Mộc Nhi
Nằm giữa trung tâm thành phố tại số 66 phố Điện Biên Phủ, phường Minh Khai, quận Hồng Bàng, Bảo tàng Hải Phòng có số lượng hiện vật và khách tham quan đông nhất với hàng vạn lượt khách mỗi năm. Bảo tàng xây dựng năm 1919, ban đầu là trụ sở Ngân hàng Pháp Hoa. Bảo tàng có kiến trúc đẹp, thiết kế theo phong cách Gotich. Sau khi giải phóng Hải Phòng, năm 1959 nơi đây trở thành bảo tàng thành phố. Tại đây lưu giữ hơn 2000 tài liệu, hiện vật quý sắp xếp theo 13 chuyên đề. Mỗi chuyên đề đặt trong 1 phòng trưng bày có khoảng 200 hiện vật được sắp xếp sinh động, theo hệ thống thời gian để khái quát chặng đường phát triển của lịch sử Hải Phòng, từ thời kỳ sơ khai đến thời kỳ đấu tranh cách mạng và dựng xây thành phố.
Như chuyên đề “Hải Phòng 30 năm xây dựng và phát triển” có những hiện vật “Cánh quạt mát bay B26 của thực dân Pháp bị bộ đội ta phá hủy ngày 7-3-1954 tại sân bay Cát Bi”, “Cờ đỏ sao vàng do một đơn vị bộ đội vào tiếp quản Cảng Hải Phòng treo trên cột cờ của Cảng ngày 13-5-1955”…Chuyên đề “Bác Hồ với quân và dân thành phố Cảng” trưng bày “bục gỗ- nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng nói chuyện với cán bộ, nhân dân tỉnh Kiến An ngày 18-1-1960” hay “tủ đựng sách- mua bằng tiền của Bác Hồ tặng cán bộ, công nhân Nhà máy cơ khí Duyên Hải năm 1961 nhân dịp Bác đến thăm nhà máy”...Ngoài ra, khuôn viên Bảo tàng còn trưng bày nhiều hiện vật lớn như súng thần công, bia ký, chiếc tàu rà phá thủy lôi của Hải quân nhân dân Việt Nam....
Tham quan bảo tàng, du khách được chiêm ngưỡng bức tranh toàn cảnh về cuộc cách mạng hào hùng của quân và dân thành phố Cảng. Ông Nguyễn Văn Phương, Giám đốc Bảo tàng cho biết, hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ, Bảo tàng Hải Phòng xây dựng hai chuyên đề là “Sự quan tâm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng, Nhà nước về Ngày Thương binh-Liệt sĩ” và “Sự vươn lên của thương, bệnh binh trong thời điểm từ giai đoạn chống thực dân Pháp đến nay”. Các chuyên đề gồm nhiều hình ảnh, kỷ vật sinh động, tái hiện sự dũng cảm, kiên cường, vươn lên của người thương, bệnh binh. Qua đó, giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước và biết ơn các anh hùng dân tộc.
Bảo tàng Quân khu Ba tại số 254 phố Lê Duẩn, quận Kiến An cũng là nơi minh chứng cho lịch sử hào hùng của lực lượng vũ trang nhân dân nói chung và cuộc chiến tranh giành độc lập tại Hải Phòng nói riêng. Trong khuôn viên rộng 10 nghìn m2, Bảo tàng xây dựng mang nét đặc thù của nền văn hóa châu thổ sông Hồng. Để khách tham quan dễ nghiên cứu, học tập, bên cạnh việc chú thích rõ ràng từng hiện vật, Hiện vật được phân loại và trưng bày theo tiến trình lịch sử với các khu, chủ đề riêng biệt, như: khu trưng bày hiện vật điêu khắc khối lớn như quần thể tượng đài Mẹ sông Hồng, khu châu thổ sông Hồng liên khu Ba-Quân khu Ba… Khu chủ đề Phong trào đấu tranh cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng (1930-1945), chủ đề Quân và dân Quân khu Ba trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (năm 1945-1955), giai đoạn đấu tranh giải phóng miền Nam (năm 1955-1975)… gồm ảnh, tư liệu, tranh cổ động, hiện vật chiến tranh theo từng giai đoạn. Tư liệu, hiện vật, hình ảnh trong bảo tàng đa dạng và phong phú cả về chất liệu, hình thức và thời gian. Mỗi hiện vật, bức ảnh đều là câu chuyện về vùng đất châu thổ sông Hồng anh hùng, phản ánh truyền thống cách mạng hào hùng, vẻ vang của quân và dân cả nước, cũng như quân và dân Hải Phòng. Mỗi năm, Bảo tàng đón hơn 13 nghìn lượt khách tham quan. Trong đợt kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh liệt sĩ sự tới đây, Bảo tàng Quân khu ba phối hợp cùng Bảo tàng binh chủng hóa học tổ chức chuyên đề “Lực lượng vũ trang Quân khu ba với phong trào đền ơn đáp nghĩa” và “Chất độc da cam Việt Nam- Lương tri và công lý”.
Một bảo tàng độc đáo khác của Hải Phòng là Bảo tàng Hải quân, nằm trên đường Phạm Văn Đồng, quận Dương Kinh. Được thiết kế như con tàu lớn neo đậu bên dòng sông Lạch Tray thơ mộng, bảo tàng là nơi lưu giữ những hiện vật có giá trị về lịch sử, văn hóa, các chiến thắng tiêu biểu trên sông, biển của dân tộc của Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước. Bảo tàng Hải quân có tổng diện tích 16.000 m2, bao gồm khu trưng bày trong nhà và ngoài trời với hàng nghìn tài liệu, hiện vật phản ánh thành tích xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của Hải quân nhân dân Việt Nam. Du khách ấn tượng nhất khi được nghe giới thiệu về 8 chiến công tiêu biểu của Hải quân nhân dân Việt Nam, như: chiến thắng trận đầu ngày 2-5 và 5-8-1964; Hải quân tham gia đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc, tham gia và phá thủy lôi và bom từ trường làm thất bại âm mưu phong tỏa cảng biển của địch... Đặc biệt, Bảo tàng Hải quân lưu giữ một phần ký ức về huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển. Mô hình những con tàu không số, sa hình tuyến vận tải trên biển bí mật chi viện cho miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ hay hình ảnh những đồng đội cũ cùng chiến đấu năm xưa… gợi lại cho người dân, du khách nhiều cảm xúc khó quên.
Với thế hệ hôm nay, những hiện vật trong các bảo tàng trở thành chiếc cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giáo dục thế hệ trẻ thêm trân trọng cuộc sống, biết phấn đấu vươn lên, góp sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Các bảo tàng mở cửa các ngày trong tuần từ thứ 2 đến thứ 6 để phục vụ nhu cầu thăm quan của người dân và du khách đến với thành phố.
