Nối dài hành trình khám phá Di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc

Một hành trình nhiều điểm đến

Từ ngày 4/10/2025, Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc triển khai 3 chương trình du lịch gồm “Một hành trình 5 điểm đến Di sản thế giới”, “Theo dấu chân Tam tổ Trúc Lâm” và “Khám phá Di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc”. Các tour được xây dựng với mục tiêu khai thác giá trị của 5 điểm đến thuộc quần thể gồm Côn Sơn, Kiếp Bạc, Thanh Mai, Kính Chủ và Nhẫm Dương, qua đó tạo sự liên kết giữa những di tích vốn được khai thác tương đối độc lập.

“Một hành trình 5 điểm đến” kéo dài 2 ngày, đưa du khách từ Kiếp Bạc, Côn Sơn đến Thanh Mai, Kính Chủ, Nhẫm Dương. “Theo dấu chân Tam tổ Trúc Lâm” kết nối Sùng Nghiêm, Thanh Mai, Côn Sơn trong một ngày. Trong khi đó, “Khám phá Di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc” tập trung khai thác sâu hơn các giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và cảnh quan của khu di tích.

Điểm mới của các tour là du khách không chỉ tham quan, nghe thuyết minh mà còn được tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm. Tại Côn Sơn, chương trình có thể kết hợp leo núi, thiền, thưởng trà, trải nghiệm ẩm thực, chơi cờ tại Bàn Cờ Tiên; tại các điểm khác là hoạt động tìm hiểu nghề truyền thống, sản phẩm địa phương, không gian văn hóa và tín ngưỡng.

Sau gần một năm triển khai, Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc đón 1,082 triệu lượt khách, tăng 63% so với cùng kỳ năm trước; khách quốc tế đạt 720 lượt, tăng 62%, doanh thu đạt 50,5 tỷ đồng. Riêng “Một hành trình 5 điểm đến” có 27 đoàn với 2.704 khách; “Theo dấu chân Tam tổ Trúc Lâm” có 18 đoàn với 1.730 khách; “Khám phá Di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc” thu hút 430 đoàn với 34.400 khách.

Đối tượng khách khá đa dạng, trong đó có cán bộ, công chức, viên chức, học sinh, sinh viên. Điều này cho thấy các tour không chỉ góp phần tạo sản phẩm du lịch mới mà còn mở rộng cách thức giáo dục, trải nghiệm di sản.

“Trước đây tôi biết Côn Sơn, Kiếp Bạc nhưng chưa hình dung được các điểm di tích lại có thể kết nối thành một hành trình dài như vậy. Mỗi nơi có một câu chuyện riêng, nhưng khi đi theo tuyến, tôi cảm nhận rõ hơn mối liên hệ về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng. Những hoạt động trải nghiệm cũng khiến chuyến đi gần gũi và dễ nhớ hơn”, du khách Nguyễn Thị Hoài Thương, Việt kiều Canada chia sẻ.

Theo ông Lê Duy Mạnh, Phó Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc, việc xây dựng các tour, tuyến là một trong những giải pháp để di tích tiếp cận công chúng hiệu quả hơn. “Chúng tôi xác định việc xây dựng các tour, tuyến về thiền phái Phật giáo Trúc Lâm, văn hóa thời Trần… là một trong những cách để di tích có sức sống và tiếp cận công chúng nhanh chóng, hiệu quả hơn”. Ông Mạnh nói.

Sự xuất hiện của các đoàn khách cũng tạo thêm cơ hội để người dân giới thiệu sản phẩm địa phương. Tại Côn Sơn - Kiếp Bạc và các điểm đến trong hành trình, những sản phẩm như trà sen, trà hoa cúc, bánh truyền thống, sản phẩm OCOP… được đưa vào không gian trải nghiệm và giới thiệu với du khách.

“Trước đây khách thường tập trung ở những điểm quen thuộc như Côn Sơn, Kiếp Bạc. Khi có các tour kết nối, nhiều đoàn bắt đầu quan tâm đến những điểm xa hơn như Thanh Mai, Kính Chủ, Nhẫm Dương. Người dân có thêm cơ hội giới thiệu đặc sản, sản phẩm làng nghề. Nếu lượng khách ổn định, đây sẽ là cơ hội để các hộ dân phát triển thêm dịch vụ và sinh kế”, ông Nguyễn Văn Bảy, tổ dân phố Thanh Mai, phường Nguyễn Trãi phấn khởi nói.

Quảng bá di sản, mở rộng không gian kết nối

Để những tour mới không chỉ dừng ở việc đưa khách đi tham quan, Ban Quản lý chú trọng nâng cấp cơ sở vật chất, cải tạo cảnh quan, xây dựng các điểm trải nghiệm và nghiên cứu, hệ thống hóa tư liệu phục vụ thuyết minh. Trước khi triển khai, các điểm thuộc tuyến cũng được khảo sát, đánh giá hiện trạng và chất lượng dịch vụ để tiếp tục hoàn thiện sản phẩm.

Công tác quảng bá được triển khai trên nhiều kênh. Các chương trình được giới thiệu tại Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc; tổ chức hội nghị kết nối với doanh nghiệp lữ hành; tuyên truyền trên báo chí, mạng xã hội, đồng thời xây dựng các ấn phẩm, video giới thiệu chương trình.

Đặc biệt, chuyển đổi số đang mở thêm một phương thức quảng bá di sản. Hệ thống thuyết minh tự động, mã QR, thông tin trên ứng dụng Smart Hải Phòng cùng việc số hóa bảo vật, văn bia, công trình kiến trúc và cảnh quan giúp du khách có thể tiếp cận thông tin trước và trong hành trình tham quan.

Ông Lê Duy Mạnh cho biết thêm: “Công nghệ và chuyển đổi số đóng vai trò rất quan trọng trong việc quảng bá và phát huy giá trị di sản. Ban Quản lý đã triển khai thuyết minh tự động, mã QR, ứng dụng Smart Hải Phòng; đồng thời số hóa các di sản, bảo vật, văn bia, công trình kiến trúc và cảnh quan để giới thiệu trên các nền tảng số”.

Tuy nhiên, những tour du lịch sau một năm triển khai vẫn chưa thể phát huy hết tiềm năng vốn có bởi những khó khăn về hạ tầng vẫn hiện hữu như bến bãi chưa đáp ứng yêu cầu; cơ sở lưu trú, ăn uống còn thiếu và chất lượng chưa đồng đều, khả năng hướng dẫn bằng ngoại ngữ của hướng dẫn viên còn hạn chế…

Đây là những vấn đề cần được giải quyết để sự kết nối trở thành trải nghiệm thực sự liền mạch đối với du khách. Mỗi điểm đến cần có một câu chuyện riêng, một sản phẩm riêng nhưng cùng nằm trong mạch kể chung của vùng Di sản thế giới.

Một năm triển khai 3 tour chưa phải chặng đường dài, nhưng đã tạo bước chuyển từ khai thác từng điểm di tích sang tư duy kết nối sản phẩm, kết nối địa phương và kết nối công chúng…