Nuôi trồng thủy sản thông minh, hướng tới phát triển bền vững

Đón đầu xu hướng để bứt phá

Công ty TNHH Hải Vương Việt Nam, chi nhánh ở phường Hải An là đơn vị tiên phong đầu tiên xây dựng các vùng nuôi cá rô phi đạt tiêu chuẩn, lớn nhất miền Bắc. Giám đốc Công ty Nguyễn Văn Đoàn cho biết, mục tiêu của công ty là xây dựng vùng nuôi cá rô phi không chất cấm; đồng thời, thúc đẩy chuyển đổi số trong nuôi trồng thủy sản.

Với việc chuyển đổi số, doanh nghiệp ứng dụng AQUANIX (nhật ký điện tử) như một công cụ quản lý sản xuất hiện đại, giúp số hóa toàn bộ quá trình nuôi cá rô phi, từ lúc chuẩn bị ao, thả giống, cho ăn, quản lý môi trường, phòng bệnh, cân mẫu, thu hoạch đến truy xuất nguồn gốc bằng mã QR.

Còn Hợp tác xã sinh thái Ba Thôn ở xã Kiến Hải lại thành công trong nuôi trồng thủy sản nước ngọt với mô hình nuôi cá trên ao nổi trên diện tích đất lúa bỏ hoang nhờ thiết kế đồng bộ các công trình phục vụ sản xuất như ao nuôi, hệ thống cấp thoát nước, khu phụ trợ, đường giao thông và các công trình kỹ thuật khác.

Thành phố Hải Phòng (sau sáp nhập) có diện tích tiềm năng nuôi trồng thủy sản khoảng 54.600 ha (nước ngọt 22.800 ha chiếm khoảng 42%; nước lợ 14.400 ha chiếm 26%; tiềm năng nuôi hải sản nước mặn khoảng 17.400 ha, chiếm 32%, diện tích nuôi thâm canh, công nghiệp khoảng hơn 8.000 ha, chiếm 30% - 35% tổng diện tích nuôi).

Trong những năm gần đây, ngành nuôi trồng thủy sản thành phố Hải Phòng đã có bước phát triển tích cực, từng bước chuyển đổi từ hình thức nuôi truyền thống sang nuôi thâm canh, ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Định hướng phát triển bền vững

Để có kết quả thực tế từ việc ứng dụng chuyển đổi số trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, những năm qua Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng chỉ đạo ứng dụng số hóa toàn diện ngành thủy sản thành phố với mục tiêu phát triển ngành thủy sản thông minh, bền vững và có giá trị gia tăng cao. Do đó, chuyển đổi số được thực hiện đồng bộ ở cả ba trụ cột: Số hóa cơ sở dữ liệu quản lý, ứng dụng công nghệ vào quy trình sản xuất và minh bạch chuỗi cung ứng thị trường.

Tiến sĩ Đoàn Thanh Loan, Khoa Thủy sản, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, để khai thác hết tiềm năng, ngành nuôi trồng thủy sản Hải Phòng cần chuyển đổi từ tư duy sản xuất theo sản lượng sang tư duy sản xuất theo giá trị, chất lượng và tính bền vững. Muốn vậy, việc ứng dụng chuyển đổi số trong nuôi trồng thủy sản không chỉ dừng lại ở việc số hóa dữ liệu mà phải tạo nền tảng cho quản trị thông minh và ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Để khuyến khích nông dân ứng dụng chuyển đổi số trong nuôi trồng thủy sản, theo ông Vũ Bá Công, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản của Trung ương và thành phố như: Nghị quyết số 51/2025/NQ-HĐND ngày 11/12/2025 của HĐND thành phố về việc ban hành Quy định cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030; Quyết định số 1102/QĐ-UBND ngày 26/3/2026 của UBND về việc phê duyệt Đề án nhiệm vụ, giải pháp tổng thể thay đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa quy mô lớn trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045; tạo điều kiện cho người nuôi tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất. Tăng cường công tác đào tạo, tập huấn và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cho người nuôi; xây dựng và nhân rộng các mô hình nuôi hiệu quả để người dân tham quan, học tập và áp dụng vào thực tiễn sản xuất.

Việc phát triển nuôi trồng thủy sản ứng dụng chuyển đổi số là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngành Thủy sản trong giai đoạn 2026 - 2030.