Những hồi ức còn mãi

46 năm trôi qua (1975-2021), chiến tranh kết thúc, những người lính ngày ấy bây giờ cũng không còn trẻ nữa nhưng vẫn  “nóng hổi” những câu chuyện chiến đấu để người lính- nhà văn đưa vào  tác phẩm của mình.

Trong đó, tập hồi ký “Những người lính tiểu đoàn Cát Bi” là một trong những tập sách quý thể hiện chân thực chân dung Bộ đội cụ Hồ can đảm, kiên cường, hiến dâng tuổi trẻ của mình cho Tổ quốc. Những hồi ức chứa chan, thấm đẫm tình người, tình quân dân của nhân dân Củ Chi, Trảng Bàng. Tập truyện ký “Họ đã trở về sau chiến tranh”  tiếp tục đem đến câu chuyện về những người lính trong cuộc sống đời thường. Đó là câu chuyện người chiến sĩ bị đạn bắn thủng lỗ chỗ trong ngày giải phóng miền Nam 30-4 thoát chết vì chỉ trúng phần mềm. Khi trở về làm nhân viên coi kho của Phòng vật tư, Xí nghiệp sửa chữa ô tô. Câu chuyện về Ba chàng trai làng Cổ Am (huyện Vĩnh Bảo) vừa 18 tuổi xung phong nhập ngũ và những câu chuyện cảm động về người lính Hải Phòng trên đất Vĩnh Phú (Vĩnh Phúc và Phú Thọ)… Có thể nói, các tập sách của nhà văn Đào Bá Đức thực sự là kho tư liệu quý giá về người lính với những tâm tư, tình cảm chân thành và cuộc sống đời thường bình dị của họ khi trở về sau cuộc chiến tranh.

Nhập ngũ từ năm 1965, may mắn được trưởng thành với cương vị là phóng viên Báo Quân khu Tả Ngạn, nhà thơ Kim Chuông, người con của quê hương xã Giang Biên (huyện Vĩnh Bảo) được thỏa sức với niềm đam mê viết văn, viết báo. Từ những trải nghiệm thực tế trở thành những hồi ức đẹp đẽ trong các tác phẩm văn học như: “Đêm chiến trường, chính trịviên viết bài thơ Chiến sĩ”, “Tamang đi những điều ta gửi lại”, “Rất nhiều cuộc đời đã sống cho tôi”, “Khi mà tôi đã khác”… Trong đó, ấn tượng nhất là tập thơ “Về một người mẹ, về một người con và dòng sông Trà Lý” với 54 bài thơ dài, ngắn viết về những nghĩa cử cao đẹp, sự hy sinh thầm lặng, cao cả của người mẹ- người vợ- người lính từ quê hương đến chiến trường trận mạc. Những cảm rung chân thực của người lính- nhà thơ Kim Chuông truyền tới đến tâm hồn người đọc sống động hình ảnh những “người mẹ”, “người lính”, “ người vợ” chịu nhiều hy sinh, mất mát vì độc lập, tự do của dân tộc. Để rồi những câu thơ: “Đất nước có nỗi đau lâu dài nhất- Chiến tranh!/ Nên cuộc đời anh có mảnh đời chiến sĩ/ Anh hy sinh một phần thân thể/ Lẽ đương nhiên là thế/ Khi anh hiểu giá từng thước đất quê nhà đi qua tọa độ bom” (Độc thoại của một người thương binh về làng quê yêu dấu) để lại nhiều cảm xúc trong lòng người đọc.

Cùng quê với nhà thơ Kim Chuông, nhà thơ Tô Ngọc Thạch sinh ra và lớn lên ở xã An Hòa (huyện Vĩnh Bảo), trở thành người lính khi đi theo tiếng gọi của Tổ quốc. “Xếp bút nghiên theo việc đao binh”, chàng sinh viên năm đầu từ giã mái trường khoác lên mình áo lính. Nhà thơ trở thành pháo thủ số một pháo mặt đất của đơn vị đang huấn luyện cấp tốc để kịp bổ sung cho chiến trường miềnNam. Từng trực tiếp tham gia cuộc chiến long trời lở đất ở thành cổ Quảng Trị lịch sử nên nhà thơ càng thấu hiểu những hy sinh của người lính. Từ đó, những câu thơ về tình đồng chí, đồng đội ngập tràn yêu thương mặc những bước đi như gió của thời gian: “Bốn tư năm mới gặp nhau/ Thoắt thôi giờ đã mái đầu bạc phơ…  Chiến tranh cướp mất lời thề/ Mẹ khô nước mắt, bạn bè mỏi mong” (Bốn mươi tư năm mới gặp nhau). Mỗi người lính có số phận riêng. Có người nằm lại trên chiến trường, có người trở về với cuộc sống đời thường nhưng còn đó tình đồng đội từng vào sinh ra tử.

Có thể kể đến rất nhiều những cái tên nhà thơ, nhà văn người lính như nhà văn Hoàng Thiềng với tiểu thuyết “Không thể sống khác”, “Người trong cuộc”; nhà thơ Thi Hoàng với trường ca “Gọi nhau qua vách núi”; nhà thơ Nguyễn Đình Tâm với trường ca “Thức với biển”… để niềm tự hào về cuộc chiến đấu anh hùng, bất khuất của dân tộc mãi hiện hữu cùng cuộc sống này./.