Những người thầy trên sân cỏ

Vừa là thầy, vừa là cha

Bóng đá trẻ có những đặc thù riêng. Đối với các cầu thủ ở lứa tuổi U9, U10, trúng tuyển vào các trung tâm đào tạo đồng nghĩa với việc các em phải bắt đầu cuộc sống xa nhà, ăn ở tập trung. Cựu huấn luyện viên Phan Yên, người từng dẫn dắt U11 Hải Dương cũ nhiều lần lên ngôi vô địch toàn quốc, có nhiều năm gắn bó và thấu hiểu bóng đá thiếu niên, nhi đồng.

Theo ông Phan Yên, khi mới lên đội tuyển, các em nhỏ còn rất bỡ ngỡ trước môi trường sống mới. Lúc này, Ban huấn luyện không chỉ đảm nhận công việc rèn luyện chuyên môn mà còn phải nhập vai những người cha, người mẹ. Nhờ sự uốn nắn toàn diện cả về tâm lý lẫn sinh hoạt, ông Phan Yên đã cùng U11 Hải Dương cũ xác lập cột mốc với 5 lần vô địch quốc gia, 4 lần á quân và 5 lần giành hạng Ba. Quan trọng hơn, từ “bệ phóng” giàu tình thương và kỷ luật này, hàng loạt tài năng đã trở thành những gương mặt nổi bật của bóng đá Việt Nam như Nguyễn Hoàng Đức, Vũ Văn Thanh, Triệu Việt Hưng...

Khi bước sang môi trường thi đấu chuyên nghiệp, vai trò người thầy tiếp tục được nâng lên. Huấn luyện viên không chỉ dạy kỹ năng mà còn phải biết khơi dậy tiềm năng, hoàn thiện điểm yếu và nâng đỡ sự nghiệp của học trò.

Từ nền móng đến bản lĩnh cầu thủ

Mặc dù vai trò của các huấn luyện viên vô cùng quan trọng, song không một người thầy nào có thể đồng hành hay bao bọc cầu thủ trong suốt hành trình dài sự nghiệp, đặc biệt khi họ bước vào môi trường bóng đá chuyên nghiệp. Khi rời xa sự kèm cặp trực tiếp của Ban huấn luyện đào tạo trẻ, ý thức tự giác, lối sống, cách sinh hoạt và mối quan hệ xã hội buộc cầu thủ phải tự điều chỉnh.

Câu chuyện của cựu cầu thủ Nguyễn Trọng Đại là một minh chứng đáng tiếc. Tối 6/9, cựu tiền vệ tài năng này đăng dòng trạng thái tìm kiếm việc làm trên trang cá nhân. Sinh năm 1997, Trọng Đại khởi đầu chặng đường bóng đá tại Hải Dương cũ trước khi gia nhập và trưởng thành từ lò đào tạo Viettel. Tiền vệ này sở hữu thể hình tốt, thể lực dồi dào, kỹ thuật cá nhân khéo léo và tư duy chơi bóng thông minh.

Trong chiến tích lịch sử của U20 Việt Nam giành vé tham dự FIFA U20 World Cup 2017, Trọng Đại là nhân tố quan trọng, từng mang băng đội trưởng và sát cánh cùng lứa cầu thủ tài năng như Nguyễn Quang Hải, Nguyễn Hoàng Đức, Bùi Tiến Dũng, Trần Đình Trọng... Tuy nhiên, chặng đường chuyên nghiệp của anh lại trượt dài trong nuối tiếc. Tại những đội bóng từng khoác áo, Trọng Đại không thể trụ lại lâu và dần mất vị trí. Những vấn đề về lối sinh hoạt, tính kỷ luật và thái độ tập luyện khiến anh không đáp ứng được yêu cầu khắt khe của môi trường bóng đá đỉnh cao.

Hành trình từ một tài năng trẻ từng được kỳ vọng đến hình ảnh cầu thủ phải tìm việc làm của Nguyễn Trọng Đại là bài học đắt giá. Điều này cũng cho thấy, những người thầy có thể đặt nền móng, trao cơ hội và truyền dạy kiến thức, nhưng chính cầu thủ mới là người giữ tay lái cho cuộc đời mình.

Bóng đá không chỉ đòi hỏi tài năng mà còn cần bản lĩnh, kỷ luật và khả năng làm chủ bản thân. Đó cũng là giá trị sâu xa của công tác đào tạo bóng đá: Người thầy không chỉ đào tạo một cầu thủ biết chơi bóng, mà còn góp phần tạo nên một con người biết sống, biết chịu trách nhiệm và biết đi tiếp bằng chính đôi chân của mình.