(HPĐT)- Tòa nhà Bảo tàng (thuộc Bảo tàng và Thư viện Hải Phòng) được xây dựng từ năm 1919, là công trình kiến trúc kiểu Âu cổ điển độc đáo. Nơi đây hiện lưu giữ hơn 22 nghìn hiện vật, 11.400 hình ảnh, 3.285 tài liệu văn bản gốc và 720 đầu sách. Mỗi hiện vật, hình ảnh, tư liệu tại bảo tàng là một câu chuyện về sự hy sinh, cống hiến của các thế hệ qua từng thời kỳ.
(HPĐT)- Tòa nhà Bảo tàng (thuộc Bảo tàng và Thư viện Hải Phòng) được xây dựng từ năm 1919, là công trình kiến trúc kiểu Âu cổ điển độc đáo. Nơi đây hiện lưu giữ hơn 22 nghìn hiện vật, 11.400 hình ảnh, 3.285 tài liệu văn bản gốc và 720 đầu sách. Mỗi hiện vật, hình ảnh, tư liệu tại bảo tàng là một câu chuyện về sự hy sinh, cống hiến của các thế hệ qua từng thời kỳ.
Công trình kiến trúc độc đáo Theo nhà nghiên cứu văn hóa Phạm Tuệ, tòa nhà Bảo tàng tọa lạc trên đại lộ Paul Bert (nay là phố Điện Biên Phủ). Ban đầu, công trình là trụ sở Ngân hàng Công nghiệp Trung Hoa (Banque Industrielle de Chine, thành lập năm 1913). Đến năm 1922, đổi thành Ngân hàng Pháp - Hoa Thương mại và Công nghiệp (Banque Franco - Chinoise pour le Commerce et l’Industrie). Sau khi giải phóng Hải Phòng, công trình này được chuyển thành Bảo tàng thành phố.
Với diện tích khoảng 0,5 hecta, công trình được thiết kế theo phong cách Gothique, là tuyệt phẩm kiến trúc ở thành phố. Sau Ngày giải phóng Hải Phòng năm 1955, công tác xây dựng bảo tàng bắt đầu. Năm 1957, một tổ công tác bảo tồn và bảo tàng được thành lập, đánh dấu sự quan tâm của chính quyền đối với di sản văn hóa. Thời gian đầu, hoạt động trưng bày tạm thời diễn ra tại nhà số 12 phố Phan Bội Châu.
Năm 1958, Thành ủy Hải Phòng ban hành Nghị quyết về việc xây dựng Bảo tàng thành phố. Công việc được đẩy mạnh thực hiện năm 1959 và vào ngày 20-12- 1959, Bảo tàng Hải Phòng chính thức khánh thành và mở cửa, trở thành một trong những bảo tàng cấp tỉnh đầu tiên tại Việt Nam. Bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ di sản văn hóa, mà còn là trung tâm nghiên cứu, sưu tầm, trưng bày về lịch sử và văn hóa Hải Phòng.
Năm 2025, theo Quyết định số 716/QĐ-UBND, Bảo tàng Hải Phòng hợp nhất với Thư viện Khoa học Tổng hợp thành Bảo tàng và Thư viện Hải Phòng từ ngày 1-3-2025.
Cầu nối giữa quá khứ và hiện tại
Theo Giám đốc Bảo tàng và Thư viện Hải Phòng Bùi Thị Nguyệt Nga, bảo tàng là không gian lý tưởng để khám phá và hiểu rõ hơn về sự phong phú của di sản văn hóa địa phương. Tại đây, du khách có thể chiêm ngưỡng các hiện vật, checkin hoặc tham gia các hoạt động triển lãm.
Bảo tàng Hải Phòng hiện lưu trữ hơn 22 nghìn hiện vật, 11.400 hình ảnh, 3.285 tài liệu văn bản gốc và 720 đầu sách. Với diện tích trưng bày 1.283m2 và 16 phòng trưng bày, bảo tàng chia thành 12 chủ đề lớn, bao gồm tài nguyên thiên nhiên, lịch sử đô thị, kháng chiến, giao thông, biển đảo Việt Nam, nông nghiệp và kinh tế. Đặc biệt, khu vực chuyên đề kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước và thành phố là điểm nhấn quan trọng.
Bên cạnh các triển lãm hiện vật, bảo tàng cũng tổ chức các triển lãm chuyên đề. Các triển lãm tiêu biểu gần đây như: “Dấu ấn mùa thu lịch sử”, “Văn minh sông Hồng - Kết tinh và tỏa sáng”, “Sưu tập An Biên - Bảo vật quốc gia”, và “Triển lãm Tranh Đồ họa các nước ASEAN 2024”… Các chuyên đề này giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận gần hơn với những giá trị văn hóa, lịch sử.
Hiện, Hải Phòng có nhiều di tích lịch sử và văn hóa như: Bảo tàng Hải quân, Bảo tàng Quân khu Ba, Khu di tích Bạch Đằng Giang, Bãi cọc Cao Quỳ, Bến tàu K15, Khu di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Tuy nhiên, với số lượng hiện vật phong phú, hệ thống trưng bày ấn tượng và các triển lãm chuyên đề luôn gắn kết với tính thời sự, Bảo tàng Hải Phòng vẫn là không gian trải nghiệm độc đáo cho những ai muốn khám phá chiều sâu lịch sử, văn hóa của thành phố Cảng.
Bài và ảnh: LAM ANH
