Nữ sinh Hải Phòng mang nghệ thuật chầu văn tỏa sáng trên sân khấu ở Thượng Hải

Hành trình của cô sinh viên Hải Phòng tại Thượng Hải

Giữa hàng trăm sinh viên quốc tế hội tụ tại Cuộc thi nghệ thuật “Thập đại ca thủ” do Trường Đại học Sư phạm Hoa Đông tổ chức ở Thượng Hải (Trung Quốc), phần trình diễn mang đậm màu sắc văn hóa Việt Nam của chị Đỗ Thị Huyền Trang đã khiến nhiều khán giả bất ngờ. Hòa vào những thanh âm rộn ràng, bộ trang phục truyền thống rực rỡ cùng những động tác biểu diễn đặc trưng của nghệ thuật chầu văn đã mang đến một sắc màu khác biệt trên sân khấu quốc tế.

Huyền Trang là người con quê hương Kiến An, thành phố Hải Phòng. Trước khi du học, em là học sinh lớp chuyên tiếng Trung của Trường THPT Chuyên Trần Phú. Hiện nay, chị Trang là sinh viên năm thứ ba của Trường Đại học Sư phạm Hoa Đông tại Thượng Hải. Khoảnh khắc tên mình được xướng lên ở vị trí Á quân vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức của cô sinh viên trẻ. Giải Quán quân thuộc về nước chủ nhà Trung Quốc, còn Việt Nam ghi dấu ấn bằng phần trình diễn nghệ thuật chầu văn.

Chia sẻ về trải nghiệm này, chị Trang cho biết việc mang nghệ thuật truyền thống Việt Nam đến với bạn bè quốc tế là niềm tự hào lớn. Trong chương trình biểu diễn nghệ thuật của trường với sự tham gia của sinh viên đến từ 72 quốc gia, chị đã lựa chọn chầu văn như một cách giới thiệu bản sắc văn hóa Việt Nam. Toàn bộ trang phục, đạo cụ đều được chuẩn bị và mang từ Việt Nam sang. Để tiết mục đạt hiệu quả cao, chị Trang còn tìm đến các nghệ sĩ trong nước để học hỏi thêm về cách thể hiện thần thái, động tác và ý nghĩa của từng làn điệu.

“Việc giành giải Á quân không chỉ là niềm vui cá nhân mà còn khiến em rất tự hào vì có thể góp phần đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế”, chị Trang chia sẻ.

Đằng sau vài phút tỏa sáng trên sân khấu là nhiều tháng ngày chuẩn bị và luyện tập. Chị Trang chủ động tìm hiểu sâu hơn về nghệ thuật chầu văn, từ làn điệu, nhịp phách đến cách thể hiện trang phục và đạo cụ. Với cô sinh viên trẻ, biểu diễn một loại hình nghệ thuật truyền thống không chỉ là trình diễn kỹ thuật mà còn là truyền tải tinh thần văn hóa của dân tộc.

Ngoài cuộc thi này, chị Trang còn tham gia đoàn nghệ thuật của Trường Đại học Sư phạm Hoa Đông, biểu diễn hợp xướng và giao lưu với nhiều sinh viên quốc tế. Chị có dịp tham gia các chương trình hợp tác với những trường đại học danh tiếng như New York University và Harvard University.

Một trong những trải nghiệm đáng nhớ của chị Trang là khi được gặp gỡ một giám đốc âm nhạc từng làm việc với các hãng phim lớn như Walt Disney Pictures và Universal Pictures. Qua những cuộc trò chuyện, chị được tiếp cận sâu hơn với dòng nhạc Acappella - thể loại hát không nhạc đệm đang phổ biến trên thế giới. Chị Trang hy vọng trong tương lai có thể góp phần giới thiệu và phát triển loại hình âm nhạc này tại Việt Nam.

Đưa nghệ thuật truyền thống ra quốc tế

Nghệ thuật chầu văn là một hình thức diễn xướng dân gian đặc sắc, gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. Loại hình này kết hợp giữa âm nhạc, hát, múa và nghi lễ, thường xuất hiện trong các nghi thức hầu đồng. Những làn điệu ngân nga, nhịp phách dồn dập cùng trang phục rực rỡ tạo nên một không gian nghệ thuật vừa trang nghiêm vừa giàu tính biểu cảm. Tuy nhiên, trên các sân khấu quốc tế, chầu văn vẫn còn khá mới mẻ với nhiều khán giả.

Vì vậy, việc một sinh viên trẻ mạnh dạn đưa loại hình nghệ thuật này ra biểu diễn đã tạo nên sự tò mò và thích thú. Với khán giả nước ngoài, đó không chỉ là một tiết mục nghệ thuật, mà còn là cánh cửa để họ hiểu thêm về đời sống văn hóa và tín ngưỡng của người Việt.

Trong những năm gần đây, việc đưa nghệ thuật truyền thống ra thế giới càng được chú trọng như một phần của ngoại giao văn hóa. Nhiều loại hình như quan họ, ca trù, hát xoan hay nhã nhạc cung đình Huế đã từng được giới thiệu tại nhiều quốc gia, góp phần quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam.

Sự xuất hiện của các bạn trẻ trong hành trình này mang ý nghĩa đặc biệt. Thế hệ sinh viên ngày nay có lợi thế về ngoại ngữ, khả năng giao tiếp quốc tế và tư duy sáng tạo. Khi tiếp cận nghệ thuật truyền thống bằng góc nhìn hiện đại, họ có thể góp phần làm cho các giá trị văn hóa dân gian trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn với công chúng quốc tế.

Không chỉ hoạt động nghệ thuật nổi bật, thành tích học tập của Huyền Trang cũng rất ấn tượng. Trong năm học vừa qua, chị là một trong 5 sinh viên Việt Nam trong tổng số 40 sinh viên quốc tế được Trường Đại học Sư phạm Hoa Đông vinh danh sinh viên xuất sắc nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập trường, với điểm trung bình (GPA) đạt 3,9/4.

Nhận xét về học trò của mình, cô giáo Tô Vân Thúy, giáo viên chủ nhiệm lớp chuyên tiếng Trung suốt ba năm tại Trường THPT Chuyên Trần Phú cho biết Trang là học sinh chăm chỉ, có tinh thần cầu tiến và luôn chủ động trong học tập cũng như các hoạt động ngoại khóa. Ngay từ khi còn học phổ thông, Huyền Trang đã bộc lộ sự tự tin, khả năng ngoại ngữ tốt và niềm yêu thích với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật.

Câu chuyện của Huyền Trang cho thấy khi thế hệ trẻ mang theo bản sắc văn hóa dân tộc ra thế giới, mỗi sân khấu quốc tế không chỉ là nơi biểu diễn mà còn trở thành một không gian quảng bá văn hóa hiệu quả. Một giọng hát Việt giữa Thượng Hải, một điệu chầu văn vang lên trên sân khấu quốc tế - đó không chỉ là thành tích của riêng một sinh viên mà còn là niềm tự hào của quê hương Hải Phòng và của văn hóa Việt Nam trong hành trình hội nhập.