chứa 40 người ở thôn 1, xã Xuân Đám chia sẻ, “Tham gia làm du lịch cộng đồng từ năm 2019 đến nay, gia đình tôi luôn cố gắng hết sức để có thể góp phần vào việc gìn giữ môi trường tự nhiên và bản sắc văn hóa địa phương để thu hút du khách cũng như bảo tồn di sản thiên nhiên thế giới”.

Khai thác thế mạnh đặc sản bản địa

Bên cạnh sức hút từ vẻ đẹp của rừng và biển, du khách đến với huyện đảo Cát Hải còn bởi sức hấp dẫn của nhiều đặc sản chỉ có ở địa phương này, điển hình như mật ong Cát Bà. Khởi nguồn từ vài hộ nuôi ong tự phát từ thập niên 90 của thế kỷ trước, hiện tại, nghề nuôi ong lấy mật lan rộng ra toàn đảo do Cát Bà có rừng nguyên sinh lớn, nhiều loại hoa rừng quý nên mật ong đạt chất lượng cao. Nổi bật là gia đình ông Hà Văn Đức, ở thôn 1, xã Hiền Hào nuôi ong nhiều nhất huyện với 250 tổ ong. Năm 2008, Cục sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ bảo hộ chứng nhận thương hiệu “Mật ong hoa rừng Cát Bà” cho loại mật được lấy từ giống ong “nội” bản địa trên đảo, tiếp đó trao Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Cát Bà Xanh” năm 2020.

Một sản phẩm đặc sản riêng có khác của đảo Cát Bà là gà Liên Minh-giống gà quý bản địa có nguồn gốc lâu đời từ thôn Liên Minh (xã Trân Châu) da vàng giòn, thịt thơm ngon, được chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tập thể “Gà Trân Châu”. Ban ngày gà được nuôi thả trên vườn, đồi, núi kiếm ăn tự do, ban đêm ngủ trên cây, hầu như không cần chuồng trại. Phó chủ tịch UBND xã Trân Châu Phạm Hải Ninh cho biết, đến nay, gà Liên Minh trong thôn chưa hề bị lai tạp là do người dân cùng nhau đề ra một quy ước và thực hiện rất nghiêm túc, tuyệt đối không lai tạo nhằm bảo tồn nguồn gen thuần chủng này.

Trên cơ sở thế mạnh nông sản của từng xã, huyện Cát Hải quy hoạch rõ các sản phẩm nông nghiệp chủ lực để tập trung phát triển, như xã Trân Châu tập trung vào gà Liên Minh, mật ong, dê núi; xã Xuân Đám trồng rau sạch, mật ong; xã Phù Long nuôi cua, tôm thương phẩm… Theo ông Phạm Trí Tuyến, Trưởng phòng Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch huyện Cát Hải, mới đây nhất, cuối năm 2023, HĐND huyện thông qua Đề án về phát triển kinh tế các xã xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu giai đoạn 2023-2025, định hướng đến năm 2030. Trong đó, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, phát triển kinh tế mang tính bền vững song hành phát triển du lịch cộng đồng.

Tết đến, Xuân về, trong không khí rộn ràng đón xuân mới Giáp Thìn 2024, Đảng bộ và nhân dân huyện đảo Cát Hải quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương, chung tay phát triển sinh kế bền vững của người dân. Từ đó, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà vừa được Ủy ban Di sản Thế giới (UNESCO) công nhận trong năm vừa qua.