Kỳ 1: Du lịch biển chưa đóng vai trò chủ đạo
Sở hữu bờ biển dài 125 km cùng với nhiều địa danh du lịch nổi tiếng và 5 phương thức vận tải với đường bộ, đường sắt, hàng không, đường biển, đường thủy, Hải Phòng hội tụ đầy đủ điều kiện thuận lợi phát triển du lịch biển.
Chèo thuyền kayak khám phá hang động tại quần đảo Cát Bà là loại hình du lịch sinh thái cuốn hút du khách quốc tế.
Tăng cả lượng khách, doanh thu
Đến với khu du lịch Cát Bà (huyện Cát Hải) ngày nay, có thể cảm nhận rõ không khí náo nhiệt của một địa phương du lịch. Không khó để bắt gặp những đoàn khách du lịch trong nước và quốc tế nườm nượp trên những tuyến phố trung tâm thị trấn Cát Bà, bến tàu du lịch, đường làng, cánh đồng, ngọn núi… Ngoài việc đầu tư dịch vụ tại khu trung tâm du lịch ở thị trấn Cát Bà, nhiều doanh nghiệp còn đầu tư tuyến du lịch cộng đồng tại các xã trên đảo như Xuân Đám, Hiền Hào, Trân Châu, Gia Luận, Phù Long, Việt Hải, Vườn quốc gia Cát Bà giúp du khách được trải nghiệm tại các vườn đồi, thung áng với những vườn cây trái trù phú, tham quan hang động hay rừng ngập mặn...
Theo Phó chủ tịch UBND huyện Cát Hải Hoàng Trung Cường, trong khoảng 5 năm trở lại đây, du lịch dần trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của huyện đảo. Từ một huyện đảo nghèo với thu nhập chủ yếu từ nghề đi biển khai thác hải sản bấp bênh, Cát Hải vươn lên trở thành một địa phương du lịch nổi tiếng của cả nước. Lượng khách du lịch đến Cát Bà đang ngày càng tăng, đạt mốc hơn 2 triệu lượt khách trong năm 2017 (trong đó có gần 600 nghìn khách quốc tế), tăng gấp đôi so với năm 2008. Cơ cấu chính của kinh tế Cát Hải đang chuyển dịch theo hướng phát triển dịch vụ du lịch và công nghiệp. Đặc biệt, năm 2017 nhóm công nghiệp- dịch vụ du lịch chiếm tỷ trọng hơn 70% trong cơ cấu kinh tế của huyện.
Nhờ sự đổi mới trong công tác quản lý, đa dạng hóa các sản phẩm du lịch biển phục vụ du khách, hằng năm thu hút số lượt du khách đến tham quan và nghỉ dưỡng tăng cao. Trong đó, tập trung tại 2 khu du lịch biển là Đồ Sơn và Cát Bà.
Song vẫn nhiều hạn chế
Tuy nhiên, hiện du lịch biển Hải Phòng đang đứng trước nhiều khó khăn. Lượng khách tăng đột biến trong năm 2017 và 9 tháng năm 2018 khiến du lịch Cát Bà bộc lộ những bất cập về cơ sở hạ tầng du lịch, điển hình là tình trạng mất an toàn giao thông, ùn tắc, thiếu nước… Mặc dù cảnh quan và tài nguyên du lịch rất phong phú và không hề thua kém, song lượng khách đến Cát Bà vẫn khá khiêm tốn so với Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh). Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh du lịch cũng phát sinh nhiều vấn đề trong việc kinh doanh tàu du lịch trên vịnh Lan Hạ, Vườn quốc gia Cát Bà… Một số du khách phàn nàn về chất lượng tàu du lịch và dịch vụ ăn uống nhìn chung chưa chuyên nghiệp, thiếu những điểm vui chơi, giải trí sang trọng, đẳng cấp…
Bên cạnh Cát Bà, Hải Phòng còn có khu du lịch biển nổi tiếng từ hàng trăm năm nay là Đồ Sơn. Nơi đây không chỉ có khung cảnh thiên nhiên đẹp, bờ biển trải dài mà còn có những giá trị văn hóa đặc sắc vùng cửa biển gắn với dấu ấn lịch sử văn minh lúa nước vùng đồng bằng Bắc bộ. Tuy nhiên, những năm gần đây, du lịch Đồ Sơn đang mất dần vị thế của một khu du lịch biển hàng đầu của cả nước. Qua 10 năm, số lượng khách du lịch đến Đồ Sơn chỉ tăng từ 1,7 triệu lượt (năm 2007) lên hơn 2,5 triệu lượt (năm 2017). Lượng khách đến Đồ Sơn những năm gần đây đang có dấu hiệu chững lại và sụt giảm. Mùa hè năm 2018 là một ví dụ cụ thể về sự tụt hậu của du lịch Đồ Sơn so với các khu du lịch biển khác. Ông Hoàng Trung Hiếu, Phó chủ tịch UBND quận Đồ Sơn chia sẻ, Đồ Sơn là một trong những địa phương phát triển du lịch biển đầu tiên của cả nước. Không đâu có những địa danh lịch sử ghi dấu ấn như: Bến K15 - nơi xuất phát của Đoàn tàu không số huyền thoại; tháp Tường Long - ngọn tháp được xây từ thời Lý, là di tích khảo cổ học được xếp hạng cấp quốc gia và là quần thể kiến trúc Phật giáo lớn nhất vùng Duyên hải Bắc bộ, trong tuyến du lịch trọng điểm quốc gia Đồ Sơn - Cát Bà - vịnh Hạ Long... Tuy nhiên, du khách đi nghỉ không chỉ tắm biển, thưởng thức hải sản, mà còn có nhu cầu nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí cao cấp hơn. Đồ Sơn lại đang thiếu những sản phẩm du lịch dịch vụ đáp ứng.
Theo Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch thành phố Hoàng Tuấn Anh, thực tế, du lịch biển Hải Phòng đang chậm chân so với nhiều địa phương khác. So sánh, 6 tháng đầu năm 2018, số lượng khách du lịch đến Quảng Ninh vượt con số 7,5 triệu lượt, bằng chỉ tiêu thu hút khách của Hải Phòng trong cả năm 2018. Quảng Ninh phấn đấu đến 2020 đạt 16 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt 7 triệu lượt. Đà Nẵng phấn đấu đến năm 2020 đạt 10 triệu lượt khách… Trong khi đó, Hải Phòng phấn đấu đến năm 2020 đạt 8 triệu lượt khách. Tỷ lệ khách du lịch lưu trú chưa đến 60% đặt ra vấn đề rất đáng suy nghĩ cho ngành Du lịch. Đó là con số cho thấy sự tụt hậu của du lịch Hải Phòng so với các địa phương có biển khác trong cả nước.
Nguyễn Dương
....................
Kỳ cuối: Gỡ nút thắt để phát triển bền vững
