(HPĐT)- Diện tích trồng sen trên địa bàn huyện Kiến Thụy gần đây phát triển mạnh do nông dân chuyển đổi những khu ruộng sâu trũng, bỏ cấy nhiều vụ sang trồng sen. Việc mở rộng diện tích trồng sen góp phần cải thiện thu nhập cho bà con nông dân. Tuy nhiên, do tác động dịch bệnh COVID-19, thời điểm này, thị trường tiêu thụ bị ảnh hưởng, giá sen giảm mạnh khiến người trồng không khỏi lo ngại.
Bên cạnh khai thác sản phẩm sen, nhiều đầm sen Kiến Thụy mở dịch vụ đón du khách đến tham quan, chụp ảnh.
Anh Đỗ Hữu Tự, ở thôn Cao Tiến (xã Đại Hà, huyện Kiến Thụy) cho biết, nhận thấy cây sen phù hợp địa hình đất ruộng sâu trũng, từ năm 2016, anh bắt đầu cải tạo 2 ha diện tích ruộng của gia đình để trồng sen kết hợp nuôi cá. Sau nhiều vụ trồng thử nghiệm mang lại hiệu quả cao, anh Tự tiếp tục thuê lại 5 ha ruộng sâu trũng, bỏ hoang của gần 100 hộ dân ở thôn Nhân Trai (xã Đại Hà) để mở rộng diện tích trồng sen lấy củ và hoa. Tuy nhiên, anh Tự đang đối mặt với không ít khó khăn. Theo anh Tự, khoảng 2-3 năm trước, tình hình tiêu thụ sen khá thuận lợi, có nhiều thương lái thu mua từ hoa, hạt, củ, lá sen, do đó giá cả rất cạnh tranh, nông dân không lo đầu ra cho sản phẩm. Toàn bộ sản phẩm củ sen sau khi thu hoạch của gia đình anh Tự được Công ty thực phẩm Phú Cường thu mua với giá khoảng 33-38 nghìn đồng/kg, thậm chí có thời điểm lên tới 50 nghìn đồng/kg. Nhưng khoảng gần 1 năm nay, giá giảm còn khoảng 18 nghìn đồng/kg mà thương lái cũng không mấy mặn mà. Nguyên nhân là hiện nay, sản phẩm hàng thô không xuất khẩu được, nên các đơn vị chỉ nhập đủ lượng hàng cho nhà máy sản xuất.
Không chỉ liên quan đến tiêu thụ, nông dân trồng sen ở Kiến Thụy còn phải đối mặt với tình trạng gia tăng mạnh sâu bệnh trên sen. Hiện nay, nhiều giống sen được trồng thu hoạch quanh năm. Song, thay vì trồng xen vụ, nhiều người trồng thâm canh cây sen khiến đất không có thời gian nghỉ, bảo đảm cách ly mầm bệnh. Do đó, trên cây sen thường xuất hiện bệnh như: bệnh thối ngó, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của cây, làm giảm năng suất, chất lượng cây sen.
Ông Đặng Văn Tính (ở xã Hữu Bằng) cho biết, trên địa bàn xã hiện nay có khoảng hơn 10 hộ trồng sen. Ông Tính chia sẻ: “Chi phí ban đầu để trồng sen thấp, chỉ khoảng 3 triệu đồng/ha. Sau 3-3,5 tháng gieo trồng, sen bắt đầu cho thu hoạch và thời gian thu hoạch kéo dài 4 tháng. Sen được trồng trên đất mới có thể đạt 5 tạ củ/sào. Nếu giá từ 30 nghìn đồng/kg trở lên, nông dân mới có lãi. Bởi so với lúa, trồng sen phải tốn nhiều chi phí hơn như: đầu tư phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vật tư nông nghiệp, chi phí lao động thu hoạch sen... Nếu mức giá từ 17-18 nghìn đồng/kg, thêm vào đó, do thâm canh nên năng suất giảm nhiều, thì coi như lỗ vốn. Năm nay, do sức khỏe không bảo đảm, cộng với chi phí thuê nhân công tốn kém, trong khi hiệu quả kinh tế không đạt như kỳ vọng nên gia đình không trồng tiếp.
Theo lãnh đạo Phòng Nông nghiệp - Phát triển nông thôn huyện Kiến Thụy, hiện nay, trên địa bàn huyện có khoảng gần 40 ha trồng sen, rải rác tại các xã, thị trấn. Trong đó, những diện tích lớn tập trung tại các xã: Hữu Bằng, Du Lễ, Đại Hà, Đại Đồng… Đây chủ yếu là các khu vực ruộng sâu trũng, trồng lúa năng suất thấp, hiệu quả kém, bà con bỏ ruộng nhiều năm. Người dân nhiều lần chuyển đổi từ trồng lúa sang trồng hoa màu nhưng không hiệu quả. Việc chuyển đổi sang trồng sen mang lại giá trị kinh tế cao, có thể tận thu (từ củ, ngó, hoa, lá, thân sen). Sản phẩm sau khi thu hoạch được bán cho thương lái, phục vụ cả tiêu thụ nội địa và xuất khẩu. Nhưng hơn 1 năm qua, các thị trường này không còn nhập hàng, sen tươi chủ yếu được tiêu thụ ở nội địa, giá sen giảm mạnh, khiến nông dân thua lỗ. Do đó, để nhân rộng mô hình chuyển đổi trồng lúa sang trồng sen, cần có thêm thời gian đánh giá hiệu quả mô hình, từ đó quy hoạch vùng cụ thể, tránh tình trạng cung vượt cầu. Đồng thời xây dựng thương hiệu sản phẩm từ sen để tạo điều kiện thuận lợi giúp nông dân liên kết tiêu thụ, có đầu ra ổn định cho sản phẩm. Trước mắt, cơ quan chuyên môn của huyện tích cực hướng dẫn bà con áp dụng các biện pháp kỹ thuật để nâng cao năng suất, bảo đảm chất lượng sản phẩm từ cây sen. Bên cạnh đó, thường xuyên quảng bá, hỗ trợ tiêu thụ cho bà con trong giai đoạn hiện nay.
Để tự khắc phục khó khăn, hiện nhiều nông dân tranh thủ thời điểm hoa sen đang nở rộ, liên hệ với các đơn vị có nhu cầu để giới thiệu tới du khách đến đầm sen ngắm hoa, chụp ảnh, vừa góp phần quảng bá du lịch địa phương, vừa tạo thêm thu nhập cho gia đình. Ngoài ra, trên diện tích trồng sen, một số bà con tại huyện Kiến Thụy cũng lựa chọn, nuôi thả các giống cá phù hợp, mang lại thu nhập “kép” trên cùng một diện tích canh tác./.
Thanh Vân - Ảnh: minh tú
