Không chạy theo vụ thu hoạch chính, nông dân xã Hà Nam (Hải Phòng) chủ động điều chỉnh thời điểm ra hoa, đậu quả, đưa vụ ổi vào thời điểm cuối thu, đầu đông.
Theo kinh nghiệm của người trồng ổi, nếu để cây cho quả tập trung vào tháng 7, tháng 8 (chính vụ) thì đúng thời điểm nhiều địa phương cùng thu hoạch, giá bán thường thấp. Vì vậy, nông dân Hà Nam chủ động áp dụng kỹ thuật để điều chỉnh sinh trưởng, lùi thời gian thu hoạch sang cuối thu, đầu đông.
Ông Phạm Văn Xô, thôn Mạc Thủ cho biết: “Ngay từ đầu năm, chúng tôi tập trung chăm bón, tỉa cành, vít cành, tạo tán và điều tiết sinh trưởng của cây. Với cách làm này, cây không tập trung ra quả vào mùa hè mà hình thành lứa quả mới, cho thu hoạch từ khoảng tháng 9, tháng 10 trở đi”.
Nhiều năm trở lại đây, ổi trái vụ ngày càng được người dân Hà Nam chú trọng. Vụ ổi này bắt đầu cho thu hoạch từ tháng 10 đến cuối năm, thời điểm nguồn cung trên thị trường giảm. Thời điểm này bắt đầu có gió hanh khô, ổi ngọt, giòn hơn những mùa khác và thường được bán với giá cao.
Ông Dương Văn Giấc ở thôn Mạc Xá cho biết, để làm ổi trái vụ hiệu quả, ngoài kỹ thuật chung, mỗi hộ còn có cách chăm sóc riêng tùy giống và độ tuổi của cây. Là người có kinh nghiệm trồng ổi lâu năm nên ông Giấc theo dõi rất sát sao mùa vụ, sinh trưởng của cây.
Theo ông Giấc, từ khoảng tháng 4, người dân tập trung ngắt ngọn, vin cành, tạo tán để cây thay vì ra hoa tiếp tục bật lộc mới. Chu kỳ sinh trưởng được điều chỉnh, thời điểm ra hoa, đậu quả lùi lại vào khoảng tháng 5, tháng 6, từ đó cho thu hoạch vào khoảng tháng 10.
Thời điểm này, nhiều diện tích ổi trái vụ tại Hà Nam đang bước vào giai đoạn quả non. Người dân tập trung chăm bón, bổ sung dinh dưỡng và phòng trừ sâu bệnh để cây nuôi quả thuận lợi, bảo đảm năng suất và chất lượng.
Cùng với điều chỉnh mùa vụ, nông dân Hà Nam ngày càng chú trọng sản xuất theo hướng an toàn, từng bước mở rộng diện tích áp dụng quy trình VietGAP. Đây là cơ sở để nâng chất lượng, xây dựng uy tín và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Xã Hà Nam hiện có khoảng 1.228 ha trồng ổi, trong đó khoảng 200 ha được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, là vùng chuyên canh cây ổi lớn nhất thành phố. Đây cũng là cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân và được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao của địa phương. Sản lượng ổi toàn xã đạt khoảng 41.500 tấn quả/năm, bình quân mỗi ha mang lại thu nhập khoảng 150 triệu đồng.
Điểm khác biệt rõ nhất của ổi trái vụ là giá bán. Theo một số hộ trồng ổi tại Hà Nam và các địa phương lân cận, ổi trái vụ thường có giá cao gấp khoảng 3 - 4 lần so với chính vụ. Giá thường dao động từ 10.000 - 15.000 đồng/kg, có thời điểm tăng lên 20.000 - 25.000 đồng/kg.
Thời tiết từ cuối thu sang mùa đông cũng tạo điều kiện thuận lợi cho chất lượng quả. Khi trời hanh khô, có gió heo may, quả ổi thường đậm vị, cùi dày và độ ngọt cao hơn. Đây cũng là thời điểm thị trường ít nguồn cung, giúp người trồng có thêm lợi thế về giá.
Bà Nguyễn Thị Diệp ở thôn Mạc Xá cho biết, nhờ có kinh nghiệm trồng ổi lâu năm nên nông dân thành thục kỹ thuật chăm sóc để cây cho quả trái vụ. Từ cắt tỉa cành, bón phân đến phòng trừ sâu bệnh đều phải thực hiện đúng thời điểm, đúng kỹ thuật mới bảo đảm năng suất và chất lượng quả.
Đến nay, nông dân xã Hà Nam từng bước làm chủ quy trình canh tác ổi. Trong đó, việc điều chỉnh thời điểm thu hoạch không chỉ giúp tránh tình trạng quả tập trung quá nhiều vào chính vụ mà còn tạo ra sản phẩm có giá trị cao hơn.
Tuy nhiên, việc phát triển ổi trái vụ cũng đặt ra yêu cầu người dân phải điều chỉnh sản xuất hợp lý, tránh tập trung quá lớn vào một thời điểm. Nếu sản lượng đồng loạt tăng cao, nguy cơ cung vượt cầu, giá giảm vẫn có thể xảy ra.
Hiện nay một số doanh nghiệp tại địa phương đã sử dụng ổi làm nước ép nhưng chưa tạo ra chuỗi liên kết, tiêu thụ, chế biến. Vì vậy có thời điểm ổi được mùa, giá thấp hoặc bị ép giá.
Ông Phạm Đức Ban, Chủ tịch UBND xã Hà Nam cho biết, thời gian tới, xã định hướng tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện nghiêm quy trình VietGAP, bảo đảm an toàn thực phẩm, nâng chất lượng sản phẩm.
Địa phương cũng tăng cường kết nối, thu hút doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, liên kết sản xuất và tiêu thụ ổi theo hướng ổn định, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp nhỏ và vừa tại địa phương liên kết chế biến để kéo dài thời gian thu hoạch, bảo quản.
Với diện tích trồng lớn và kinh nghiệm sản xuất được tích lũy qua nhiều năm, việc chủ động điều tiết mùa vụ đang giúp người dân Hà Nam khai thác tốt hơn giá trị của cây ổi. Đặc biệt, vụ trái mùa không chỉ mang lại thêm thu nhập mà còn mở ra hướng sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường, góp phần nâng giá trị nông sản chủ lực của địa phương.
MINH NGUYÊN
.jpg "Xã Hà Nam cưỡng chế tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp")
