Nỗ lực hạn chế tình trạng rút bảo hiểm xã hội một lần: Phát huy những cách làm hay

Phát tờ gấp tuyên truyền đến người lao động tại bộ phận “một cửa” Bảo hiểm xã hội huyện An Dương. 

Nỗ lực vận động từng người

Mặc dù gần đến dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5, nhưng không khí làm việc tại bộ phận “một cửa” của BHXH huyện An Dương vẫn khẩn trương, nghiêm túc. Bên cạnh công tác tiếp nhận, giải quyết các thủ tục, hồ sơ của cá nhân, tổ chức, tại đây còn có “tổ tư vấn đặc biệt”, với sự tham gia của lãnh đạo đơn vị. Nhận được thông tin anh P.V.K., ở xã Nam Sơn (huyện An Dương) đến BHXH huyện để nộp hồ sơ rút BHXH một lần, tổ tư vấn ngay lập tức trực tiếp trao đổi, phân tích những thiệt thòi khi anh rời “lưới an sinh” sẽ không có thẻ BHYT, không có lương hưu khi về già, mà còn bỏ phí quãng thời gian đã tham gia BHXH… Không chỉ tư vấn, cán bộ BHXH còn lắng nghe hoàn cảnh, tâm tư, nguyện vọng của người lao động (NLĐ), đồng thời, đưa ra phương án phù hợp nhất để NLĐ cân nhắc, lựa chọn. Sau khi suy nghĩ kỹ càng, vợ anh K. mang sổ đến cơ quan BHXH để tham gia tiếp BHXH tự nguyện cho chồng. Đây chỉ là 1 trong số gần 40 trường hợp mà tổ tư vấn vận động thành công tham gia BHXH tự nguyện khi đến rút BHXH một lần. Cũng nhờ cách làm này, mà số người rút BHXH một lần tại huyện An Dương thấp. Cụ thể, quý 1-2022, BHXH huyện An Dương giải quyết chế độ BHXH một lần đối với 237 lao động, tăng 2 người so với cùng kỳ năm 2021.

Tại quận Ngô Quyền, quý 1-2022 ghi nhận 112 người rút BHXH một lần, giảm 22 người so với cùng kỳ năm 2021. Giám đốc BHXH quận Ngô Quyền Phạm Đức Sơn cho biết: Những kết quả đạt được cho thấy giải pháp BHXH quận đang triển khai có hiệu quả nhất định. Đơn vị chủ động nắm biến động số lao động của doanh nghiệp qua số liệu báo tăng, báo giảm của đơn vị. Ngay khi đơn vị chốt sổ cho NLĐ, cán bộ, nhân viên BHXH đề nghị đơn vị chủ động tuyên truyền, hướng dẫn NLĐ không nên rút BHXH một lần mà chủ động tìm công việc mới để tham gia tiếp, nếu không có điều kiện tham gia BHXH tự nguyện có thể bảo lưu thời gian đóng.

Thực tế cho thấy, mỗi đơn vị có những cách làm khác nhau, tùy thuộc vào số lượng lao động, tình hình thực tế và kết quả đem lại rất khả quan. Tại một số đơn vị, ngay sau khi NLĐ nhận số tiền BHXH một lần, cán bộ, nhân viên vận động, thuyết phục NLĐ trích 1 phần nhỏ số tiền tham gia BHXH tự nguyện 5 năm, coi đây như 1 khoản để dành. Khi đó, NLĐ vừa có tiền mang về lại có thêm khoản tích lũy để có lương hưu khi về già. Nắm bắt tâm lý này, cơ quan BHXH vận động thành công khá nhiều trường hợp. Theo thống kê của BHXH thành phố, quý 1-2022, số người rút BHXH một lần là 2.838 người, tăng 8 người so với quý 1-2021.

Triển khai đồng bộ các giải pháp

Thực tế cho thấy, bên cạnh nguyên nhân do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID- 19, còn nhiều yếu tố khác tác động đến quyết định của NLĐ khi rút BHXH một lần. Anh Đoàn Văn Phong, ở xã Thủy Đường (huyện Thủy Nguyên) bày tỏ: “Hiện luật sửa đổi tăng tuổi nghỉ hưu, theo quy định mới, tôi phải làm việc đến hơn 60 tuổi và tham gia BHXH 25 năm nữa mới đủ điều kiện hưởng 75% lương hưu. Đến độ tuổi gần 50 tôi e là sẽ rất khó để “trụ” được với công việc do sức khỏe giảm sút, môi trường làm việc nặng nhọc, độc hại”. Chính suy nghĩ này khiến nhiều lao động không ngần ngại rút BHXH một lần. Để hạn chế tình trạng này, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đang đề xuất giảm thời gian đóng BHXH xuống còn 15 năm để NLĐ có cơ hội hưởng lương hưu. Tuy nhiên, cũng cần tính toán kỹ càng bởi hiện nay, tỷ lệ người nhận BHXH một lần tập trung ở độ tuổi khá trẻ từ 20-30 tuổi. Một số lao động cho rằng nếu giả sử rút BHXH một lần ở trong độ tuổi trẻ như vậy thì vẫn có thể tham gia đủ 15 năm để hưởng lương hưu sau này. Do đó, các cấp có thẩm quyền cần tính toán kỹ các điều kiện kèm theo để siết chặt tình trạng trên nếu quy định được thông qua và ban hành trong thời gian tới.

Quay lại thời điểm hiện nay, mặc dù tình hình dịch bệnh COVID-19 cơ bản được kiểm soát, hoạt động sản xuất kinh doanh dần trở lại trạng thái bình thường, nhưng cũng không thể chủ quan, buông lỏng các giải pháp hạn chế tình trạng rút BHXH một lần. Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Nguyễn Văn Thạnh cho biết: Ngay trong tháng đầu của quý 2-2022, số lượng người rút BHXH một lần có dấu hiệu gia tăng, hiện, BHXH thành phố chỉ đạo các phòng nghiệp vụ, BHXH các quận, huyện rà soát, nắm bắt tình hình lao động trên địa bàn, chủ động báo cáo UBND quận, huyện, Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT khi tình trạng nhận BHXH một lần tăng cao để kịp thời có giải pháp hạn chế; phối hợp các phòng, ban, đoàn thể của địa phương tuyên truyền bằng nhiều hình thức: hội nghị, nhóm nhỏ, loa phát thanh… Bên cạnh đó, cơ quan BHXH đẩy mạnh tuyên truyền trên các trang mạng xã hội: Facebook, Zalo…; khuyến khích cán bộ, viên chức, người lao động của BHXH thành phố và các đơn vị, doanh nghiệp tích cực chia sẻ, lan tỏa các thông tin từ nguồn tin chính thống nhằm khuyến cáo và nâng cao hiểu biết, nhận thức của NLĐ về BHXH một lần./.