Nhiều người gọi năm 2020 là năm tồi tệ nhất trong khoảng ký ức gần đây. Đại dịch COVID-19 đã khiến hơn 80 triệu người mắc bệnh, trong đó khoảng 1,7 triệu người trên thế giới tử vong, nhiều nước chìm vào suy thoái, các thị trường hỗn loạn, các chuyến bay thương mại quốc tế buộc phải đình chỉ, các trường học đóng cửa, nhiều thành phố phải phong tỏa, đồng thời đặt gánh nặng lên vai các bệnh viện và nhân viên y tế. Dù những tác động của dịch bệnh sẽ còn nhận thấy được trong hàng thập niên tới, thì vẫn có nhiều lý do để lạc quan bước vào năm 2021.
Dự báo năm 2021, công nghệ 5G sẽ được triển khai phổ biến tại châu Á. Trong ảnh: Kỹ sư LG U+ kiểm tra một trạm 5G ở thành phố Incheon, Hàn Quốc.
Đại dịch COVID-19 là chất xúc tác cho những thay đổi tích cực
COVID-19 khiến mọi người, các chính phủ, công ty phải cân nhắc về các khía cạnh trong thực tiễn, xem xét nhiều cách thức trong cuộc sống, điều hành và làm ăn kinh doanh. Theo nhiều cách, đại dịch này là chất xúc tác để thay đổi, đẩy nhanh những thay đổi vốn diễn ra rất chậm chạp.
Trong khi các dòng tít của báo chí tập trung vào các phương thức điều trị COVID-19 và vaccine ngừa COVID-19, “cơn gió độc” do đại dịch mang tới thúc đẩy lĩnh vực công và tư nhân đầu tư vào y học và chăm sóc sức khỏe nói chung. Xu hướng này này sẽ vẫn được duy trì trong năm 2021. Tại một diễn đàn hồi tháng 9- 2020, Giám đốc phụ trách khu vực Tây Thái Bình Dương của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Takeshi Kasai nói rằng, đại dịch làm thay đổi cách thức các xã hội vận hành và cách chúng ta nhận thức về giá trị sức khỏe và y tế. Các dịch vụ chăm sóc sức khỏe từ xa bùng nổ và đại dịch cũng nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về các vấn đề bền vững và sức khỏe: những người tiêu dùng trẻ sẽ mua nhiều sản phẩm lành mạnh, bền vững và có đạo đức hơn.
Sự phát triển của khoa học, AI và 5G
Không liên quan đến đại dịch COVID-19, năm 2021 có khả năng báo trước những tiến bộ trong chỉnh sửa bộ gen - một công cụ quan trọng trong việc phát triển bộ dụng cụ chẩn đoán COVID-19 và thuốc kháng virus, cũng như các phương pháp điều trị mới cho bệnh ung thư và các bệnh hiếm gặp. Năm 2021 cũng có thể mang lại tiến bộ trong điện toán lượng tử và cải thiện quản lý thảm họa thông qua việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (big data).
Ngoài ra, 5G, kỷ nguyên mới trong lĩnh vực viễn thông có thể sẽ đến. Cả Mỹ và Trung Quốc dự kiến sẽ nhanh chóng triển khai công nghệ này trên toàn quốc, tạo nền tảng cho sự đổi mới.
Nhu cầu về các dịch vụ đám mây – một vũ đài quan trọng cho giai đoạn cạnh tranh tiếp theo giữa các gã khổng lồ công nghệ - sẽ tiếp tục nổi lên khi ngày càng nhiều công ty chuyển các hoạt động sang trực tuyến để làm giảm tình trạng ngắt quãng do các sự kiện bất thường gây ra. Các nhà phân tích nhận thấy có tiềm năng tăng trưởng rất lớn ở châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, vì mức độ chấp nhận của các doanh nghiệp ở đây thấp hơn nhiều so với các doanh nghiệp ở Mỹ và châu Âu.
Nền kinh tế phục hồi và tăng trưởng trở lại
Năm 2020 chứng kiến nhiều nền kinh tế rơi vào suy thoái. Theo Ngân hàng phát triển châu Á (ADB), GDP của khu vực châu Á giảm 0,4% trong năm 2020. Tuy nhiên, có nhiều dấu hiệu tích cực hơn trong năm 2021, khi ADB dự báo tăng trưởng khu vực ở mức 6,8%. Các nhà kinh tế học của Trung tâm nghiên cứu kinh tế và Nikkei cũng dự đoán có sự thay đổi trong năm tới, dù các mức tăng trưởng trước đại dịch sẽ chỉ trở lại vào năm 2022. Trung Quốc và Ấn Độ dự kiến sẽ dẫn đầu xu hướng tăng trưởng. ADB dự báo tăng trưởng của 2 nước này lần lượt là 7,7% và 8% trong năm 2021.
Một trong những thay đổi rõ ràng nhất trong năm 2020 đối với các lao động “áo trắng” là sự linh hoạt ngày càng gia tăng đối với cơ chế làm việc ở nhà – điều cốt yếu do các lệnh phong tỏa vì COVID-19. Nhiều công ty, trong đó có cả các công ty ở Đông Á giờ đây đang coi cơ chế làm việc từ xa tạm thời là lựa chọn lâu dài.
Bên cạnh đó, sẽ vẫn có cơ hội cho Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở biển Đông (COC) hoàn tất vào năm tới, nhưng có nhiều trở ngại cần vượt qua để thu hẹp sự chia rẽ lợi ích cơ bản.
Hoàng Phạm
