Nỗi lo từ cử tạ

Đô cử Bùi Đình Sáng tại giải vô địch trẻ thế giới 2019.

Mục tiêu khó thành

Cuối tháng 11-2020, IWF công bố lực sĩ Nguyễn Thu Trang và Bùi Đình Sáng dính doping. Tại giải vô địch thế giới tổ chức ở Mỹ năm 2019, Nguyễn Thu Trang (17 tuổi), vô địch hạng 45kg. Trang giành 3 HCV ở các nội dung: cử giật 66kg, cử đẩy 75kg và tổng cử 141kg. Trước đó, năm 2018, Trang đoạt HCB Olympic trẻ. Tại giải vô địch quốc gia 2019, lực sĩ trẻ này giành 1 HCB và 2 HCĐ. Trang được coi là thế hệ vàng tương lai của cử tạ Việt Nam, được đề cử danh hiệu VĐV trẻ của năm tại Cúp Chiến thắng 2019. Đồng đội của Trang, lực sĩ Bùi Đình Sáng giành HCV cử giật 113kg và HCĐ tổng cử 243kg ở hạng 61kg nam giải vô địch cử tạ trẻ thế giới tại Mỹ 2019. Hai VĐV bị phát hiện sử dụng oxandrolone –chất phát triển cơ bắp bị IWF liệt vào dah sách chất cấm sử dụng.

Trước đó 1 năm, hai lực sĩ Đinh Thị Phương Thanh và Trần Văn Vinh cũng bị phát hiện dùng doping. Trong số 4 VĐV này, Trang, Sáng, Thanh từng giành HCV giải trẻ thế giới, còn Trần Văn Vinh giành HCB ASIAD 2018. Họ bị phát hiện do IWF kiểm tra đột xuất tại Việt Nam.

Với án cấm thi đấu 4 năm, cùng khoản tiền nộp phạt và không có giảm án, cử tạ Việt Nam coi như mất luôn 4 tài năng lớn. Nhưng ngoài “vết gợn” dành cho chính VĐV và HLV, còn là nỗi lo của thể thao Việt Nam khi bị ảnh hưởng lớn đến cơ hội đoạt 3 vé tới Olympic Tokyo 2020 vào mùa hè năm tới. Việc 2 năm liên tiếp có VĐV bị phát hiện sử dụng doping đẩy cử tạ Việt Nam đứng trước nguy cơ bị loại khỏi Olympic Tokyo 2020. Theo ông Đỗ Đình Kháng phụ trách cử tạ của Tổng cục TDTT, việc VĐV bị phát hiện sử dụng chất cấm ảnh hưởng rất nhiều tới thể thao Việt Nam.

Dựa theo quy định, bất cứ quốc gia nào vi phạm doping 3 lần trở lên trong thời gian diễn ra vòng loại Olympic (bắt đầu từ 11-2018) đều có thể bị mất số lượng hạn ngạch hoặc bị cấm tham dự. Ai Cập và Thái Lan đang gặp bê bối doping ở lứa tuổi thanh, thiếu niên bị cấm đến Tokyo, trước đó có một số quốc gia khác. Nặng nhất là thể thao Nga bị cấm triệt để tham dự Olympic. Chiểu theo quy định, nhẹ nhất thì cử tạ Việt Nam cũng bị mất hạn ngạch VĐV tham dự và nặng thì có thể bị cấm tham dự. Nếu điều này xảy ra thì đó là thảm họa và thiệt thòi lớn của TTVN, nhất là cử tạ- môn được đầu tư lớn, nuôi hy vọng cao nhất giành huy chương ở Tokyo 2020.

Sao vẫn phạm luật ?

Lúc này, những người có trách nhiệm của cử tạ đang nóng lòng chờ thông tin xử lý tiếp theo từ IWF. Nhưng thực tế cho thấy, dự cảm VĐV cử tạ dính doping chỉ là vấn đề thời gian. Năm 2018, tại Đại hội Thể thao toàn quốc, HLV Hữu Trí (thành phố Hồ Chí Minh) là HLV đội tuyển cử tạ nam quốc gia tâm sự: “Cử tạ có nhiều thay đổi, không còn hạng 56kg của nam nên đội đưa Thạch Kim Tuấn lên thi đấu ở hạng cân cao. Tôi không đặt mục tiêu giành HCV với Tuấn mà là thử nghiệm. Đặc biệt, IWF bắt đầu kiểm tra doping bất ngờ với cử tạ Việt Nam, mình phải bảo vệ VĐV một cách nghiêm ngặt”. Không chỉ riêng HLV Hữu Trí, Trưởng bộ môn cử tạ Hải Phòng – Đoàn Kim Liên cũng nêu lý do tương tự, cử tạ Hải Phòng chấp nhận thất bát tại đại hội, nhưng đó là việc cần thiết để bảo vệ VĐV lâu dài.

Thời gian sau đó, IWF “đốn tim” bộ môn cử tạ khi công bố lực sĩ Phương Thanh và Văn Vinh dính doping. Điều khó chấp nhận hơn, các VĐV cử tạ bị IWF kiểm tra trước đại hội đã được thông báo trước kế hoạch mà vẫn có đơn vị để VĐV mắc. Năm 2019, IWF còn đưa ra bản danh sách 312 VĐV cử tạ xuất sắc, có tiềm năng trên thế giới, trong đó có 7 lực sĩ Việt Nam đạt thành tích ở giải vô địch thế giới và trẻ thế giới. Họ được IWF đưa vào diện giám sát đặc biệt về nguy cơ doping, bị kiểm tra bất cứ lúc nào với nhiều phương thức khác nhau. Chúng ta đã biết mà địa phương vẫn để mắc lỗi, thực sự đáng tiếc.

Hai năm liên tiếp 4 lực sĩ cử tạ mắc doping làm hình ảnh TTVN mất đi vẻ đẹp, nhất là khi Việt Nam đã ký tuyên bố Copenhagen về tham gia đầy đủ phòng, chống doping. Thậm chí, cử tạ Việt Nam còn từng được hưởng lợi từ sự trong sạch của mình, nâng vị trí xếp hạng đồng đội. Thế nên, chuyện của doping với cử tạ hôm nay rất khó nói là sự thiếu hiểu biết hay là vô tình. Rất lo tại SEA Games 31, nếu bị IWF cấm, cử tạ Việt Nam không được thi đấu trên sân nhà. Ngay SEA Games 30 năm 2019 ở Philippines, Thái Lan không được thi đấu môn cử tạ./.