Nỗi lo từ những bãi phế liệu

Ngổn ngang phế liệu

Theo phản ánh của người dân, dọc nhiều tuyến đường ở các phường, xã như Phú Thái, Hà Bắc, Lai Khê hay một số địa phương khác, không khó để bắt gặp các điểm thu mua phế liệu nằm xen kẽ giữa khu dân cư. Tại đây, đủ loại phế thải được tập kết ngổn ngang từ giấy vụn, bìa các tông, bao bì, xốp, nhựa, vải vụn đến sắt thép, thiết bị điện cũ...

Bà Nguyễn Thị Hạnh, người dân xã Phú Thái cho biết, tuyến đường thôn Quỳnh Khê 2 phục vụ nhu cầu đi lại của người dân nhưng thường xuyên bị một hộ kinh doanh phế liệu sử dụng làm nơi tập kết, giao dịch hàng hóa. Phế liệu ngổn ngang, lấn chiếm lòng đường, trong khi các phương tiện ra vào thu mua diễn ra nhiều, gây cản trở giao thông.

Theo bà Hạnh, có thời điểm hàng hóa và xe vận chuyển chiếm hết mặt đường khiến người dân không thể lưu thông bình thường. “Nhiều lúc đi đến đoạn đường này thấy bị chắn lối, chúng tôi phải quay lại để đi đường khác”, bà Hạnh cho biết.

Điều khiến người dân lo lắng là nhiều cơ sở nằm sát nhà ở, trong khi những vật liệu được thu gom hầu hết đều rất dễ bắt lửa. Chỉ cần một tia lửa nhỏ cũng có thể dẫn đến hỏa hoạn.

Điểm thu mua phế liệu nằm cạnh đường 390B ở xã Hà Bắc của các hộ: Nguyễn Hữu Ngoan, Phạm Sỹ Thiềm, Nguyễn Hữu Mai ở thôn Cổ Chẩm 1 cũng thường xuyên tập kết bao bì, vật liệu tràn ra đường. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, nguy cơ cháy càng trở nên đáng lo ngại. Nhiều người dân sống gần các điểm thu mua phế liệu cho biết, họ luôn trong tâm trạng bất an.

Nguy cơ đã được cảnh báo

Những năm qua, ở nhiều nơi đã xảy ra cháy liên quan đến hoạt động thu gom, tái chế phế liệu. Cuối năm 2025, ở xã Trường Tân xảy ra vụ cháy cơ sở tập kết phế liệu. Tháng 4 vừa qua, lại xảy ra cháy bãi phế liệu ngoài trời ở xã An Lão.

Luật sư Nguyễn Thanh Hải, Trưởng Văn phòng Luật sư Bảo Công (Đoàn Luật sư Hải Phòng) cho biết, theo quy định của pháp luật, hoạt động thu mua phế liệu thuộc nhóm ngành thu gom, xử lý và tái chế chất thải. Do đó các cơ sở kinh doanh phải thực hiện đăng ký kinh doanh và bảo đảm các yêu cầu về bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy.

Nghị định 105/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cũng quy định các cơ sở thu mua phế liệu phải có nội quy, phương án phòng cháy chữa cháy, lực lượng chữa cháy tại chỗ và các điều kiện phục vụ công tác chữa cháy.

Theo tìm hiểu của phóng viên, ngoài nguy cơ cháy nổ, nhiều cơ sở còn chưa bảo đảm các quy định về vệ sinh môi trường. Nhiều điểm tập kết phế liệu chiếm dụng lòng đường, vỉa hè để chứa hàng hóa, gây mất mỹ quan đô thị và ảnh hưởng đến an toàn giao thông.

Để phòng, chống vi phạm của cơ sở tập kết, tái chế phế liệu, các địa phương, cơ quan chức năng đã kiểm tra, kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh các thiếu sót, hạn chế. Ông Phạm Văn Diện, Chủ tịch UBND phường Phù Liễn cho biết, tháng 5 vừa qua, phường đã triển khai đợt kiểm tra, rà soát toàn diện các hộ sản xuất, kinh doanh phế liệu trên địa bàn.

Theo thống kê sơ bộ, phường có khoảng 80 hộ hoạt động trong lĩnh vực này. UBND phường yêu cầu các điểm thu mua phế liệu nằm trong khu dân cư khẩn trương di dời ra các điểm khác, giữ khoảng cách an toàn với khu dân cư, trường học, cơ sở y tế và các công trình công cộng.

Theo Đại tá Phạm Viết Dũng, Phó Giám đốc Công an thành phố, không thể chủ quan trong công tác phòng cháy, chữa cháy tại các cơ sở, trong đó có cơ sở tập kết, tái chế phế liệu. Lực lượng chức năng, đặc biệt là Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tăng cường phối hợp với các địa phương kiểm tra, hướng dẫn, đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Văn Thuấn cho biết, hoạt động thu mua, tập kết phế liệu nếu không được quản lý chặt chẽ sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan đô thị và ảnh hưởng đến đời sống người dân. Các cơ sở thu mua phế liệu phải thực hiện đầy đủ quy định về bảo vệ môi trường, bố trí khu vực tập kết bảo đảm vệ sinh, không để phát tán bụi, nước thải, mùi hôi ra môi trường chung quanh; đồng thời thực hiện thu gom, phân loại và xử lý chất thải phát sinh đúng quy định. "Đối với các trường hợp tập kết phế liệu lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, gây ô nhiễm môi trường hoặc không bảo đảm các điều kiện theo quy định, các địa phương cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm”, ông Thuấn nói.

Ngoài các giải pháp trên, thiết nghĩ, các địa phương cần sớm quy hoạch, di dời các điểm thu mua phế liệu ra khỏi khu dân cư, đưa vào các khu vực tập trung được quản lý chặt chẽ về môi trường và an toàn phòng cháy chữa cháy. Đây là giải pháp then chốt để phòng ngừa rủi ro trong trường hợp phát sinh sự cố từ các cơ sở này.