Nỗi buồn mang tên đấu kiếm

Hụt bước dài

Còn nhớ, cuộc đua vé tới Olympic Rio 2016, đấu kiếm Việt Nam đại thắng khi có tới 4 VĐV giành vé. Dẫu tới Thế vận hội khó nói đến có huy chương, nhưng giành được vé tới sân chơi lớn là vinh dự lớn. 8 năm trước, những kiếm thủ: Vũ Thành Anh (nam), Nguyễn Thị Lệ Dung, Nguyễn Thị Như Hoa (nữ) chiến thắng ở vòng loại Olympic Rio 2016 trở về, được chào đón nồng nhiệt. Tiếp đó, đấu kiếm đón tin vui khi kiếm thủ Đỗ Thị Anh được trao vé tham dự đưa đấu kiếm nước nhà có 4 suất tới Rio. Một thắng lợi lớn mà trước đó ở kỳ Olympic London 2012, đấu kiếm Việt Nam chỉ có kiếm thủ Nguyễn Tiến Nhật tham dự.

Thành công vang dội ấy của đấu kiếm Việt Nam đến nay chưa đội tuyển thể thao nào khác của Việt Nam và ngay cả đấu kiếm có thể lặp lại thành tích, giành được nhiều vé tới Olympic danh giá. Thành tích của đấu kiếm là cột mốc quan trọng để thể thao Việt Nam đầu tư và thực hiện các thủ tục linh hoạt hơn trong việc đi nước ngoài thi đấu sau đó. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 xảy ra, ảnh hưởng đến nhiều môn thể thao của Việt Nam, trong đó, có đấu kiếm. Do thiếu thông tin, cũng như cách tìm đường đưa các kiếm thủ tới giải đấu tích điểm, đua tranh vé tới Tokyo khiến đấu kiếm Việt Nam tụt hậu. Khi ta biết đường thì đã muộn, bỏ lỡ quá nhiều giải tích điểm trên bảng xếp hạng thế giới, đấu kiếm Việt Nam vắng mặt tại Tokyo 2020.

Với Olympic Paris 2024, dù không bị ảnh hưởng của dịch COVID19, chiến lược tìm vé tới Paris của đấu kiếm cũng không khả quan hơn. Có 2 hình thức để VĐV đấu kiếm giành vé tới Pairs 2024 là tham dự các giải đấu tích điểm cá nhân trên bảng xếp hạng thế giới hoặc thi đấu vòng loại Olympic. Đấu kiếm các nước châu Á thi đấu tại Vòng loại Olympic khu vực châu Á – Thái Bình Dương 2024 để đua tranh suất trực tiếp. VĐV vào chung kết các nội dung sẽ giành vé. Tuy nhiên, các VĐV thế giới hôm nay chọn giành vé Olympic thông qua các giải quốc tế tích điểm là chủ yếu. Việc này, giúp VĐV được thi đấu nhiều hơn, cọ xát và trưởng thành nhanh hơn nhưng đòi hỏi kinh phí cao.

Cũng bởi kinh phí hạn hẹp chỉ đáp ứng đủ nhu cầu thi đấu ở một số giải quốc tế, nên đấu kiếm Việt Nam không thể tham dự các giải tích điểm, thậm chí tham dự các giải quốc tế cũng trông cậy vào các địa phương có nguồn kinh phí dồi dào hơn. Tuy nhiên, thủ tục để thi đấu quốc tế bằng nguồn kinh phí các địa phương lại gặp khó, phải trải qua nhiều khâu, nhiều bước, mất rất nhiều thời gian nên VĐV lỡ bước tham dự giải quốc tế. Không giành vé tới Olympic 2 kỳ liên tiếp, đấu kiếm Việt Nam hụt bước từ chuyên môn tới "đường đi nước bước".

Vẫn ở tầm quản lý

Không giành vé tham dự Olympic Paris 2024, đấu kiếm Việt Nam bắt buộc phải thay đổi cách làm, hướng tới tương lai với lực lượng mới, bởi những kiếm thủ hiện tại - biểu tượng của đấu kiếm Việt Nam một thời chính thức bước vào giai đoạn cuối của sự nghiệp. Muốn lớp VĐV mới tiến bộ, các đơn vị đầu tư đấu kiếm như: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng… cần linh hoạt hơn trong đầu tư, hướng VĐV ra sân chơi quốc tế bằng nhiều nguồn khác nhau, không chỉ trông chờ vào nguồn kinh phí môn đấu kiếm Cục TDTT.

Điều này đang được đấu kiếm thành phố Hồ Chí Minh thực hiện, khi đưa VĐV hàng đầu của mình đến Hàn Quốc tập huấn dài hạn từ nguồn kinh phí của địa phương. Do đó, khi tham dự Vòng loại Olympic châu Á - Thái Bình Dương, kiếm thủ Nguyễn Phước Đến (thành phố Hồ Chí Minh) vào tới bán kết. Ở cấp độ địa phương, Hải Phòng từng đưa VĐV bắn cung đến Hàn Quốc nhằm nâng cao thành tích. Muốn có thành tích phải tập huấn dài ngày, nhưng kinh phí eo hẹp, các đội thể thao Hải Phòng đến Hàn Quốc tập huấn cũng chỉ trong khoảng 1 tháng, “đổi gió” là chính, còn về chuyên môn thu lượm được không nhiều.

Đấu kiếm là môn thể thao khó phát triển phong trào. Muốn xã hội hóa môn này, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển, nhất thiết sớm có Liên đoàn đấu kiếm, có cơ sở pháp lý thành lập các CLB đấu kiếm, thu hút giới trẻ tham gia luyện tập thì đấu kiếm Việt Nam mới mong “hóa rồng”, không hụt bước.