(HPĐT)- “Năm nay thưởng Tết bao nhiêu?” luôn là câu hỏi khá phổ biến của người Việt những ngày này. Cho dù rất riêng tư và tế nhị, nhưng “thưởng Tết” không chỉ là sự tò mò giữa những người lao động với nhau mà còn là “tin ăn khách” của báo chí. Những cái tít kiểu như nơi này “thưởng Tết dương lịch cao nhất 990 triệu đồng”, nơi kia “có mức thưởng Tết bằng... bát phở” xuất hiện ở nhiều tờ báo dịp cuối năm.
(Hình minh họa - Nguồn: Internet)
Với người Việt, Tết là một ngày lễ quan trọng và thiêng liêng trong đó “thưởng Tết” được hiểu là “món quà” giá trị nhất của một năm để tích lũy hoặc mua sắm. Nói ngắn gọn là “tiêu Tết”. Do vậy, không chỉ bản thân người lao động háo hức chờ đợi mà nhiều chủ doanh nghiệp cũng mong muốn “có một khoản” để “thưởng” nhân viên sau một năm miệt mài làm viêc, cống hiến. Bởi thế, ngoài những doanh nghiệp làm ăn có lãi, tiền thưởng thực sự được trích ra từ lợi nhuận của công ty, thì có những đơn vị “sáng tạo” nguồn “thưởng Tết” bằng cách hàng tháng giữ lại một phần tiền lương của người lao động để cuối năm gộp vào “trả lại” hoặc trích từ quỹ phúc lợi của đơn vị như một cách để “động viên, an ủi” nhân viên. Còn những đơn vị báo cáo thua lỗ, không có thưởng Tết hoặc chỉ thưởng “tượng trưng” thì người lao động đành “chạnh lòng” lắc đầu không muốn trả lời khi được hỏi. Theo quy định của Bộ luật Lao động hiện hành, “Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động”. Vì vậy có doanh nghiệp vẫn “thưởng Tết” nhân viên bằng sản phẩm do đơn vị mình sản xuất.
Năm nay, theo thông tin từ Sở Lao động- Thương binh và Xã hội thành phố, Hải Phòng có 4.226 doanh nghiệp gửi báo cáo về tình hình tiền lương, tiền thưởng Tết dương lịch và Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021. Mức thưởng nhìn chung thấp hơn năm 2019. Trong đó, mức thưởng Tết Nguyên đán cao nhất là Công ty CP công nghiệp nhựa Phú Lâm với 133 triệu đồng. Mức thấp nhất là 100.000 đồng. Còn Tết Dương lịch cao nhất là Công ty CP Cảng dịch vụ dầu khí Đình Vũ ở mức 47 triệu đồng và thấp nhất là 30.000 đồng.
Từ nhiều năm nay, Sở Lao động -Thương binh và Xã hội và Liên đoàn Lao động một số tỉnh, thành phố thường yêu cầu các doanh nghiệp trên địa bàn gửi báo cáo về tình hình thưởng tết và công bố rộng rãi thông tin đó. Đây là cách để các cơ quan “nắm” tình hình làm ăn của doanh nghiệp và thể hiện sự quan tâm đến người lao động. Song, việc công bố thông tin “thưởng Tết” khiến nhiều người vui và cũng lắm người buồn, khi những doanh nghiệp có mức thưởng cao coi đây là dịp để “PR”, quảng bá hình ảnh miễn phí đến công chúng và “cơ hội vàng” để tuyển dụng nhân sự. Ngược lại, các đơn vị có mức thưởng quá “hẻo”, “có cũng như không” thì như bị “dìm hàng” chẳng muốn được nhắc tên.
Bộ luật Lao động cũng quy định “doanh nghiệp có thể thưởng Tết hoặc không phải thưởng Tết cho người lao động”, nên việc thưởng hay không và mức bao nhiêu là quyền của doanh nghiệp. Do vậy, việc các cơ quan quản lý công bố tên doanh nghiệp có mức thưởng Tết quá thấp có thể làm tổn thương đơn vị. Song, cũng nên xem đây là “động lực phấn đấu”, để “trông lên bằng người”./.
Mạnh Cường
