(HPĐT)- Tại Bảo tàng Văn học Việt Nam có một góc trưng bày nhỏ với bức tượng hai cha con. Người cha bộ đội địu con trên vai cùng hành quân, trong tay còn có chiếc gậy làm bạn đường. Đó chính là hình ảnh nhà thơ Thu Bồn và con trai là Hà Thảo Nguyên, cùng câu chuyện cảm động trong chiến tranh.
.png)
Nhà thơ Thu Bồn tên thật là Hà Đức Trọng, sinh năm 1935 tại huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Ông vào bộ đội từ năm 14, trở thành thiếu sinh quân ở một đơn vị chiến đấu. Khi trưởng thành, ông là phóng viên chiến trường “Liên khu 5” đi khắp các mặt trận ác liệt nhất thời đó.
Năm 1965, giữa rừng sâu chiến trường khu 5, nhà thơ Thu Bồn kết hôn với bà Đỗ Thị Thanh Thu, người con gái ông thầm yêu từ thời thanh niên. Năm 1966, con trai đầu của vợ chồng nhà thơ là Hà Thảo Nguyên ra đời. Từ khi sinh ra, chân tay Hà Thảo Nguyên khòng khèo, gia đình nhà thơ Thu Bồn nghĩ đơn thuần là anh bị suy dinh dưỡng, không hề biết đó là di chứng của chất độc da cam. Năm 1969, khi vợ nhà thơ mang bầu người con thứ 2, đơn vị tổ chức cho vợ chồng nhà thơ Thu Bồn ra Bắc vừa để công tác, vừa chữa bệnh cho con. Để hành quân ra Bắc lúc đó, vợ chồng nhà thơ phải đi bộ, ông dùng chiếc ba lô đục thủng hai bên để 2 chân của Hà Thảo Nguyên ra ngoài. Ông mang theo vợ và cõng con đi bộ suốt ba tháng theo dãy Trường Sơn để ra Bắc. Đi đến làng Ho - Quảng Bình, vợ ông sinh người con thứ hai, được đặt tên là Hà Băng Ngàn. Bao tình yêu và hy vọng thêm lần nữa đến với vợ chồng ông. Nhưng thật không may, năm 1982, người con đầu Hà Thảo Nguyên của ông mất khi mới mười sáu tuổi, mang trong mình căn bệnh máu trắng là di chứng của chất độc màu da cam. Người con thứ hai của ông lớn lên cũng bị ảnh hưởng của chất độc màu da cam.
Cuộc đời nhà thơ Thu Bồn mang những nốt trầm bắt nguồn từ hai chữ “chiến tranh”, thậm chí ám ảnh bởi chất độc da cam. Đau đớn tột cùng, nhà thơ Thu Bồn viết tặng con hai câu thơ:
“Ba chôn sâu trong lòng đất
Kỷ niệm đau buồn cuộc chiến đấu của ba”
Sau chiến tranh, nhà thơ Thu Bồn về công tác ở Tạp chí Văn nghệ quân đội, từng là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa 4, ủy viên Ban Chấp hành Hội Văn nghệ Trung Trung bộ. Nhà thơ Thu Bồn viết thành công cả thơ và tiểu thuyết, ngoài bút danh Thu Bồn là tên dòng sông quê hương, ông còn có bút danh Hà Đức Trọng, Bờ Lốc. Ông từng được trao giải thưởng Nguyễn Đình Chiểu, Giải thưởng văn học quốc tế Lotus của Hội Nhà văn Á Phi, Giải thưởng Báo Hà Nội mới, Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật năm 2017./.
Hà Linh
