Ngành giáo dục Hải Phòng đang quyết tâm đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, nhằm đào tạo thế hệ công dân thành thạo ngoại ngữ, sẵn sàng hội nhập quốc tế.
Tại chuyên đề “Triển khai dạy học toán bằng tiếng Anh, hướng tới đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường” tổ chức tại Trường THPT Trần Nguyên Hãn, toàn bộ tiết học từ khâu hình thành kiến thức đến thảo luận, luyện tập và báo cáo đều được thực hiện hoàn toàn bằng tiếng Anh. Giáo viên giảng bài, hướng dẫn; học sinh trình bày, phản biện và trao đổi bằng tiếng Anh. Không khí lớp học sôi nổi, thể hiện rõ năng lực ngoại ngữ của cả giáo viên và học sinh.
Cô Phạm Thị Thu Trang, giáo viên trực tiếp giảng dạy chia sẻ: Dạy học bằng tiếng Anh mang lại hiệu quả rõ rệt. Học sinh không chỉ học ngôn ngữ mà còn hình thành tư duy song ngữ, biết phản biện và trình bày vấn đề tự nhiên hơn. Với giáo viên, việc giảng dạy bằng ngôn ngữ thứ hai buộc chúng tôi phải tự học, đổi mới phương pháp, nhờ đó cả thầy và trò đều tiến bộ.
Không chỉ ở bậc trung học, nhiều trường tiểu học, THCS và cả mầm non tại Hải Phòng cũng đang cho trẻ làm quen tiếng Anh sớm qua các hình thức giáo dục phù hợp như trò chơi, xem video, hát, kể chuyện...
Cô Nguyễn Thị Lý, Hiệu trưởng Trường Mầm non Sao Mai (phường Thủy Nguyên) cho biết: Trẻ ở độ tuổi này tiếp nhận ngôn ngữ rất nhanh nếu được học trong môi trường vui chơi, tương tác. Khi trẻ xem, nghe, hát, chơi bằng tiếng Anh, các con hình thành phản xạ tự nhiên mà không áp lực học. Đó là nền tảng quý giá để học tốt tiếng Anh sau này.
Theo cô Lý, việc cho trẻ tiếp xúc tiếng Anh sớm còn giúp phụ huynh thay đổi nhận thức, cùng nhà trường tạo môi trường song ngữ tại gia đình. “Nếu gieo hạt sớm, thế hệ trẻ sẽ có nền tảng hội nhập vững vàng hơn”, cô Lý nói.
Thực tế triển khai việc đưa tiếng Anh vào giảng dạy trong các nhà trường cho thấy, “nút thắt” lớn nhất hiện nay chính là năng lực ngoại ngữ của đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên các môn học ngoài tiếng Anh. Nhiều thầy cô dạy toán, lý, hóa, sinh... có chuyên môn vững vàng, phương pháp tốt, nhưng lại chưa đủ khả năng sử dụng tiếng Anh để truyền đạt kiến thức một cách tự tin, hiệu quả. Việc vừa phải bồi dưỡng lại năng lực ngoại ngữ, vừa đổi mới phương pháp dạy học đặt ra không ít áp lực đối với giáo viên.
Chuyên đề dạy toán bằng tiếng Anh tại Trường THPT Trần Nguyên Hãn được đánh giá cao về tính thực tiễn và hiệu quả sư phạm. Đây được xem là một chuyên đề điểm để các nhà trường và giáo viên trên địa bàn thành phố nghiên cứu, chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm, tiến tới nhân rộng dạy học song ngữ trong các môn văn hóa.
Tuy nhiên, để có thể giảng dạy toán hoàn toàn bằng tiếng Anh như cô Trang tại chuyên đề, hiện chưa nhiều giáo viên đáp ứng được. Cô Trang vốn là cựu học sinh Trường THPT chuyên Trần Phú, tốt nghiệp loại giỏi khoa Toán Đại học sư phạm Hà Nội, có nền tảng tiếng Anh tốt, TOEIC đạt 655 điểm, nên việc tiếp cận và triển khai dạy học song ngữ thuận lợi hơn so với mặt bằng chung.
Chia sẻ về thực tế này, thầy Đỗ Văn Thiện, Phó hiệu trưởng Trường THPT Đoàn Thượng (xã Gia Phúc) cho biết: "Chúng tôi rất ủng hộ chủ trương dạy học các môn văn hóa bằng tiếng Anh, nhưng để triển khai đồng bộ không đơn giản. Giáo viên các môn văn hóa hiện nay đa số chưa được đào tạo bài bản về năng lực ngoại ngữ học thuật, còn giáo viên tiếng Anh lại chưa quen với việc giảng dạy các môn khác. Vì vậy, để có một đội ngũ thực sự đáp ứng yêu cầu dạy học song ngữ cần lộ trình đầu tư bài bản về đào tạo và hỗ trợ chuyên môn..."
Cùng quan điểm, cô Nguyễn Thị Là, Phó hiệu trưởng Trường THPT An Lão cho biết thêm: Khó khăn không chỉ đội ngũ giáo viên mà còn ở chính học sinh. Nhiều em, nhất là ở ngoại thành vẫn hạn chế kỹ năng tiếng Anh, chưa tự tin khi học các môn bằng ngôn ngữ thứ hai. Nhà trường đang tăng cường thời lượng ôn luyện, giao tiếp và lồng ghép tiếng Anh trong các hoạt động ngoại khóa để cải thiện dần năng lực cho học sinh.
Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng Đỗ Duy Hưng, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là hướng đi tất yếu của giáo dục thành phố trong thời kỳ hội nhập, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về “Tăng cường dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”.
Ngành giáo dục nhận thức rõ những khó khăn về năng lực đội ngũ, cơ sở vật chất và sự chênh lệch giữa các vùng. Tuy nhiên, “không thể chờ đầy đủ điều kiện mới bắt đầu". Trước mắt, ngành tập trung bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ cho giáo viên các môn, xây dựng các chuyên đề điểm ở nhiều cấp học để rút kinh nghiệm, từng bước mở rộng mô hình dạy học bằng tiếng Anh. Cùng với đó, sở tổ chức các cuộc thi toán, khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh để giáo viên thực hành, nâng cao năng lực sư phạm; học sinh được tiếp cận học thuật qua tiếng Anh một cách tự nhiên, hiệu quả.
Sở cũng khuyến khích các nhà trường tạo môi trường ngoại ngữ phong phú, thúc đẩy phong trào học và sử dụng tiếng Anh trong học tập, sinh hoạt hằng ngày, góp phần hiện thực hóa mục tiêu: đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học – hành trình khó nhưng nhất định phải làm, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đỗ Duy Hưng nhấn mạnh.
BÙI HẠNH
