Bệnh cơ xương khớp đang trở thành căn bệnh phổ biến ở người cao tuổi, tiến triển âm thầm nhưng gây suy giảm vận động, ảnh hưởng nghiêm trọng chất lượng cuộc sống.
Trong bối cảnh già hóa dân số ngày càng rõ nét, các bệnh lý cơ xương khớp đang trở thành vấn đề sức khỏe phổ biến, tác động trực tiếp đến đời sống của người cao tuổi. Không chỉ dừng lại ở những cơn đau nhức thông thường, nhóm bệnh này còn âm thầm bào mòn khả năng vận động, khiến nhiều người phải sống chung với đau đớn, lệ thuộc vào người thân trong sinh hoạt hằng ngày.
Mới đầu, bà Phạm Thị Thanh (phường Hải Dương) chỉ cảm giác đau vai thoáng qua, bà cho rằng đó là biểu hiện bình thường của tuổi tác nên chủ yếu tự xoa bóp, nghỉ ngơi tại nhà. Tuy nhiên, theo thời gian, cơn đau không những không giảm mà còn tăng về tần suất và mức độ, lan xuống cánh tay, gây khó khăn khi thực hiện các động tác đơn giản như giơ tay, mặc áo.
Khi đến bệnh viện khám, bà được chẩn đoán thoái hóa khớp vai kèm theo tình trạng gai xương chèn ép. Các bác sĩ khuyến nghị can thiệp phẫu thuật để xử lý triệt để tổn thương. Dù vậy, do tâm lý e ngại rủi ro và áp lực tuổi tác, bà Thanh lựa chọn điều trị bảo tồn bằng thuốc và kết hợp tập luyện phục hồi chức năng, chấp nhận các cơn đau hành hạ.
Mới đây, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hải Phòng - Vĩnh Bảo cũng tiếp nhận một bệnh nhân 58 tuổi, nhập viện trong tình trạng đau khớp gối và cột sống thắt lưng kéo dài nhiều ngày, việc đi lại gặp nhiều khó khăn. Trước đó, người bệnh từng xuất hiện các triệu chứng đau nhẹ nhưng không thăm khám, chỉ tự điều trị tại nhà.
Qua kiểm tra lâm sàng và chụp X - quang, bác sĩ xác định khớp gối của bệnh nhân này đã có dấu hiệu thoái hóa rõ rệt với khe khớp hẹp, bề mặt khớp không còn trơn láng. Đây là tình trạng phổ biến ở người lớn tuổi, song nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể dẫn đến hạn chế vận động lâu dài, thậm chí biến dạng khớp.
Sau quá trình điều trị bằng thuốc kết hợp hướng dẫn tập luyện, tình trạng đau của bệnh nhân có cải thiện, việc đi lại thuận lợi hơn. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, đây mới chỉ là bước kiểm soát triệu chứng, người bệnh vẫn cần theo dõi và điều trị lâu dài để hạn chế bệnh tiến triển xấu đi.
Thực tế tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hải Phòng cho thấy, bệnh cơ xương khớp luôn chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số bệnh nhân đến khám và điều trị. Riêng tại khoa Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng, có thời điểm tiếp nhận gần 70 bệnh nhân mỗi ngày, trong đó khoảng 60% là các bệnh lý liên quan đến xương khớp.
Theo thống kê mới đây của Bộ Y tế, bệnh cơ xương khớp hiện chiếm khoảng 30% tổng số bệnh không lây nhiễm, với hơn 60% người trên 60 tuổi mắc ít nhất một bệnh lý liên quan. Những con số này không chỉ cho thấy mức độ phổ biến mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về gánh nặng bệnh tật trong cộng đồng, nhất là khi tuổi thọ trung bình ngày càng tăng.
Dù phổ biến, song một thực tế đáng lo ngại là nhiều người cao tuổi vẫn giữ tâm lý chủ quan trước các dấu hiệu ban đầu của bệnh cơ xương khớp. Không ít người cho rằng đau nhức là “chuyện của tuổi già”, từ đó chấp nhận sống chung với bệnh hoặc tự điều trị bằng những phương pháp thiếu căn cứ khoa học.
Theo bác sĩ Vũ Hữu Tuyên, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Y học cổ truyền Hải Phòng, đây chính là nguyên nhân khiến nhiều bệnh nhân đến viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng. “Bệnh cơ xương khớp thường tiến triển âm thầm, triệu chứng ban đầu không rõ ràng nên dễ bị bỏ qua. Khi cơn đau tăng lên, vận động bị hạn chế thì lúc đó việc điều trị sẽ khó khăn hơn và hiệu quả phục hồi cũng giảm đi đáng kể”, bác sĩ Tuyên cho biết.
Đáng chú ý, việc tự ý sử dụng thuốc giảm đau, thuốc chống viêm không theo chỉ định y tế tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Những loại thuốc này có thể giúp giảm đau nhanh nhưng lại gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm nếu sử dụng kéo dài, như viêm loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, suy gan, suy thận… Thực tế cho thấy, không ít bệnh nhân phải nhập viện không chỉ vì bệnh xương khớp mà còn do biến chứng từ việc lạm dụng thuốc.
Bên cạnh đó, các phương pháp truyền miệng như đắp lá, xoa bóp bằng rượu thuốc không rõ nguồn gốc cũng có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn nếu áp dụng sai cách. Việc điều trị không đúng hướng không chỉ làm chậm quá trình phục hồi mà còn khiến tổn thương khớp tiến triển nhanh hơn.
Bệnh cơ xương khớp không chỉ là hệ quả của quá trình lão hóa mà còn chịu ảnh hưởng từ thói quen sinh hoạt và nhận thức chăm sóc sức khỏe. Việc thăm khám định kỳ, phát hiện sớm và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế biến chứng. Cùng với đó, duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa bệnh. Người cao tuổi cần chú ý chế độ dinh dưỡng đầy đủ, bổ sung can xi hợp lý, duy trì vận động nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng, đồng thời tránh các hoạt động gây áp lực quá mức lên khớp.
NGỌC HÂN
