Nuôi cá sông nước lợ trong ao nuôi nước ngọt: Hiệu quả cao nhờ ứng dụng công nghệ

Hộ nuôi thủy sản ở xã Tú Sơn (huyện Kiến Thụy) thí điểm nuôi cá lăng trong ao.

Mạnh dạn ứng dụng tiến bộ kỹ thuật

Theo Trung tâm Khuyến nông, Phòng Kỹ thuật nông nghiệp (Sở Nông nghiệpPhát triển nông thôn), một số hộ nuôi trồng thủy sản, nhất là hộ có đầm nuôi ở vùng bãi ven sông các huyện: Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, An Lão, Kiến Thụy mạnh dạn thí điểm nuôi các loại cá nước lợ (cá sông) trong ao nuôi nước ngọt. Mô hình bước đầu đạt hiệu quả tốt, tỷ lệ sống của cá khá cao, cá sinh trưởng, phát triển tốt, người nuôi thủy sản có thu nhập cao hơn chỉ nuôi cá nước ngọt truyền thống…

Ông Phạm Văn Mường, ở xã Tú Sơn (Kiến Thụy) có ao nuôi thủy sản nước ngọt rộng gần 2 ha. Đầu tháng 12-2021, ông vừa thu hoạch hết số thủy sản trong ao nuôi, trong đó cá nước ngọt truyền thống đạt 20 tấn, cá lăng và cá nheo được 6 tấn. Toàn bộ số cá lăng và cá nheo được nuôi chung với một số cá nước ngọt khác, nhưng thời gian nuôi dài hơn. Số cá lăng đợt này bán được gần 300 triệu đồng, cao gấp 1,5 đến 2 lần so với cá truyền thống

Từ chỗ tự mày mò nuôi cá sông trong các ao nuôi đất, một số hộ nuôi thủy sản được sự hỗ trợ của các cán bộ khuyến nông, ứng dụng mô hình “sông trong ao”, nuôi thâm canh cá lăng gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm. Theo Phó trưởng Phòng Chuyển giao kỹ thuật thủy sản (Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng) Nguyễn Trung, mô hình “sông trong ao” thiết lập hệ thống nuôi cá bằng máng nước đặt trong ao, nước lấy từ ngoài ao được sục khí để tăng cường ôxy hòa tan và tạo dòng nước trong máng. Hệ thống máy nén giúp giải phóng khí độc, đồng thời khí nén xuống đáy bể tạo ra dòng chảy đẩy các chất thải về một phía, tăng cường hàm lượng oxy hòa tan trong nước, giúp người nuôi có thể nuôi cá với mật độ cao, nuôi được nhiều vụ trong năm.

Là hộ thực hiện mô hình nuôi “sông trong ao” trình diễn, ông Phạm Văn Nhiêu, ở xã Tiên Minh (huyện Tiên Lãng) tích cực ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật do Trung tâm Khuyến nông chuyển giao từ tháng 5- 2021. Ông thả hơn 42 nghìn cá lăng giống trên diện tích mặt nước nuôi thí điểm 350 m2, mật độ thả 92 con/m2. Qua hơn 6 tháng nuôi, đến nay, sản phẩm bắt đầu cho thu hoạch. Theo đánh giá của các cán bộ khuyến nông Hải Phòng, mô hình nuôi cá lăng ứng dụng tiến bộ kỹ thuật “sông trong ao” giúp giảm hệ số thức ăn 0,2-0,5 kg thức ăn/kg cá thương phẩm (so với phương pháp nuôi thông thường), năng suất cá lăng ước đạt 54,67 tấn/ha, tăng 27% so với nuôi thông thường... Sau khi cá được thu hoạch, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng giới thiệu đơn vị tiêu thụ giúp hộ dân. Ước tính, sau hơn 6 tháng, mô hình của ông lãi hơn 353 triệu đồng.

Hỗ trợ, khuyến khích nhân rộng

Theo Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện An lão Nguyễn Phú Thọ, trên địa bàn huyện có nhiều vùng tiềm năng nuôi trồng thủy sản nước ngọt, đặc biệt là các vùng bãi ven sông Đa Độ, Lạch Tray, Văn Úc. Tuy nhiên, thời gian qua phần lớn người nuôi trồng thủy sản nuôi cá truyền thống theo hình thức quảng canh; ít người nuôi thâm canh nên cho thu nhập thấp. Vì vậy, việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đưa các giống cá vốn quen sống ở nước lợ vào ao nuôi nước ngọt sẽ góp phần thay đổi thói quen sản xuất của người dân địa phương, đồng thời góp phần tăng thu nhập.

Theo tính toán của các hộ nuôi thủy sản, mặc dù thành công trong việc nuôi cá nước lợ tại ao nuôi nước ngọt, nhưng thực tế đầu ra cho sản phẩm hiện còn khó khăn. Phần lớn các hộ bán tự do trên thị trường, chỉ một số hộ thực hiện mô hình thí điểm được cơ quan chức năng giới thiệu nơi tiêu thụ. Đặc biệt, trong 2 năm qua, do dịch bệnh COVID-19, giá thức ăn chăn nuôi tăng liên tục, chi phí sản xuất tăng cao, trong khi giá bán cá thành phẩm giảm 20-30% so với những năm trước. Bên cạnh đó, việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào nuôi thâm canh cá nước lợ trong ao nuôi nước ngọt cần số vốn lớn để cải tạo cơ sở vật chất ao nuôi mới đáp ứng yêu cầu, song phần lớn các hộ đều hạn chế về kinh phí...

Để mô hình nuôi cá nước lợ trong ao nuôi nước ngọt ngày càng phổ biến hơn, nhiều hộ dân mạnh dạn mở rộng nuôi thâm canh các loại cá nước lợ ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, các địa phương có tiềm năng nuôi trồng thủy sản cần tăng cường công tác thông tin tuyên truyền về hiệu quả thiết thực của việc nuôi cá nước lợ trong ao nuôi thủy sản, đặc biệt, việc áp dụng mô hình “sông trong ao” để nuôi cá nước lợ càng đem lại hiệu quả kinh tế cao. Các cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tích cực phối hợp với chính quyền địa phương chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Nguyễn Ngọc Đam cho rằng, để nhân rộng các mô hình nuôi cá nước lợ trong ao nuôi nước ngọt, các hộ cần ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, trong đó có mô hình ứng dụng sông trong ao”, có hệ thống ao nuôi, máy nén khí, máy tạo dòng, máy phát điện… bảo đảm điều kiện hoạt động. Chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng, mua con giống, thức ăn, chất xử lý cải tạo môi trường, chi phí tiêu thụ điện khá tốn kém. Vì vậy, các cấp chính quyền, Ngân hàng Chính sách xã hội cần có cơ chế, chính sách tạo điều kiện cho các hộ nuôi được vay nguồn vốn ưu đãi; ngành chức năng chú trọng hỗ trợ về kỹ thuật để bảo đảm hiệu quả sản xuất./.