(HPĐT)- Là họa sĩ, nhà phê bình, chuyên gia phục chế các tác phẩm nghệ thuật... làm kiến trúc sư, thậm chí cả... luật gia... Igor Emmanuilovich Grabar có sự nghiệp đồ sộ và đầy cảm hứng. Sinh năm 1871 tại Budapetst (Hungary), nhưng hầu hết cả cuộc đời Igor Grabar sinh sống tại Nga và Liên Xô, đắm mình trong không khí nghệ thuật của nước Nga cuối thế kỷ 19 và Liên bang Xô viết suốt nửa đầu thế kỷ 20...
Sinh ra trong gia đình khá giả, có cha làm chính trị gia, Igor Grabar được thụ hưởng sự chăm sóc, giáo dục chỉn chu, bài bản. Theo truyền thống gia đình, ông theo học luật, nhưng tâm hồn phóng khoáng và trái tim đa cảm của Igor Grabar lại hướng tới nghệ thuật. Bắt đầu từ hội họa, ông tìm hiểu cả kiến trúc, phục chế nghệ thuật, nghiên cứu rồi viết phê bình, và quản lý cả bảo tàng nghệ thuật lớn hàng đầu ở nước Nga thời điểm đó: Bảo tàng Tretyakov. Bằng những kiến thức học được tại châu Âu cùng các va đập thực tế của mình, thời gian Igor Grabar chịu trách nhiệm về hoạt động của bảo tàng Tretyakov, ông thực hiện những thay đổi gây "sốc", thậm chí tạo nên những làn sóng phản đối dữ dội, nhưng kết cục, Tretyakov sở hữu được những tác phẩm hội họa có giá trị, hiện vẫn là tài sản vô giá của nước Nga...
Hội họa chỉ là một lựa chọn của Igor Emmanuilovich Grabar, nhưng ông đã để lại một số tác phẩm mang đậm tính cách và tâm hồn Nga. Năm 1901, sau thời gian học tập tại châu Âu, Igor Grabar quay trở lại nước Nga. Tình yêu âm thầm và bền chặt với đất nước đã vỡ òa trong Igor Grabar khi ông lại được đắm mình vào cảnh sắc thiên nhiên khoáng đạt và tươi đẹp. Thời điểm đó, công chúng lẫn giới nghệ thuật Nga đang rất yêu thích hội họa của Isaac Levitan, nhất là tác phẩm "Mùa thu vàng" trình làng năm 1885. Cũng như công chúng Nga, Igor Grabar yêu "Mùa thu vàng", yêu sự rạo rực của vạn vật ngay chung quanh mình mà thiên nhiên hào phóng ban tặng. Bức tranh "Những chiếc lá vàng" (88x79cm) được Igor Grabar hoàn thành trong bối cảnh đó, trở thành một trong những tác phẩm xuất sắc của ông. Gam màu tươi sáng bao trùm tổng thể bức tranh, vòm lá rủ xuống xao động như những suối vàng giàu cảm xúc, vẻ đẹp của mùa thu nước Nga đã hiện hình sống động trên từng cen tin mét vuông toan vải, một vẻ đẹp thật khó diễn tả thành lời. "Những chiếc lá vàng" cũng được người yêu nghệ thuật thế kỷ 21 xưng tụng, luôn nằm trong danh sách Những bức tranh mùa thu đẹp nhất của hội họa thế giới...
Igor Grabar qua đời năm 1960 tại Moscow (Liên xô). Càng ngày di sản của ông càng được nhắc nhớ nhiều ở nước Nga. Năm 1921, nước Nga xuất bản một con tem tưởng nhớ ông, có in chân dung tự họa được Igor Grabar vẽ năm 1934 cùng nhiều tác phẩm quý mà ông để lại...
Ngô Hương Sen
