Đồng chí nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười với đồng chí Nguyễn Văn Thuận. Ảnh: Vũ Dũng
Theo đồng chí Nguyễn Văn Thuận, nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười luôn dành cho Hải Phòng sự quan tâm thiết thực và tình cảm sâu đậm. Bất cứ ai, khi được tiếp xúc, gặp gỡ, được làm việc với đồng chí Đỗ Mười đều có ấn tượng rất đặc biệt và mãi mãi không thể nào quên.
- Đồng chí cảm nhận như thế nào về sự quan tâm và tình cảm của đồng chí nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười với Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố Hải Phòng?
- Có thể nói, nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười luôn dành cho Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố Hải Phòng sự quan tâm đặc biệt và tình cảm rất sâu nặng. Đây không chỉ là vì đồng chí đã có thời gian phụ trách Khu Tả ngạn sông Hồng; là Bí thư Thành ủy kiêm Chủ tịch Ủy ban Quân chính thành phố Hải Phòng mà còn là tầm nhìn của người lãnh đạo đất nước đối với thành phố lớn thứ ba của cả nước, có vị trí đặc biệt quan trọng. Đồng chí nhắc đi nhắc lại nhiều lần là Hải Phòng có vị trí trọng yếu về quốc phòng- an ninh (QPAN), là trung tâm công nghiệp lớn của cả nước. Đồng chí nhấn mạnh rõ đặc thù vị trí trọng yếu về QPAN của Hải Phòng là địa phương biên giới biển, cần đặc biệt giữ vững QPAN để tạo môi trường phát triển cho cả vùng và cả nước. Đồng chí nhắc nhở, phát triển Hải Phòng phải đặc biệt quan tâm tới phát triển công nghiệp, trong công nghiệp phải chú trọng phát triển công nghiệp cơ khí bởi đây là xương sống của nền kinh tế, nhất là kinh tế gắn với bảo vệ Tổ quốc, với địa phương biên giới biển như Hải Phòng. Trong công nghiệp cơ khí, Hải Phòng cần quan tâm phát triển công nghiệp đóng tàu.
Đồng chí nguyên Tổng Bí thư cũng đặc biệt quan tâm tới phát triển cảng biển tại Hải Phòng. Trong một lần về thăm Cảng Hải Phòng, lúc đó, sản lượng hàng qua cảng mới đạt khoảng 7- 8 triệu tấn/năm, đồng chí đã chỉ đạo phải phát triển cảng ra phía ngoài biển; không được chỉ nghĩ nâng sản lượng lên vài chục triệu tấn là đủ, mà phải nghĩ tới hàng trăm triệu tấn, thậm chí là 300 triệu tấn trong tương lai. Khi đó, nhiều người, kể cả lãnh đạo Bộ Giao thông- Vận tải và Cảng Hải Phòng cũng coi đó là chuyện rất xa vời, khó thành hiện thực. Tới sau này, khi cùng Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết (NQ) 32, tôi đã thấy đây là vấn đề trọng yếu nhất trong phát triển Hải Phòng và cùng Ban Thường vụ Thành ủy có nhiều biện pháp để thuyết phục, để chứng minh, giữ vững vị trí của cảng biển Hải Phòng và định hướng xây dựng cảng nước sâu. Những điều đó đến nay đã thành hiện thực và sản lượng hàng hóa qua cảng Hải Phòng giờ đây đã đạt hơn 100 triệu tấn, chắc chắn mức sản lượng 300 triệu tấn sẽ tới trong một tương lai không xa. Như vậy, có thể thấy rõ tầm nhìn chiến lược của đồng chí nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười đối với sự phát triển của đất nước và thành phố Cảng Hải Phòng, một địa phương đầu tàu trong phát triển kinh tế, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đại hóa. Không chỉ có vậy, đồng chí nhớ rất rõ nhiều người đã từng công tác, làm việc qua các thời kỳ tại Cảng Hải Phòng, nhớ tên và lần nào về thăm cũng hỏi ai còn ai mất, cuộc sống hiện nay thế nào…
Với người dân Hải Phòng, đồng chí nguyên Tổng Bí thư luôn quan tâm rất thiết thực. Đồng chí nói: “Tôi từng công tác tại Hải Phòng, thời kỳ đó, cuộc sống của nhân dân còn khó khăn, thiếu thốn lắm. Do đó, phải bằng mọi cách để cải thiện đời sống cho nhân dân, nhất là với thành phố đi trước về sau như Hải Phòng”. Tôi nhớ, trong nhiều cuộc về thăm, làm việc và cả sau này khi đã về nghỉ, mỗi lần xuống Hải Phòng, câu đầu tiên đồng chí luôn hỏi lãnh đạo thành phố là kinh tế phát triển ra sao; đời sống của người dân có khá hơn không, khá hơn ở những mặt nào…
Trong nhiều năm qua, mặc dù sức khỏe đã yếu nhưng sự quan tâm của đồng chí nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười với Hải Phòng vẫn nguyên vẹn như ngày nào. Mỗi lần gặp gỡ các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo thành phố, đồng chí vẫn nắm rất chắc các công việc của thành phố; hỏi nhiều về kết quả thực hiện NQ 32; gợi ý nhiều vấn đề rất xác đáng.
Có thể nói, đồng chí Đỗ Mười luôn dành cho Hải Phòng sự quan tâm đặc biệt và tình cảm rất sâu nặng, luôn dành sự ưu tiên về mọi mặt cho Hải Phòng và luôn nhắc nhở về vị thế đặc biệt của Hải Phòng, mong muốn Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố phát huy tiềm năng, lợi thế đó để phát triển nhanh và bền vững, đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước. Ngược lại, Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố Hải Phòng cũng luôn dành cho đồng chí nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười tình cảm yêu mến đặc biệt, sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc. Hàng năm, luôn có nhiều đoàn của thành phố tới thăm, chúc sức khỏe đồng chí nguyên Tổng Bí thư và được đồng chí trò chuyện, dặn dò nhiều điều.
- Là người có nhiều dịp được gặp gỡ, tiếp xúc và làm việc với đồng chí nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười, đồng chí có những ấn tượng đặc biệt gì?
- Ấn tượng đầu tiên của tôi về nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười là người rất gần gũi và luôn lắng nghe. Thoạt đầu, khi mới gặp, với cương vị của một người đã kinh qua nhiều chức vụ cao của đất nước, sau này là người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Đỗ Mười luôn nghiêm khắc, nghiêm túc nên có thể có người nghĩ sẽ khó gần và ngại ngần. Nhưng sau khi được gặp gỡ, được nói chuyện và cả khi được làm việc thì lại có cảm giác ngược lại. Nguyên Tổng Bí thư không chỉ dễ gần, dễ chia sẻ mà còn cho ta cảm giác tin tưởng để chia sẻ, không phân biệt tuổi tác, chức vụ, cấp dưới hay cấp trên. Nguyên Tổng Bí thư luôn lắng nghe và trao đổi rất thẳng thắn. Đồng chí luôn nghe và hỏi rất kỹ từng vấn đề, xem xét lật đi lật lại cả về căn cứ khoa học và thực tiễn để khi cân nhắc, quyết định có đầy đủ cơ sở.
Ấn tượng thực sự đặc biệt và tôi vô cùng khâm phục là đồng chí nguyên Tổng Bí thư không ngừng học hỏi, bằng cả tự học và cả lắng nghe. Đồng chí luôn tự hoàn thiện kiến thức của chính mình bằng việc lắng nghe và đặc biệt là đọc sách. Sức đọc của đồng chí ít ai sánh kịp, không chỉ trong những năm công tác khi sức khỏe còn tốt, mà cả khi nghỉ làm việc rồi đồng chí vẫn luôn dành thời gian để đọc. Có lần, vừa đọc xong cuốn “Thế giới phẳng”, đồng chí đã gọi điện cho tôi hỏi đọc chưa và nhắc tôi nhiều vấn đề rất thú vị. Một lần khác, khi đọc xong cuốn “Chiến tranh tiền tệ”, đồng chí cũng gọi điện và hỏi tôi đã đọc chưa và chia sẻ một loạt vấn đề về tiền tệ, xử lý tiền tệ như thế nào. Tôi hiểu đồng chí đã có một bề dày kinh nghiệm thời kỳ chỉ đạo xử lý về lạm phát, lúc nghỉ vẫn đọc để soi rọi lại những điều đồng chí đã chỉ đạo và muốn chia sẻ với những người đang công tác. Không những thế, đồng chí còn giao cho trợ lý phô tô 5 trang sách đồng chí tâm đắc nhất và gửi cho tôi. Và sau đó, tôi không chỉ đọc 5 trang ấy mà còn đọc rất kỹ cả cuốn sách. Tôi đã học được ở đồng chí nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười rất nhiều.
Ấn tượng sâu sắc nữa mà tôi cảm nhận được là đồng chí Đỗ Mười là con người của thực tiễn, luôn luôn lao vào thực tiễn, lấy những bài học từ thực tiễn để điều chỉnh công tác lãnh đạo, chỉ đạo và quay trở lại kiểm chứng bằng thực tiễn để tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo bằng các chủ trương, chính sách cụ thể.
Việc chăm lo sức khỏe bản thân cũng thể hiện nghị lực rất lớn của nguyên Tổng Bí thư. Có giai đoạn do bị bệnh, bác sĩ chăm sóc sức khỏe yêu cầu đồng chí phải giảm cường độ, giảm thời gian làm việc, đồng chí nói: “Mình phải nghe bác sĩ nhưng cũng không thể không làm việc được”. Đồng chí Đỗ Mười chỉ điều tiết sử dụng thuốc, chế độ ăn uống sinh hoạt kết hợp với tập luyện chứ không rời bỏ công việc, thậm chí còn đọc và làm việc rất nhiều. Đồng chí còn luôn động viên những người chung quanh rằng, ai rồi cũng có bệnh, bệnh này hoặc bệnh kia, nhưng cái chính là phải biết rõ bệnh, biết cách phòng tránh, tập luyện để chung sống với nó và tiếp tục làm việc vì đất nước, vì nhân dân…
Đối với tôi, được tiếp xúc, gặp gỡ, được làm việc, được nghe nhiều lời dặn dò của đồng chí nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười là sự may mắn và vinh dự lớn, là những ký ức đẹp đẽ không thể nào quên. Xin kính cẩn nghiêng mình trước anh linh của đồng chí Đỗ Mười với tình cảm sâu sắc và lòng biết ơn vô hạn.
- Trân trọng cảm ơn những chia sẻ của đồng chí về nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười !
Thanh Hiệp thực hiện
