(HPĐT)- Công việc bận rộn, đam mê các thiết bị công nghệ, không có thời gian… là những lý do nhiều người đưa ra để biện minh cho việc ít vận động, rèn luyện thể lực trong thời hiện đại. Song, thói quen lười vận động là nguyên nhân của nhiều căn bệnh thường gặp, gây tác hại xấu đến sức khỏe mỗi người. Bởi vậy, việc thiết lập chế độ vận động phù hợp, lan tỏa tinh thần sống khỏe là điều cần thiết và không thể chậm trễ.
Người dân tập thể dục, rèn luyện sức khỏe tại dải trung tâm thành phố.
Mắc nhiều bệnh vì ngại “nhúc nhích”
Là nhân viên chăm sóc khách hàng toàn thời gian tại siêu thị bán đồ gia dụng trên đường Lạch Tray (quận Ngô Quyền), chị Nguyễn Thị Ngọc Mai, 31 tuổi, phường Đằng Giang (quận Ngô Quyền) hằng ngày đều ngồi trong văn phòng 8 tiếng đồng hồ để tiếp nhận, xử lý các cuộc gọi của khách hàng. Sau 2 năm gắn bó với công việc, chị Mai bắt đầu nhận thấy một số thay đổi về sức khỏe như thường xuyên đau vùng cổ, khó khăn khi cúi xuống hoặc xoay ngang, bàn tay bị tê bì mỗi khi gõ bàn phím máy tính. Chỉ khi tình cờ có dịp khám sức khỏe tổng thể, chị mới bất ngờ khi bác sĩ chuẩn đoán bị thoái hóa đốt sống cổ.
Tương tự, đi khám bệnh tại Bệnh viện Đa khoa quốc tế Hải Phòng, anh Phạm Văn Nam, 46 tuổi, phường Niệm Nghĩa (quận Lê Chân) hoang mang khi kết quả khám bệnh cho thấy anh “ôm” đủ bệnh cùng lúc như tăng huyết áp, có nguy cơ béo phì, đái tháo đường. Nguyên nhân chính là do anh Nam ít vận động nên những chất dinh dưỡng nạp vào cơ thể không được tiêu thụ, mà tích trữ lại dưới dạng mỡ; việc điều hòa đường huyết cũng trở nên kém hiệu quả.
Theo chuyên viên tư vấn- trị liệu sức khỏe Nghiêm Thị Lan Hương, Trung tâm Chăm sóc sức khỏe và làm đẹp trên đường Hoàng Thế Thiện (quận Hải An): Trường hợp như chị Mai, anh Nam còn trẻ mà gặp một số bệnh của người già như đau lưng, mỏi cổ do ít vận động không hiếm. Trên thực tế, những người thường xuyên làm công việc văn phòng phải ngồi lâu, tiếp xúc nhiều với máy tính ít khi thay đổi tư thế, lại ngại vận động và thường ăn đồ ăn nhanh, uống nước ngọt là nguyên nhân của những chứng bệnh phổ biến như tim mạch, đau khớp, đau vai gáy, căng thẳng thường xuyên…Vì khi thiếu vận động, những năng lượng dư thừa từ việc ăn uống chuyển hóa thành mỡ, có thể tích tụ ở thành mạch, thời gian lâu dài sẽ khiến thành mạch bị xơ cứng và hẹp đi, gây ra các biến chứng nguy hiểm như tuần hoàn máu kém, thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim. Bên cạnh đó, hệ xương khớp muốn dẻo dai phụ thuộc nhiều vào các hoạt động hằng ngày. Nếu các khớp ít được hoạt động, bôi trơn, cơ bắp xương sẽ yếu đi theo thời gian, gây ra loạt bênh như đau lưng, nhức tay, thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, hội chứng ống cổ tay… Từ đó, dẫn đến sức khỏe suy giảm, tinh thần sa sút, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống.
Bên cạnh đó, thông qua các buổi tuyên truyền giáo dục sức khỏe, rèn kỹ năng sống trong học sinh tại nhiều trường học trên địa bàn thành phố, bác sĩ Trịnh Thanh Viễn, Trưởng khoa Vị thành niên- Thanh niên, Trung tâm chăm sóc Sức khỏe sinh sản thành phố nhận thấy, các em học sinh tiểu học và THCS thuộc nhóm ít vận động. Trong khi đó, các nghiên cứu cho thấy nếu trẻ hoạt động thể lực ở mức độ nhẹ, trung bình, ngủ dưới 8 giờ/ngày có nguy cơ thừa cân, béo phì gấp 3 lần so với trẻ hoạt động thể lực nhiều, ngủ đủ, xem tivi ít hơn.
Rèn luyện lối sống khỏe, lành mạnh
Theo nhiều nghiên cứu, việc tích cực vận động sẽ giúp mỗi người giảm từ 20- 40% nguy cơ mắc các rối loạn chuyển hóa, giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, các bệnh cơ xương khớp. Không những thế, lối sống siêng năng vận động còn góp phần giải tỏa căng thẳng hiệu quả, từ đó hạn chế nguy cơ mắc các chứng rối loạn tâm thần.
Anh Vũ Văn Hùng, phường An Biên (quận Lê Chân) cho biết: “Công việc sửa chữa máy tính bận rộn khiến tôi cả ngày chỉ ngồi một chỗ, mặt khác đòi hỏi sự tập trung cao độ nên tôi thường ăn, ngủ ngay tại cửa hàng. Tuy nhiên, mới đây cảm thấy bụng mình “phì nhiêu” hơn, khi làm việc hay bị đứt hơi, tôi mới quyết tâm “vượt lười” rèn luyện thể thao, cải thiện sức khỏe. Quả thực, khi đến dải trung tâm thành phố, gặp và quan sát những người yêu vận động, thấy ai cũng khỏe, đẹp hơn người thức khuya, ăn, ngủ không điều độ, tôi càng có thêm động lực tập luyện. Nhờ vậy, sau 3 tháng kiên trì, tôi tạo được thói quen chạy bộ, đánh cầu lông mỗi buổi chiều, cảm thấy khỏe khoắn và làm việc hiệu quả cao hơn.
Hiểu được tầm quan trọng của việc vận động nên từ năm 2019 đến nay, gần 20 cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố chú trọng tập thể dục giữa giờ làm việc. Điển hình như tại Công ty TNHH Regina Miracle (Khu công nghiệp VSIP), đúng 10 giờ, loa vừa mở, đồng loạt từ quản lý nhà xưởng đến toàn bộ nhân viên, công nhân ngưng làm việc tại chỗ để tập thể dục giữa giờ trong tiếng nhạc vui nhộn. Anh Vũ Đình Phi, Chủ tịch Công đoàn công ty cho biết, công việc của hầu hết công nhân, lao động đều phải đứng hoặc ngồi nhiều trước máy móc nên nếu không thay đổi tư thế trong thời gian dài sẽ dễ đau mỏi, căng thẳng. Vì vậy, khi công ty đưa hoạt động tập thể dục giữa giờ với thời gian 5 phút mỗi lần tập không chỉ giúp người lao động thư giãn, tinh thần sảng khoái, bớt mệt mỏi mà còn giúp tăng hiệu quả công việc.
Trong khi đó, trong 15 phút ra chơi giữa giờ của Trường THCS Đằng Hải (quận Hải An), toàn thể học sinh đều được trải nghiệm giờ ra chơi vui vẻ, tràn đầy sức sống, giảm bớt áp lực học tập. Mỗi học sinh đều hào hứng tham gia những hoạt động đa dạng, phong phú do thầy, cô giáo tổ chức như chơi các trò chơi dân gian kéo co, bịt mắt bắt dê; làm các sản phẩm tái chế từ nhựa; vẽ tranh, chăm sóc góc thiên nhiên; nhảy hiện đại...
Các chuyên gia về sức khỏe lưu ý: Người bình thường nên dành ít nhất 30 phút/ngày cho các hoạt động vận động cơ thể nhằm thúc đẩy quá trình trao đổi chất và tăng cường hiệu quả chuyển hóa năng lượng. Vận động đều đặn mỗi ngày với một cường độ vừa phải sẽ giúp kiểm soát tốt cân nặng và tình trạng sức khỏe, giảm hiệu quả các nguy cơ bệnh thể chất và tâm lý. Thói quen tốt cho sức khỏe này có thể được hình thành ngay từ những hành động đơn giản hàng ngày và vào bất cứ thời gian nào. Chẳng hạn thay vì đi xe máy, ô tô ra siêu thị gần nhà, bạn có thể đi bộ. Mỗi sáng dậy sớm hơn 30 phút để thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng, đơn giản ngay tại nhà, hay chạy một vòng quanh công viên sau mỗi chiều tan học, tan làm về. Ngoài ra, có nhiều môn thể thao hỗ trợ rèn luyện sức bền, nâng cao sức khỏe và thư giãn như tập yoga, tập võ, chơi bóng rổ, đánh cầu lông, bơi lội… Nếu siêng năng tập luyện, bản thân mỗi người sẽ cải thiện được sự trì trệ, nâng cao sức khỏe tim mạch và xương, kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ huyết áp cao, bệnh tim mạch, đột quỵ, tiền đái tháo đường, trầm cảm và nhiều loại ung thư.
Linh Anh - Ảnh: Trung KiênTheo thống kê của Bộ Y tế, tại Việt Nam hơn 70% số ca tử vong do bệnh không lây nhiễm là tim mạch, ung thư, các bệnh về đường hô hấp mạn tính và đái tháo đường, mà nguyên nhân gây bệnh liên quan đến lối sống thiếu khoa học, lười vận động. Còn nghiên cứu của Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, có tới 30% số người trưởng thành thiếu vận động thể lực. Tố chất thể lực, sức bền và sức mạnh của thanh niên Việt Nam được xếp vào mức kém so với chuẩn.
