Nước Anh trong 'tâm bão' tài chính

Nhận định trên trang web tin tức và bình luận UnHerd của Anh mới đây, học giả John Rapley cho rằng, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đứng trước một "mùa thu đầy biến động", nước Anh dường như đang là tâm điểm của cơn bão tài chính. Mặc dù các nhà phân tích luôn thận trọng với những dự đoán sụp đổ, những tín hiệu từ thị trường cho thấy sự bất ổn đang gia tăng.

Một trong những dấu hiệu rõ rệt nhất là lợi suất trái phiếu chính phủ Anh đang ở mức cao nhất trong gần 30 năm qua. Kể từ năm ngoái, mức lợi suất này đã tăng gần 1%. Với khoản nợ quốc gia khổng lồ gần 3.000 tỷ bảng Anh, mỗi điểm phần trăm tăng thêm của lãi suất sẽ rút đi hàng tỉ bảng Anh từ ngân sách nhà nước, gây thêm áp lực lên chính phủ.

Lạm phát dai dẳng ở Anh cũng là một yếu tố khiến các nhà đầu tư thêm lo ngại, buộc họ phải tính thêm “phí bảo hiểm” khi mua trái phiếu. Điều đáng nói, Anh phụ thuộc nhiều hơn các nước phương Tây khác vào các chủ nợ nước ngoài (30% trái phiếu chính phủ do nước ngoài nắm giữ, so với mức trung bình 18%).

Mặc dù các nhà đầu tư có vẻ tin tưởng vào năng lực của Bộ trưởng Tài chính Anh Rachel Reeves, bằng chứng là chỉ có một sự "hỗn loạn" trái phiếu ngắn ngủi khi có tin bà có thể bị sa thải, nhưng họ dường như không tin tưởng vào khả năng bà Reeves sẽ vực dậy nền kinh tế. Do đó, dòng vốn đang có xu hướng dịch chuyển sang những nơi an toàn hơn.

Tín hiệu này được thể hiện rõ rệt qua thị trường vàng. Giá vàng, vốn được coi là "bến đỗ an toàn" trong thời kỳ bất ổn, đã tăng vọt. Tính theo USD, giá kim loại quý này đã tăng gần 40% kể từ đầu năm. Nguyên nhân chính là do các ngân hàng trung ương đang giảm bớt dự trữ bằng đồng USD, dự đoán đồng tiền này sẽ mất giá.

Hiện tượng này không chỉ diễn ra ở Anh mà còn là hệ quả của một xu hướng rộng lớn hơn trong hai thập kỷ qua: kỷ nguyên "tiền rẻ". Ngân hàng Thế giới ước tính, trong 15 năm qua, nguồn cung tiền tệ toàn cầu đã tăng hơn gấp đôi tốc độ tăng trưởng kinh tế (tăng 145% so với mức 67%). Phần lớn sự tăng trưởng này đến từ các chính sách tiền tệ cực kỳ lỏng lẻo của các ngân hàng trung ương lớn sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Mục đích của việc nới lỏng tiền tệ là để kích thích nền kinh tế. Tuy nhiên, thay vì thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng, nó lại làm tăng giá trị của các tài sản như bất động sản và tiền điện tử, vốn có nguồn cung hạn chế. Điều này khiến cuộc sống của nhiều người trở nên khó khăn hơn, hạn chế chi tiêu, và do đó, nền kinh tế vẫn trì trệ. Ngay cả tại Mỹ, nợ công hiện đang tăng gấp đôi tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Kết quả là, các nhà đầu tư đang mất dần niềm tin vào khả năng kiểm soát tài chính của các nền kinh tế hàng đầu.

Chuyên gia Rapley kết luận, trước những bất ổn này, mùa thu năm nay sẽ là một thời điểm then chốt. Các báo cáo về lạm phát và kinh tế sẽ được chính phủ và nhà đầu tư theo dõi sát sao. Một kết quả đáng thất vọng có thể châm ngòi cho sự hoảng loạn trên thị trường.